13/12/2025
**LOẠN KHÍ SẮC (DYSTHYMIA):
KHI MỘT DẠNG TRẦM CẢM BỊ NHẦM LÀ “TÍNH CÁCH”**
Có những người không bao giờ nói mình buồn dữ dội.
Họ không khóc nhiều, không suy sụp, không cảm thấy buồn.
Họ vẫn đi làm, vẫn sinh hoạt, vẫn “sống được”.
Và chính vì vậy, không ai nghĩ họ đang trầm cảm.
CÂU CHUYỆN TẠI PHÒNG KHÁM SÁNG NAY
Một người mẹ đưa con trai 30 tuổi đến khám.
Chị nói rất nhẹ:
> “Tôi không biết có phải bệnh không bác sĩ…
Từ nhỏ cháu hoạt bát và hay nói, dễ gần. Chỉ từ 2015 đến giờ ít nói, ít cười, cảm giác khó gần”
Người con ngồi cạnh.
Không phản đối. Không biện minh. Anh ta chỉ cảm thấy đúng là mình không thân thiện, cười nói hay vui như người khác, nhưng anh nói rằng mình đã quen với điều này.
Khi hỏi kỹ hơn, câu chuyện dần rõ:
Hơn 10 năm nay, anh luôn cảm thấy cuộc sống “nhạt”
Ít khi thấy vui thật sự
Không hẳn buồn rõ, nhưng lúc nào cũng không vui trong lòng
Ít nói, ngại giao tiếp, khó thân với ai
Làm việc được, nhưng không thấy hứng thú
Hay mệt, dễ nản, dễ bỏ cuộc
Ngủ không sâu, sáng dậy không thấy sảng khoái
Anh nói một câu rất quen thuộc:
> “Em nghĩ chắc do tính em vậy.”
Và gia đình cũng tin như thế. Bởi anh ta vẫn lập gia đình, có 2 con, vẫn đi làm được nhưng chỉ là không yêu thích và không nhiều yêu thích nó.
CHỐT: ĐÓ KHÔNG PHẢI LÀ TÍNH CÁCH – ĐÓ LÀ LOẠN KHÍ SẮC
Loạn khí sắc (Dysthymia, hay Persistent Depressive Disorder) là một dạng trầm cảm mạn tính:
Mức độ không quá dữ dội
Nhưng kéo dài nhiều năm
Âm thầm bào mòn năng lượng sống
Người mắc thường:
Không nhận ra mình bị bệnh
Nghĩ rằng “ai cũng vậy”
Cho rằng mình chỉ trầm tính, ít nói, hướng nội
Trong khi người xung quanh lại cảm nhận rất rõ:
Ít vui
Ít cười
Khó gần
Luôn mang cảm giác xa cách
VÌ SAO DYSTHYMIA DỄ BỊ BỎ QUA?
1. Không kịch tính
Không có khủng hoảng rõ ràng để đi khám.
2. Bị gán nhãn là tính cách
“Con nó trầm vậy từ nhỏ rồi.”
3. Người bệnh quen với cảm giác buồn
Đến mức nghĩ đó là trạng thái bình thường của cuộc sống.
4. Gia đình quen dần với sự im lặng
Không ai hỏi sâu, không ai nghĩ tới bệnh.
HẬU QUẢ KHÔNG NHỎ
Loạn khí sắc không điều trị có thể dẫn đến:
Chất lượng sống thấp kéo dài
Mất dần động lực học tập – làm việc
Khó xây dựng mối quan hệ thân mật
Tăng nguy cơ rối loạn lo âu, lạm dụng chất
ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT
👉 Buồn kéo dài nhiều năm không phải là bình thường.
👉 Một tính cách “lúc nào cũng buồn” cần được xem lại.
👉 Im lặng, ít nói, ít vui – không có nghĩa là ổn.
Khi người mẹ hôm đó hỏi:
> “Giờ 30 tuổi rồi, điều trị có muộn không bác sĩ?”
Câu trả lời là: Không muộn – chỉ là đã bỏ lỡ quá nhiều năm đáng lẽ có thể sống vui vẻ, hạnh phúc hơn.
Nếu bạn thấy đâu đó hình ảnh của mình,
hoặc của một người thân “buồn bã suốt nhiều năm” –
hãy nghĩ đến loạn khí sắc.
Vì có những dạng trầm cảm không ồn ào,
nhưng rất cần được gọi tên và điều trị.