06/11/2025
Là Bác sĩ Đông y, tôi chỉ tiếc rằng bản thân và người thân chưa thể thực hành những điều dưỡng sinh đơn giản này trong mùa đông, để cơ thể khỏe mạnh, ít bệnh tật, không phải vào viện nhiều.
✅ 1. Tránh lạnh, ẩm thấp – Giữ ấm dương khí
Không nên nằm, ngồi nơi ẩm lạnh.
Giường ngủ nên kê cao, chăn đệm khô ấm.
Khi ngủ, mặc kín đáo, đủ ấm, giữ ấm các vùng trọng yếu như: đầu, cổ gáy, bụng, thắt lưng và bàn chân.
👉 Việc giữ ấm giúp bảo tồn dương khí, tránh để phong hàn xâm nhập.
✅ 2. Ăn uống điều độ – Ôn trung, dưỡng vị
Tránh đồ lạnh như nước đá, kem, bia hơi, các thực phẩm có tính hàn: hoa quả lạnh, thịt tái, salad, v.v. vì dễ tổn hao dương khí của Tỳ vị.
Nếu có ăn, nên chế biến kèm các gia vị cay ấm như hành, gừng, tiêu, sả, ớt, quế, hồi… để trung hòa tính hàn, kích thích tiêu hóa.
Thực phẩm nên dùng mùa đông: thịt dê, khoai lang, củ cải, hạt dẻ, các loại ngũ cốc, kỷ tử… đều có tác dụng bổ Thận, dưỡng tinh, ôn dương rất tốt.
✅ 3. Ngủ nghỉ, vận động – Dưỡng âm, điều khí huyết
Mùa đông nên ngủ sớm, dậy muộn để bảo vệ dương khí, dưỡng âm khí.
Tập luyện nhẹ nhàng giúp lưu thông khí huyết, thư giãn tinh thần.
Tránh vận động quá sức, ra mồ hôi nhiều vì khi mồ hôi thoát ra, phong hàn dễ xâm nhập khiến cảm lạnh, đau nhức, mệt mỏi.
✅ 4. Giữ tâm bình khí hòa – Tiết chế cảm xúc
Các trạng thái hỉ, nộ, ai, lạc, ái, ố, dục đều nên điều hòa, tránh bộc phát thái quá.
Khi tâm an, khí thuận, dương khí không tán, âm dương cân bằng, cơ thể ít sinh bệnh.
✅ 5. Cân bằng cay – nóng – lạnh
Mùa đông, dương khí thu liễm vào trong, hình thành thế “phục nhiệt” ẩn náu.
Vì vậy, không nên lạm dụng ăn quá nhiều đồ cay nóng hoặc dùng nhiều thuốc bổ dương.
👉 Làm vậy có thể khiến ngoài lạnh mà trong nhiệt, sinh ra mụn, nhiệt miệng, bứt rứt dù thời tiết rét mướt.
✅ 6. Ngâm chân mùa đông – Ôn thông kinh lạc, an thần dưỡng thận 👣
Buổi tối trước khi đi ngủ, nên ngâm chân trong nước ấm 40–45°C khoảng 15–20 phút.
Có thể cho thêm gừng tươi, muối hột, lá ngải cứu, quế, sả… giúp ôn thông kinh lạc, hoạt huyết, tán hàn, an thần, cải thiện giấc ngủ.
Sau khi ngâm, lau khô chân, xoa bóp nhẹ gan bàn chân và gót chân, rồi mang tất ấm.
Dưỡng sinh mùa đông không khó, chỉ cần thuận theo tự nhiên, giữ ấm bên ngoài, điều hòa bên trong, tiết chế cảm xúc và ăn uống hợp thời.
̛ỡngsinhđôngy
