20/06/2019
BỆNH VIỆN K TRUNG ƯƠNG THỜI PHÁP THUỘC CÓ TÊN GỌI BỆNH VIỆN RADIUM ĐÔNG DƯƠNG
Viện Radium Đông Dương (nay là bệnh viện K) do kiến trúc sư C. Delpech thiết kế, được xây dựng năm 1927 trên khu đất tiếp giáp với các phố Bognis Desbordes (phố Tràng Thi), Richard (phố Quán Sứ) và Rollande (phố Hai Bà Trưng) do một tổ chức y tế tư nhân đầu tư. Dù không có được vị trí đắc địa nhưng do mặt nhà mở ra ba tuyến phố nên công trình cũng có được một tầm nhìn khá rộng. Viện chỉ có một tòa nhà duy nhất mang chức năng khám chữa bệnh, nghiên cứu và quản lý, bệnh nhân nội trú được gửi sang bệnh viện Indigène du Protectorat .
Toà nhà có mặt bằng hình chữ nhật gồm hai tầng: Tầng một là nơi bố trí các phòng khám, các phòng đặt máy quang tuyến dùng để chuẩn đoán và điều trị bệnh ung thư; tầng hai gồm các phòng Giám đốc, hội trường, thư viện và các phòng nghiên cứu và hành chính. Các phòng làm việc trên cả hai tầng đều được bố trí theo kiểu hành lang bên, nối giữa các tầng là một cầu thang lớn bố trí ngay chính sảnh.
Kiến trúc toà nhà chịu ảnh hưởng mạnh bởi chủ nghĩa Tân cổ điên Pháp với mặt chính được phân chia thành 3 phần theo phương đứng và 5 phần theo phương ngang. Ba phần theo phương đứng gồm tầng hầm và tầng một tạo ra phần bệ với hệ thống cửa sổ cuốn vòm trên nền tường chạy liên tục theo phương ngang có các chỉ lõm tạo cảm giác vững chắc, phần giữa là hàng cột kép thức Doric, phần trên là diềm mái gồm có sê nô và tường chắn mái trang trí cầu kỳ. Năm phần theo phương ngang gồm có phần trung tâm được nhấn mạnh bởi các cửa ra vào chính mở rộng, phía trên được che bởi một ban công có các console uốn lượn kết hợp hài hoà với các hoạ tiết trang trí trên cửa, tầng hai là hàng cột Doric cùng các cửa đi có phần cuốn vòm ở phía trên, kết thúc là một Froton hoàn chỉnh có điểm nhấn là một Cartouche lớn bao lấy hai chữ IR là tên tắt của Viện. Nổi bật hai phía là hàng cột kép thức Doric, giữa hai cột được trang trí bởi một Cartouche, còn giữa các cột là hàng cửa sổ mở rộng tạo cảm giác rỗng, hàng cửa tầng một được tổ chức theo kiểu cuốn vòm có khoá vòm và các chi tiết trang trí xung quanh, hàng cửa tầng hai có hình thức chữ nhật kết hợp với hai cửa lấy sáng phía trên tạo ra một hình thức cửa sổ độc đáo hiếm thấy ở Hà Nội. Kết thúc phương ngang nhà là hai mảng đặc với lượng cửa mở nhỏ kết hợp với các bổ trụ được nhấn bởi cái chỉ lõm, tính trang trí được nhấn mạnh bởi một cửa lấy sáng hình bầu dục được trang trí theo hình thức Cartouche khá cầu kỳ.
Với hình thức chuẩn mực, cùng việc tổ hợp thức cột nghiêm ngặt, toà nhà trụ sở Viện Radium Đông Dương xứng đáng là một tác phẩm tiêu biểu cho nghệ thuật kiến trúc Tân cổ điển theo tinh thần cổ điển Pháp thời đế chế ở Hà Nội. Rất tiếc là hiện nay công trình đang bị kẹp giữa hai ngôi nhà 4 và 5 tầng, phía trước là nhà để xe lợp mái tôn một cách tạm bợ làm cho việc cảm thụ cái đẹp của toà nhà không còn được nguyên vẹn.
Cảm ơn KTS Trần Quốc Bảo đã tổng hợp, cung cấp thông tin quý giá, thú vị!
