29/12/2025
Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động, nghịch lý thu nhập tăng chậm, trong khi chi phí sinh hoạt liên tục leo thang. Từ bữa ăn hằng ngày, tiền thuê nhà đến điện, nước, y tế…, áp lực chi tiêu ngày càng đè nặng lên nhiều gia đình, nhất là người lao động thu nhập trung bình và thấp.
Theo phản ánh của người dân tại các đô thị lớn, giá cả hàng hóa, dịch vụ tăng đều trong nhiều năm qua, nhưng mức lương lại không theo kịp. Chị Nguyễn Thị Hạnh, công nhân may tại khu công nghiệp ở Quang Minh, Hà Nội cho biết, thu nhập của chị khoảng 8 triệu đồng mỗi tháng, gần như không thay đổi trong hai năm trở lại đây. “Tiền ăn, tiền điện nước, tiền gửi con đều tăng. Trước gia đình tôi còn để ra được một khoản nhỏ, giờ tháng nào cũng phải tính toán từng đồng”, chị Hạnh nói.
Không chỉ công nhân, nhiều nhân viên văn phòng cũng rơi vào tình trạng tương tự. Anh Trần Minh Tuấn, làm việc trong lĩnh vực truyền thông tại Hà Nội chia sẻ, dù vẫn đi làm đủ ngày công, nhưng thu nhập không tăng, trong khi chi phí thuê nhà, ăn uống và đi lại đều cao hơn trước. “Thu nhập tăng rất chậm nhưng giá cả sinh hoạt lại tăng 20-30%. Nếu như trước đây bát phở, tô bún chỉ có giá 25-30 nghìn đồng thì giá giờ đã tăng lên 40-50 nghìn đồng vì thế đời sống ngày càng khó khăn, gia đình tôi buộc phải thắt chặt chi tiêu và giảm nhu cầu thiết yếu”, anh Tuấn nói.
Thực tế cho thấy, chi phí sinh hoạt đang chịu tác động từ nhiều yếu tố. Giá lương thực, thực phẩm biến động theo chi phí đầu vào, giá điện, nước, dịch vụ y tế, giáo dục có xu hướng điều chỉnh tăng theo lộ trình. Bên cạnh đó giá nhà ở, đặc biệt là nhà cho thuê tại các đô thị lớn, liên tục neo ở mức cao. Tất cả tạo thành một “vòng xoáy chi phí” mà người dân khó tránh khỏi.
Trong khi đó, thị trường lao động dù có dấu hiệu phục hồi sau giai đoạn khó khăn, nhưng mức tăng thu nhập chưa đủ mạnh. Nhiều doanh nghiệp vẫn thận trọng trong việc điều chỉnh lương do áp lực chi phí, đơn hàng và khả năng cạnh tranh. Không ít lao động chấp nhận làm thêm giờ, làm việc ngoài giờ hoặc tìm việc phụ để bù đắp chi tiêu, song điều này cũng chỉ mang tính cầm chừng.
Các chuyên gia kinh tế cho rằng, việc thu nhập không theo kịp chi phí sinh hoạt kéo dài sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống và sức mua của người dân. Khi phần lớn thu nhập phải dành cho các khoản chi thiết yếu, khả năng tiết kiệm, đầu tư cho giáo dục, chăm sóc sức khỏe hay nâng cao kỹ năng của người lao động sẽ bị thu hẹp. Về dài hạn, điều này có thể tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế và sự phát triển bền vững của xã hội.
Một hệ lụy dễ thấy khác là tâm lý bất an trong chi tiêu. Nhiều gia đình buộc phải cắt giảm các khoản chi không thiết yếu, hạn chế mua sắm, giải trí, du lịch. Điều này khiến thị trường tiêu dùng trong nước khó bứt phá, dù được kỳ vọng là động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Khi người dân cắt giảm chi tiêu, doanh nghiệp cũng gặp khó trong việc mở rộng sản xuất, tạo thêm việc làm và tăng thu nhập cho người lao động.
---
(*) Nguồn: PV Ánh Phương/VOV