29/10/2020
Bệnh đau dạ dày ngày càng trở nên phổ biến. Ở mức độ nhẹ không gây nguy hiểm nhiều đến tình trạng sức khỏe của người bệnh. Tuy nhiên về lâu dài các cơn đau dai dẳng, âm ỉ càng khiến cho người khác khó chịu và dẫn tới nhiều biến chứng. Vậy nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị đau dạ dày là gì? Hiện tượng đau dạ dày có nguy hiểm không? Để có thể hiểu rõ hơn hãy cùng Ths. Bác sĩ Nguyễn Xuân Giao tìm hiểu rõ về chứng dạ dày này.
1. Đau dạ dày là gì?
Đau dạ dày hay đau bao tử là tình trạng dạ dày bị tổn thương gây ra cơn đau bụng vùng thượng vị. Người bị đau dạ dày sẽ thường cảm thấy đau âm ỉ, không liên tục, khó chịu vô cùng. Cơn đau sẽ xuất hiện khi người bệnh ăn quá no hoặc quá đói, hoặc khi làm việc căng thẳng,…
2. Vị trí đau dạ dày ở đâu?
Đau dạ dày ở vị trí nào phụ thuộc vào nguyên nhân và tình trạng của từng bệnh nhân. Người bệnh có thể đau tại vùng thượng vị, vùng bụng giữa và dạ dày phía trên bên trái.
2.1 Đau vùng thượng vị
Vùng thượng vị là vùng bụng ở phía trên rốn và dưới xương sườn. Người bệnh sẽ phải chịu những cơn đau âm ỉ, khó chịu kèm theo triệu chứng đầy bụng, ợ hơi, nóng rát, chán ăn và giảm cân đột ngột.
2.2 Đau dạ dày phía trên bên trái
Các cơn đau thường xuất hiện ở vùng thượng vị, sau đó lan rộng ra hai bên và khu vực sau lưng. Người bệnh cảm thấy đau nhiều ở vùng bụng phía trên bên trái kèm theo tình trạng nóng ruột và xót bụng.
2.3 Đau vùng bụng giữa
Đây là vị trí đau dạ dày khá phổ biến. Cơn đau sẽ bắt đầu từng vùng quanh rốn rồi dần lan rộng ra vùng bụng bên phải. Tuy nhiên, vùng bụng giữa là nơi tập trung các cơ quan tiêu hóa quan trọng trong cơ thể người. Bệnh dạ dày thường dễ nhầm lẫn các bệnh lý khác như: viêm tụy, viêm ruột thừa… Vì vậy, khi thấy xuất hiện cơn đau tại vị trí này, bạn cần đi khám chuyên khoa để xác định nguyên nhân gây bệnh.
3. Các triệu chứng đau dạ dày
Hiện tượng đau dạ dày biểu hiện như thế nào? Đau bao tử có rất nhiều dấu hiệu để nhận biết khác nhau. Tuy nhiên, nhiều người bệnh chủ quan, khiến bệnh tiến triển nặng rồi mới được phát hiện và điều trị. Cùng tìm hiểu các triệu chứng đau dạ dày dưới đây:
3.1. Cảm giác đầy bụng
Cảm giác đầy bụng là triệu chứng đau dạ dày phổ biến ở mức độ nhẹ. Người bệnh sẽ cảm giác đầy hơi, chướng bụng khó chịu trong khi ăn và sau khi ăn.
3.2. Bụng cồn cào
Niêm mạc dạ dày bị tổn thương, nồng độ axit tăng cao, kích ứng dạ dày và tạo cho người bệnh cảm giác cồn cào.
3.3. Suy nhược cơ thể, chán ăn
Tình trạng cơ thể suy nhược, chán ăn là biểu hiện đau dạ dày trong một khoảng thời gian dài. Dạ dày bị tổn thương thời gian dài dần dần sẽ không thể hoạt động bình thường được nữa, khả năng co bóp và tiêu hóa thức ăn kém đi. Tiêu hóa kém dẫn tới tình trạng chán ăn, hấp thu kém và làm cơ thể bị suy nhược.
3.4. Đau thượng vị
Đau thượng vị là cơn đau ở vùng trên rốn. Tần suất và mức độ của các cơn đau thượng vị ở người bệnh khá thất thường và sẽ càng ngày càng tăng khi tổn thương trong dạ dày nghiêm trọng hơn. Những cơn đau thượng vị có thể trở nên dữ dội và sinh hơi nóng lan đến cổ họng.
3.5. Nôn buồn nôn, ợ chua, ợ hơi
Cách nhận biết đau dạ dày khác là buồn nôn, ợ chua thường rất phổ biến ở người bị đau dạ dày. Khi gặp phải triệu chứng này, người bệnh cần phải hết sức lưu ý và cần xử lý sớm. Tránh trường hợp để bệnh kéo dài, gây rách niêm mạc thanh quản, mất nước và tụt huyết áp, ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe…
3.6. Đi tiêu ra phân đen, nôn ra máu
Hiện tượng đi tiêu ra phân đen, nôn ra máu là hiện tượng rất nguy hiểm ở người bị đau dạ dày, có thể khiến người bệnh tử vong. Hiện tượng này xảy ra khi tổn thương ở dạ dày quá lớn, lan đến vùng có mạch máu, làm máu thoát khỏi thành dạ dày và chảy vào ống tiêu hóa. Vậy nên khi gặp dấu hiệu đau dạ dày này, bạn cần đến bác sĩ thăm khám để có chẩn đoán và cách điều trị kịp thời.
3.7. Sụt cân đột ngột
Dạ dày bị tổn thương làm cho khả năng tiêu hóa giảm đi, người bệnh không thể hấp thụ đủ chất dinh dưỡng cần thiết, dẫn tới việc sụt cân. Tình trạng mất máu dạ dày cũng làm cho sức khỏe của người bệnh suy giảm, cơ thể bị thiếu máu, suy nhược. Đây có thể coi là dấu hiệu đau bao tử rõ nhất ở bệnh nhân.
4. Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh đau dạ dày
Bệnh đau dạ dày kéo dài và thường xuyên hình thành do sự ảnh hưởng của nhiều nguyên nhân và yếu tố khác nhau.
4.1 Vi khuẩn HP
80% số bệnh nhân đau, viêm loét dạ dày do vi khuẩn HP hay Helicobacter pylori gây nên. Trong dạ dày người, vi khuẩn HP sống ở lớp nhầy bao phủ vùng niêm mạc, phá hủy lớp nhầy này và khiến thành dạ dày bị dịch vị ăn mòn, gây viêm loét.
4.2. Lạm dụng thuốc tây quá đà
Uống thuốc không đúng cách, không đủ nước, lạm dụng thuốc… có thể là nguyên nhân gây tổn thương dạ dày. Ngoài ra, một số loại thuốc điều trị bệnh cũng có tác dụng phụ, ảnh hưởng tới sự tiết axit ở dạ dày, khiến bệnh dạ dày phát sinh. Do đó, khi cần sử dụng thuốc Tây để điều trị bệnh, bạn nên đi khám bác sĩ để được tư vấn và chỉ định rõ ràng.
4.3. Stress
Căng thẳng kéo dài ảnh hưởng đến hệ thần kinh, từ đó gây mất cân bằng chức năng dạ dày, đường ruột. Hệ quả là làm tăng axit HCl và pepsin trong dạ dày, khiến cho môn vị co thắt, niêm mạc dạ dày bị tổn thương dẫn đến bệnh viêm loét dạ dày.
4.4. Thuốc lá, bia rượu, chất kích thích góp phần hủy hoại dạ dày
Uống nhiều bia rượu, cà phê, hút thuốc lá… rất có hại cho sức khỏe. Các chất kích thích này có thể gây ra xơ gan, viêm tuyến tụy… Chúng cũng tác động trực tiếp đến niêm mạc dạ dày sau khi được cơ thể hấp thụ, làm cho dạ dày tổn thương nặng thêm.
4.5. Thói quen xấu trong sinh hoạt
Ăn không đúng giờ, ăn quá no hoặc quá đói, uống nhiều rượu bia, thức khuya, ngủ không đủ giấc hay sống trong tình trạng căng thẳng kéo dài là những lý do mang bệnh đau dạ dày đến gần bạn hơn.
5. Các phương pháp chẩn đoán đau dạ dày
Dựa vào tình trạng của bệnh nhân, bác sĩ chỉ định phương pháp chẩn đoán đau dạ dày phù hợp. Dưới đây là một số phương pháp chẩn đoán đau dạ dày hiệu quả.
• Nội soi dạ dày: Bác sĩ đưa camera vào dạ dày và quan sát tình trạng dạ dày. Đây là phương pháp giúp bác sĩ phát hiện những tổn thương trong dạ dày và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.
• Siêu âm dạ dày: Siêu âm dạ dày là kỹ thuật sử dụng sóng siêu âm (có tần số cao) để có thể phát hiện được những bất thường của dạ dày, đồng thời có thể tầm soát ung thư dạ dày.
• Xét nghiệm vi khuẩn HP: Nếu nghi ngờ người bệnh đau dạ dày do nhiễm vi khuẩn HP, bác sĩ chỉ định xét nghiệm máu, phân, test hơi thở.
• Chụp MRT dạ dày: MRT dạ dày là kỹ thuật sử dụng các từ trường và sóng radio để tạo nên các hình ảnh thật chi tiết dạ dày của bạn
• Chụp CT dạ dày: Đây là phương pháp sử dụng các tia X để tạo nên các hình ảnh lát cắt trong cơ thể. Từ đó thu về các hình ảnh của dạ dày nhằm chẩn đoán về mức độ, các khối u và túi thừa phía bên trong bộ phận này.
6. Cách điều trị bệnh đau dạ dày
Hiện nay với công nghệ phát triển thì cách nhiều cách để chữa bệnh đau dạ dày khác nhau. Dưới đây là một số cách điều trị đau dạ dày mà bạn đọc có thể tham khảo:
6.1. Điều trị đau dạ dày bằng thuốc tây
Khi bị đau dạ dày có thể được điều trị bởi các loại thuốc Tây sau:
Thuốc kháng sinh
• Các thuốc kháng sinh điều trị bệnh đau dạ dày có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn HP trong dạ dày, giúp hoạt động của dạ dày cân bằng trở lại.
Thuốc giảm tiết acid
• Thuốc giảm tiết acid khiến dạ dày tiết ra ít acid hơn, từ đó mà khiến cho các vết viêm loét ít bị ảnh hưởng hơn và giảm đau.
Thuốc trung hòa acid
• Thuốc trung hòa acid được sử dụng nhằm trung hòa bớt lượng acid thừa trong dạ dày, giúp làm giảm đau nhanh và tạo cơ hội cho các vết thương trong dạ dày mau lành hơn..
Thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày
• Thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày được dùng nhằm tạo một lớp màng bao phủ niêm mạc, hạn chế sự tiếp xúc giữa acid dịch vị và các vết viêm loét.
Mặc dù, sử dụng các loại thuốc Tây có tác dụng nhanh chóng nhưng lại không giải quyết được triệt để, các cơn đau tái phát nhiều lần và ngày một nặng. Không chỉ vậy, nếu sử dụng thuốc Tây dài ngày có thể gây tác dụng phụ như: sôi bụng, khô miệng, chán ăn, giảm ham muốn,… gây ra cảm giác khó chịu, ảnh hưởng tới sinh hoạt và cuộc sống.
6.2. Các bài thuốc dân gian
Ngoài cách điều trị bệnh đau dạ dày bằng thuốc Tây, người bệnh có thể tham khảo thêm một số bài thuốc dân gian dưới đây để hỗ trợ quá trình điều trị hiệu quả hơn.
Bài thuốc 1: Mật ong pha bột nghệ
Mật ong và bột nghệ đều là các thành phần có tác dụng tốt đối với dạ dày, đặc biệt là nghệ.
Cách thực hiện:
• Chuẩn bị tinh bột nghệ, mật ong nguyên chất, nước ấm
• Pha 12gr tinh bột nghệ (2 thìa cà phê tinh bột nghệ) với 6gr mật ong nguyên chất (1 thìa cà phê mật ong nguyên chất) cùng với nước ấm. Nên lấy nước dưới 50 độ C, không sử dụng nước đun sôi hoặc nước nguội
• Nên sử dụng nước mật ong pha bột nghệ vào sáng sớm mỗi ngày giúp cải thiện tình trạng bệnh.
Bài thuốc 2: Bột chuối xanh
Bột chuối xanh có chứa nhiều chất xơ, vitamin và khoáng chất có thể tác động đến lớp màng nhầy của niêm mạc dạ dày, làm cho lớp nhầy niêm mạc dày lên và có khả năng chống lại các triệu chứng của bệnh đau dạ dày.
Cách làm
• Chuối xanh rửa sạch, tước vỏ, ngâm nước cho bớt nhựa
• Thái chuối thành lát mỏng, phơi khô
• Nghiền chuối khô thành bột
• Trộn bột chuối với mật ong nguyên chất sao cho tạo thành hỗn hợp khô vừa đủ. Vo bột lại thành viên nhỏ.
• Mỗi ngày ăn 2 lần trước bữa ăn chính, mỗi lần ăn vài viên, nhai kĩ để bột chuối mật ong nhuyễn ra mới nuốt.
Bài thuốc 3: Nước bắp cải
Nước bắp cải có tác dụng rất tốt trong việc giúp giảm bớt các tình trạng đau dạ dày.
Cách thực hiện:
• Bắp cải đem bóc từng lá, không bỏ lá xanh, rửa nhiều lần nước cho sạch.
• Dọc đôi từng lá theo sống lá, chần trong nước sôi, vớt ra để ráo nước.
• Ép bắp cải lấy nước, bỏ đi phần bã.
• Người đau dạ dày có thể dùng nước bắp cải thay nước uống, ngày uống nhiều lần, mỗi lần uống khoảng 200 – 250 ml. Nước bắp cải sẽ dùng được lâu hơn khi được bảo quản bằng tủ lạnh.
Bài thuốc 4: Nước lá mơ lông
Lá mơ lông có tác dụng ổn định đường tiêu hóa cực kì tốt.
Cách làm nước lá mơ lông:
• Lá mơ lông rửa sạch, chọn lá to dày.
• Giã nát khoảng 2-3 lá mơ rồi vắt lấy nước uống, uống 1 lần trong ngày.
Việc sử dụng các bài thuốc dân gian tuy có hiệu quả nhưng rất chậm, lại mất nhiều thời gian, công sức để chuẩn bị nên ít người kiên trì sử dụng. Hơn nữa, một số bài thuốc còn gây một vài tác dụng phụ. Ví dụ như tinh bột nghệ còn chứa nhiều nhựa và tạo chất nên nếu dùng nhiều thường bị nóng, vàng răng, nổi mụn, đôi khi là táo bón…
Trên đây là một số kiến thức cơ bản về bệnh đau dạ dày. Hy vọng quý bạn sẽ có những hiểu biết và điều chỉnh tốt trong sinh hoạt hàng ngày để tránh căn bệnh nguy hiểm này. Hẹn gặp lại Quý bạn trong những bài viết tiếp theo.
Chúc Quý bạn và gia đình luôn mạnh khoẻ, hạnh phúc.