02/04/2026
Khoảng lặng
1 giờ 30 phút sáng.
Căn phòng nhỏ vẫn còn ánh đèn.
Cô Phương khép lại những dòng cuối cùng của bản đánh giá kết quả can thiệp hàng tháng của học sinh. Ngoài kia, thành phố đã ngủ. Nhưng với cô, một ngày làm việc dường như vẫn chưa thật sự kết thúc.
Cô dừng lại vài giây, lật lại từng trang hồ sơ.
Có những cái tên khiến cô mỉm cười – vì các con đã tiến bộ.
Nhưng cũng có những day dứt… khi có những đứa trẻ vẫn còn đứng rất xa vạch đích, những đứa trẻ sau kỳ nghỉ Tết dường như phải bắt đầu lại từ đầu.
Gần 10 năm trong nghề, cô đã gặp rất nhiều đứa trẻ, nhưng có lẽ, điều khiến cô day dứt nhiều hơn… lại là những người lớn phía sau các con.
Cô nhớ lại một buổi chiều cách đây không lâu, một người mẹ ngồi đối diện cô, hai tay siết chặt, giọng nói gần như đứt quãng: “Cô ơi… con em… có thể bình thường được không?”
Câu hỏi ấy, cô đã nghe không biết bao nhiêu lần và lần nào cũng vậy, cô đều chậm lại vài giây trước khi trả lời, không phải vì cô không biết nói gì, mà vì cô hiểu… phía sau câu hỏi ấy là cả một nỗi đau.
Có những buổi tư vấn kết thúc trong nước mắt.
Có những câu chuyện gia đình mà người khác nghe qua tưởng chừng đơn giản, nhưng khi ở trong đó, lại là những tháng ngày chật vật, tổn thương và cô đơn.
Có những đứa trẻ bị gọi là “không bình thường”.
Có những ánh nhìn vô tình khiến cha mẹ các con cúi đầu.
Có những gia đình đã từng rạn vỡ chỉ vì không ai đủ hiểu và đủ kiên nhẫn với hành trình của con.
Nhưng với cô Phương, những đứa trẻ ấy chưa bao giờ là “vấn đề”, vì các con… chỉ đang sống trong một thế giới khác.
Cô kể về những cô bé, cậu bé sống trong thế giới riêng, suốt nhiều tuần không chịu tương tác, về sự kiên nhẫn của các cô hàng ngày khi ngồi xuống bên cạnh, mỗi ngày một chút, không ép, không vội. Cho đến một ngày, cậu bé, cô bé bất ngờ đưa tay chạm nhẹ vào tay cô.
Một cái chạm rất khẽ.
Nhưng đủ để khiến cô nhớ mãi.
“Có những điều rất nhỏ… nhưng lại là cả một bước tiến lớn,” cô nói.
Trong hành trình này, không có phép màu nào đến trong một sớm một chiều.
Chỉ có sự kiên nhẫn, lặp lại… và niềm tin không được phép tắt.
Nhân ngày 2/4 – Ngày Thế giới Nhận thức về Tự kỷ, cô không mong điều gì lớn lao.
Chỉ mong rằng:
Xã hội sẽ hiểu hơn… thay vì phán xét.
Kiên nhẫn hơn… thay vì vội vàng.
Và dịu dàng hơn… với những khác biệt.
Và với những người làm cha, làm mẹ…
Xin đừng tự trách mình quá lâu.
Đừng so sánh con với bất kỳ ai.
Hành trình này không cần nhanh.
Chỉ cần… không bỏ cuộc.
Chúng tôi biết trên đất nước này có rất nhiều cô giáo, các đồng nghiệp như cô Phương –
lặng lẽ đi cùng các con, qua từng khoảng lặng, để gom lại… những điều tưởng như rất nhỏ,
mà thực ra… lại phi thường.
Cô Nhã Phương – Viện Nghiên cứu tâm lý – Giáo dục đặc biệt – Chi nhánh An Phúc Đà Nẵng.