Y tế Hải Nam, số 361 Giải Phóng, Hanoi (2026)

10/02/2026

CỦ SẮN DÂY: CÁI GỐC "GIẢI VÂY" CHO CÁNH ĐÀN ÔNG BÊN BÀN NHẬU
Dạo này ra chợ thấy trắng xóa một màu sắn dây vào mùa, lại nhớ đến mấy ông bạn nhậu. Cứ hễ nâng ly là hô "tới bến", nhưng đến lúc "biến hình" vì say thì lại cuống cuồng tìm thuốc Tây. Thực ra, cụ kỵ nhà mình đã để sẵn "thuốc tiên" ngay dưới lớp đất vườn mà đôi khi vì mải chạy theo cái hiện đại, ta quên mất: Cát Căn.

1. Chiết tự để hiểu: Tại sao lại gọi là Cát Căn?
Trong Đông Y, củ sắn dây có tên cực kêu là Cát Căn (葛根).

Cát (葛): Là tên loài cây dây leo dai dẳng, sức sống mãnh liệt.

Căn (根): Nghĩa là rễ, là gốc rễ.

Cái tên này không chỉ nói về bộ phận của cây, mà còn ẩn chứa một triết lý: Muốn giải quyết cái "ngọn" đang hừng hực hỏa khí (say rượu, phát sốt), thì phải tìm về cái "gốc" để bình ổn lại. Sắn dây nằm sâu trong lòng đất, hút lấy cái tinh túy tĩnh lặng của âm đất để trị cái ồn ào, nóng nảy của dương hỏa.

2. "Dương" hỏa gặp "Âm" tính: Cuộc chiến trên bàn nhậu
Tại sao sắn dây lại là "khắc tinh" của rượu bia?

Rượu là "Hỏa": Uống vào là giãn mạch, người nóng bừng, bốc hỏa, háo khát (cực dương).

Sắn dây là "Mát": Mang tính vị ngọt, tính mát, đi vào tỳ vị.

Nếu rượu đẩy cơ thể vào trạng thái "vung tay quá trán", thì các hoạt chất Isoflavon trong sắn dây đóng vai trò như một "nhân viên điều tiết giao thông". Nó giúp giãn mạch, hạ nhiệt, thúc đẩy chuyển hóa để tống khứ cái nóng ra ngoài.

Người ta dùng sắn dây để "Giải" – không chỉ là giải rượu, mà là giải vây cho cơ thể khỏi sự hành hạ của độc tố. Sinh nhật thì uống rượu để "Thêm" niềm vui, nhưng sau đó phải dùng Cát Căn để "Giữ" lấy cái sức khỏe mà đi tiếp.

3. Nếp nhà và Ký ức trong bát nước trắng đục
Ngày xưa, nhà nào chẳng có hũ bột sắn dây trong chạn. Con trẻ sốt – uống sắn dây. Bố đi ăn cỗ say – uống sắn dây. Nó không đơn thuần là thực phẩm, nó là Nếp Nhà.

Bây giờ hiện đại, bia rượu xong người ta chuộng mấy viên giải rượu đóng vỉ, mấy chai nước tăng lực xanh đỏ. Tiện thì có tiện, nhưng cái "chất" thì không bằng. Một bát nước sắn dây vắt thêm miếng chanh, nó có cái vị thanh của đất, cái mát của nước và cả cái tình của người pha. Cái thứ nước trắng đục ấy nhắc chúng ta rằng: Sau những cuộc vui ồn ào, cơ thể cần sự bình lặng để hồi phục.

⚠️ Nhưng, "Gốc" tốt cũng phải biết dùng cho đúng!
Văn hóa Việt mình hay ở chỗ "trung dung", cái gì quá cũng không tốt. Sắn dây dù là "thần dược" nhưng cũng có những ranh giới cần nhớ:

Người đang "lạnh": Đã tỳ vị hư hàn, bụng đang lục đục mà còn nạp thêm tính mát của sắn dây thì đúng là "họa vô đơn chí".

Mẹ bầu & Người cảm lạnh: Khi cơ thể đang yếu, đang cần giữ ấm thì đừng bắt nó phải "giải nhiệt" thêm nữa.

Lời kết: Học Tây học Tàu cái hay cũng tốt, nhưng đừng để đến mức đau đầu vì rượu lại chẳng biết củ sắn dây mặt mũi ra sao. Sống nhanh theo lịch công việc thì cũng đừng quên cái "Gốc" (Cát Căn) dưới chân mình. Giữ cho mình một sức khỏe dẻo dai để còn "đứng thẳng" khi cuộc đời (và cả bàn nhậu) làm ta "nghiêng".
---

09/02/2026

CÁI GIÁ CỦA SỰ "CHỦ QUAN" VÀ MỘT HƠI THỞ SẠCH

Làm trong ngành y tế bao nhiêu năm, thú thật, cái tôi sợ nhất không phải là bệnh nan y, mà là nhìn thấy sự "bất lực" của người nhà.

Có những đêm, khách gọi điện cho tôi giọng run rẩy: "Anh ơi, cụ nhà em đờm kéo lên cổ, thở không được, mặt tím tái rồi, giờ làm sao?". Lúc đó, dù tôi có gửi máy nhanh đến mấy cũng không bằng 5 phút vàng ngọc tại chỗ.

Nhiều người vẫn bảo tôi: "Vẽ chuyện, cứ để họ tự ho ra, hoặc dùng cái ống hút thủ công là được, mua cái máy triệu bạc làm gì cho phí".

Tôi xin lỗi, nói thẳng nhé: Suy nghĩ đó cực kỳ nguy hiểm.

Người già hay người nằm lâu, phổi họ không còn đủ sức để tống đờm ra như thanh niên mình đâu. Dịch nhầy nó quánh lại, bám chặt lấy phế quản. Nếu không có áp lực hút chuẩn, ổn định như cái con Yuwell 7E-A này, thì việc bạn cố vỗ lưng hay hút bằng tay chỉ làm người bệnh thêm mệt, thậm chí là gây trầy xước niêm mạc.

Tại sao tôi lại hay khuyên dùng con 7E-A này dù nó chẳng phải máy đắt tiền nhất?

Vì nó "lành". Nó giống như một chiếc xe Wave vậy, bền bỉ, dễ dùng và quan trọng nhất là áp lực của nó cực kỳ ổn định.

Cái núm xoay của nó cho phép mình chỉnh nhẹ nhàng từng chút một, vừa đủ để lấy dịch ra mà không làm người bệnh đau.

Nó không bóng bẩy, nhưng trong những lúc "dầu sôi lửa bỏng", chỉ cần bật công tắc là nó chạy, không bao giờ phản chủ.

Tôi chia sẻ điều này không phải để "lùa" anh chị mua hàng. Cửa hàng tôi bán gì cũng được. Nhưng cái tôi muốn bán nhất chính là SỰ AN TÂM.

Có cái máy này đặt đầu giường, đêm anh chị ngủ cũng ngon hơn một chút. Vì biết rằng nếu cụ có lên cơn khò khè, mình có ngay "vũ khí" để giúp cụ thông thoáng đường thở trong vài nốt nhạc. Đừng đợi đến lúc phải gọi cấp cứu chỉ vì một vài ml đờm không được xử lý kịp thời.

Làm nghề y dược, cái Tâm nó nặng hơn cái Tiền. Tôi chọn chia sẻ những thứ thực sự cứu được người lúc nguy cấp.

Anh chị nào còn đang băn khoăn về kỹ thuật hay cách hút sao cho chuẩn, cứ nhắn cho tôi. Kể cả không mua ở chỗ tôi, tôi vẫn tư vấn nhiệt tình. Vì cuối cùng, mục tiêu chung của chúng ta là để người thân được thở êm, ngủ khỏe.

Y tế Hải Nam – Chúng tôi không chỉ bán máy, chúng tôi chia sẻ nỗi lo cùng gia đình bạn.
----

08/02/2026

CUỐI NĂM, NGƯỜI TA KHÔNG HỎI NHAU CÒN KHỎE KHÔNG?
Người ta hỏi:

“Tối nay có kèo không?”

Nghe rất vui.
Nghe rất xã giao.
Nghe như một phần tất yếu của không khí tất niên.

Ban ngày chạy KPI.
Ban đêm chạy bàn tiệc.
Hết tiệc công ty đến tiệc phòng ban, rồi tiệc khách hàng, rồi “lâu ngày anh em gặp nhau làm ly cho ấm”.

Không đi thì ngại.
Đi mà không uống thì… càng ngại hơn.

Người ta hay tự trấn an:

“Uống có mấy ly cho vui thôi mà.”

Nhưng lạ lắm.
Cái “vui” ấy thường kéo dài 3–4 buổi một tuần.
Và cái “mấy ly” ấy thường không bao giờ được đếm.

Tôi có anh bạn làm quảng cáo, cuối năm nhìn mặt lúc nào cũng tỉnh…
nhưng mắt thì trũng, tay run nhẹ, đầu óc lúc nào cũng như thiếu ngủ.

Anh bảo:

“Rượu bia giờ giống nghĩa vụ xã hội.
Không uống thì sợ người ta bảo mình không nhiệt tình.
Uống rồi thì biết là hại gan, hại não… nhưng thôi, ráng.”

Nghe rất quen.
Gần như ai cũng từng nói câu đó, chỉ khác tên.

Thật ra cơ thể mình không ngốc.
Nó ghi nhớ hết.

Gan không biết hôm nay là tiệc tất niên hay tiệc sinh nhật.
Nó chỉ biết:

“Lại thêm việc.”

Não cũng vậy.
Nó không quan tâm ly này là vì khách hàng hay vì anh em.
Nó chỉ biết:

ngủ không sâu

sáng dậy mệt

dễ cáu

hay quên

khó tập trung

Những dấu hiệu rất nhỏ, nhưng kéo dài âm ỉ.

Có người bảo:

“Chắc tại dạo này mình yếu đi.”

Không hẳn.
Chỉ là đến tuổi 35–45, cơ thể không còn khả năng “chịu trận” như hồi hai mấy.
Gan đã có mỡ.
Não đã quen stress.
Giấc ngủ đã thiếu từ rất lâu.

Rượu chỉ là giọt nước làm tràn cái nền đã nứt.

Buồn cười nhất là chuyện ngủ.
Uống xong thấy buồn ngủ rất nhanh.
Ngỡ là ngủ ngon.

Nhưng sáng dậy thì đầu nặng như vừa thức cả đêm.
Ngủ mà não không được nghỉ.
Ngủ mà gan không kịp hồi phục.

Ngủ xong vẫn mệt - đó mới là đáng sợ.

Rồi có những buổi sáng,
người ta ngồi trước màn hình, nhìn công việc quen thuộc mà thấy… chậm hơn trước.
Ý tưởng đến muộn.
Quyết định lâu hơn.
Cảm xúc dễ cáu hơn.

Không ai nghĩ đó là do rượu.
Vì rượu đã uống… từ tối hôm kia.

Cuối năm, người ta hay lo cho doanh số.
Ít ai lo cho gan.
Lo cho hợp đồng.
Ít ai lo cho giấc ngủ.

Ai cũng nghĩ:

“Qua Tết nghỉ ngơi là lại ổn.”

Nhưng gan thì không có Tết.
Não cũng không có kỳ nghỉ.

Đôi khi mình cũng biết rượu bia không tốt.
Biết chứ.
Biết rất rõ.

Chỉ là…
mình chưa đủ can đảm để từ chối một ly,
nhưng lại hy vọng gan và não sẽ tự biết thông cảm.
---

07/02/2026

Nghe nói năm 2025, Việt Nam sinh ra 120 bé trai / 100 bé gái.

Báo chí phân tích đủ kiểu: hệ lụy xã hội, mất cân bằng giới, áp lực hôn nhân, an sinh lâu dài…

Nghe rất khoa học.
Nghe rất nghiêm trọng.
Nghe xong ai cũng gật gù: “Nguy hiểm thật!”

Nhưng mà…
Mỗi lần có người quen báo tin “nhà em sinh được thằng cu”,
cả họ lại vỡ òa như trúng Vietlott.

Còn sinh con gái à?
“Ừ… thôi lần sau cố tiếp.”

---
Người ta hay bảo:
“Thời nay bình đẳng giới rồi, trai gái như nhau.”
Nhưng lạ lắm.
Đi ăn cỗ thôi nôi:
Bé trai: phong bì dày hơn một chút
Bé gái: “Con gái sau này gả đi rồi…”
Nghe quen không?

---
Tôi nhớ lần về quê, có bà cô hàng xóm sang chơi.
Nghe tin nhà nọ sinh con thứ hai vẫn là con gái, cô buột miệng:

> “Thế là chưa có phúc tổ tiên rồi.”

Nói xong, cô quay sang vuốt đầu con bé, cười rất hiền:

> “Nhưng con gái cũng ngoan, cũng thương bố mẹ lắm.”

Nghe mà không biết nên gật hay nên cúi đầu.

---
Rồi người ta lại share mấy cái ảnh kiểu này:
Một bên là số liệu sinh học
Một bên là dự báo: năm 2050, hơn 4 triệu đàn ông Việt không lấy được vợ

Ai cũng lo.
Ai cũng thở dài.
Ai cũng bình luận rất đạo đức.

Nhưng tối về…
Vẫn âm thầm hỏi bác sĩ:

> “Có biết trước là trai hay gái không em?”

Thật ra, mình cũng đâu ghét con gái.
Mình thương con gái mà.
Chỉ là…

Mình thương trong khả năng của niềm tin cũ.

Giống như chuyện bảo vệ môi trường:

Rất yêu thiên nhiên

Nhưng túi nilon thì vẫn xin thêm cho chắc

Đến lúc ế vợ, người ta lại hỏi:

> “Sao đàn ông Việt khó lấy vợ thế nhỉ?”

Ừ… khó thật.
Nhưng mà khó từ lúc nào,
chắc ai cũng biết.
---

Đôi khi mình cũng ủng hộ bình đẳng giới lắm.
Chỉ là…
nhà không đủ can đảm để tin rằng: con gái cũng là “đủ” ngay từ đầu.
---

06/02/2026

Máy tập vận động tay chân cho người già và bệnh nhân tai biến là thiết bị phục hồi chức năng hỗ trợ tập luyện hiệu quả tại nhà. Sản phẩm phù hợp cho người cao tuổi, người liệt nhẹ, bệnh nhân sau tai biến, đột quỵ hoặc sau phẫu thuật cần phục hồi vận động tay và chân.

Với thiết kế dạng mini bike gọn nhẹ, máy cho phép tập luyện đồng thời tay và chân, giúp tăng cường tuần hoàn máu, cải thiện sức mạnh cơ bắp, giảm cứng khớp và hỗ trợ phục hồi khả năng vận động một cách an toàn. Máy được trang bị nhiều mức tốc độ và chế độ tập linh hoạt, dễ điều chỉnh theo thể trạng từng người dùng.

Thiết bị dễ sử dụng, vận hành êm ái, phù hợp sử dụng tại gia đình, phòng khám, trung tâm phục hồi chức năng và cơ sở chăm sóc người cao tuổi. Sản phẩm chính hãng, độ bền cao, giúp người bệnh duy trì tập luyện đều đặn mỗi ngày để nâng cao chất lượng cuộc sống.

👉 Mua máy tập vận động tay chân phục hồi chức năng chính hãng tại Y Tế Hải Nam – giao hàng toàn quốc, bảo hành rõ ràng, tư vấn tận tâm.
----

05/02/2026

Hôm nay đọc được một con số khiến nhiều người giật mình:
“Gần 40% ca ung thư có thể phòng ngừa.”

Ở dưới phần bình luận, cảm xúc chia làm hai cực rất rõ.
Một bên thì lạc quan: “Thế là tốt rồi, sống lành mạnh là được.”
Bên còn lại lại hoang mang, thậm chí phản ứng gay gắt: “Nói thế khác gì đổ lỗi cho người bệnh?”

Thôi thì… mình xin nói chuyện này một cách chậm rãi,
không dạy ai phải sống thế nào,
không quy kết đúng – sai,
càng không có ý làm ai sợ hãi.

Nói cho công bằng trước đã.

📌 Y học hiện đại thực sự đã tiến rất xa.
Theo phân tích toàn cầu của WHO, dựa trên dữ liệu năm 2022, trong gần 19 triệu ca ung thư mới thì có khoảng 7 triệu ca liên quan tới những yếu tố có thể kiểm soát: thuốc lá, rượu bia, nhiễm trùng như HPV – viêm gan B, ô nhiễm không khí, béo phì, ít vận động…

Nghe qua, ai cũng thấy… “À, hóa ra ung thư không hoàn toàn là số phận.”
Và điều đó là đúng.

Nhưng cần nói rõ một điều rất quan trọng:

👉 “Có thể phòng ngừa” không có nghĩa là “chỉ cần sống lành mạnh thì chắc chắn không mắc ung thư.”

Đây là chỗ nhiều người hiểu sai – và cũng là chỗ dễ gây tổn thương nhất.

Con số gần 40% không phải là lời phán xét cá nhân,
mà là khả năng giảm gánh nặng ung thư trên toàn xã hội, nếu các yếu tố nguy cơ được kiểm soát trong thời gian dài, bằng chính sách, bằng hệ thống, chứ không phải bằng nỗ lực đơn lẻ của từng người.

Muốn hiểu đúng chuyện này, theo tôi, cần “Quán” một chút.

Trong Phật học, Quán không phải là suy diễn hay lo lắng,
mà là nhìn thẳng vào thực tại, đủ sâu, đủ tĩnh.

Khi “Quán” về ung thư, ta sẽ thấy:

Có những thứ ta chủ động được: hút thuốc hay không, tiêm vắc xin hay không, đi khám sàng lọc hay không.

Nhưng cũng có rất nhiều thứ nằm ngoài tầm tay: tuổi tác, đột biến gene, môi trường sống, khả năng tiếp cận y tế.

Cho nên, ung thư không phải là lỗi của ai cả.

WHO chỉ ra rằng ba nhóm ung thư có thể phòng ngừa cao nhất là:

Ung thư phổi – gắn với thuốc lá và ô nhiễm không khí

Ung thư dạ dày – liên quan vi khuẩn HP

Ung thư cổ tử cung – chủ yếu do virus HPV

Những mối liên hệ này khá rõ ràng.
Nhưng rõ ràng không có nghĩa là đơn giản.

Một người sống rất điều độ vẫn có thể mắc bệnh.
Một người tiêm phòng đầy đủ vẫn có thể không may.

👉 Phòng ngừa không phải là lá bùa hộ mệnh.
Nó chỉ là cách để giảm rủi ro, chứ không phải loại bỏ số phận.

Điều đáng suy nghĩ hơn nằm ở chỗ khác.

WHO gọi phòng ngừa là chiến lược “hiệu quả chi phí nhất”.
Nhưng nghịch lý là:

Nó rẻ cho tương lai

Và rất đắt cho hiện tại

Đắt ở đâu?
Đắt ở năng lực quản trị, ở chính sách, ở việc kiểm soát thuốc lá – rượu bia, ở tiêm chủng, ở môi trường sống, ở an toàn lao động, ở việc để người dân được tiếp cận y tế sớm, chứ không phải chờ tới lúc bệnh nặng mới biết.

Ung thư không đứng một mình.
Nó nằm chung hệ sinh thái rủi ro với tim mạch, tiểu đường, bệnh phổi…
Muốn giảm ung thư, không thể chỉ nói với từng cá nhân: “Anh phải sống tốt hơn.”

Mà phải hỏi:
👉 Xã hội đã tạo điều kiện để người ta sống lành mạnh chưa?

(Chuyện riêng một chút)

Tôi từng gặp những người sống rất “chuẩn mực”: không hút thuốc, không rượu bia, ăn uống cẩn thận…
Nhưng vẫn mắc ung thư.

Và tôi cũng gặp những người, sau khi phát hiện bệnh, mới bắt đầu đi bộ mỗi sáng, bỏ thuốc, ăn uống tử tế hơn – không phải để “chuộc lỗi”, mà để sống những ngày còn lại cho đàng hoàng.

Lúc đó tôi mới hiểu:
👉 Phòng ngừa không phải để đổ lỗi cho quá khứ,
mà để tử tế hơn với hiện tại và tương lai.

Tóm lại:

Ừ, gần 40% ca ung thư có thể phòng ngừa – đó là một tin tốt.

Nhưng ung thư không phải là bài toán đạo đức, càng không phải thước đo đúng – sai của lối sống.

Điều quan trọng nhất không phải là sống trong sợ hãi, mà là sống có hiểu biết, có sàng lọc, có chuẩn bị.

✅ Khi “Quán” đủ sâu, ta sẽ thấy:
Phòng ngừa ung thư không phải để chắc chắn không bệnh,
mà để khi có chuyện xảy ra, mình không hoàn toàn bất lực.

Và như thế, đã là rất đáng rồi.
---

04/02/2026

Trên đời này chỉ có bát cơm của cha mẹ là miễn phí...
Nguồn : st
---

02/02/2026

ĐỎ MẶT KHI UỐNG RƯỢU LÀ DẤU HIỆU RẤT XẤU...!
Rất nhiều người vẫn tin rằng:
“Uống rượu mà đỏ mặt nhanh là cơ địa tốt, tửu lượng cao, đào thải độc nhanh.”

Ở bàn nhậu, ai đỏ mặt sớm thường được phong là “nhóm máu chiến”.
Mặt càng đỏ, không khí càng vui.
Đỏ mặt gần như trở thành… một thứ huy hiệu.

Nhưng… nếu nhìn từ góc độ y khoa, thì đây lại là một trong những dấu hiệu nguy hiểm nhất sau uống rượu.

Tôi từng gặp một người đàn ông hơn 40 tuổi, làm truyền thông, coi bàn nhậu như bàn làm việc.
Chỉ vài ngụm rượu, mặt anh đỏ gay như gấc. Anh tin đó là “cơ địa lành”, là cơ thể đang tự đào thải độc tố. Đồng nghiệp gọi anh là “thần rượu”, còn anh thì tin mình sinh ra đã… hợp rượu.

Cho tới khi cơn đau âm ỉ vùng sườn phải và dạ dày kéo dài, anh buộc phải vào viện.
Kết quả: viêm loét dạ dày, xơ gan.

Bác sĩ nói với anh một câu rất ngắn mà rất đau:

“Mỗi lần anh đỏ mặt không phải là khỏe, mà là gan đang kêu cứu.”

Thực ra, hiện tượng đỏ mặt sau uống rượu có tên hẳn hoi: Asian Flush – hội chứng đỏ mặt châu Á.
Nó không liên quan gì đến tửu lượng, càng không phải dấu hiệu đào thải tốt.

Bình thường, rượu vào cơ thể sẽ được gan chuyển hóa qua hai bước:

Biến cồn thành acetaldehyde (một chất cực độc)

Sau đó dùng enzyme ALDH để phân giải acetaldehyde thành chất ít độc hơn

Vấn đề là: rất nhiều người châu Á bị thiếu hoặc yếu enzyme ALDH do di truyền.
Khi đó, acetaldehyde không được xử lý kịp, tích tụ trong máu với nồng độ cao gấp nhiều lần bình thường.

Hệ quả là:

Mặt đỏ bừng

Tim đập nhanh

Buồn nôn, nhức đầu

Cảm giác nóng bừng khó chịu

👉 Đó không phải đào thải, mà là ngộ độc cấp tính.

Nguy hiểm hơn, acetaldehyde là chất đã được chứng minh có liên quan trực tiếp tới ung thư, đặc biệt là ung thư thực quản.
Những người càng đỏ mặt khi uống rượu, nguy cơ càng cao.

Chưa kể, chất này còn kích hoạt phản ứng dị ứng mạnh trong cơ thể:

Nổi mề đay

Phù môi, phù mặt

Co thắt phế quản, khó thở
Trong những bữa tiệc nhiều bia rượu, phụ gia, men bia… nguy cơ sốc phản vệ không hề thấp với người cơ địa nhạy cảm.

Điều đáng sợ nhất không phải là rượu,
mà là sự hiểu sai tín hiệu cơ thể.

Gan không biết nói.
Nó chỉ “la lên” bằng đỏ mặt, đau đầu, buồn nôn, mệt lả.
Nếu ta cứ coi đó là bình thường, thì đến lúc gan “im lặng”… thường đã quá muộn.

Các bác sĩ đều khuyến cáo:

Nam giới: không quá 2 đơn vị cồn/ngày

Nữ giới: một nửa con số đó
Và đặc biệt: ai uống rượu mà đỏ mặt nhanh thì càng nên hạn chế, chứ không phải cố gắng uống cho quen.

Sau tất cả, đỏ mặt không phải là bản lĩnh.
Biết dừng đúng lúc mới là thứ bảo vệ mình lâu dài.

Uống rượu có thể là xã giao.
Nhưng nghe cơ thể mình kêu cứu là trách nhiệm.
----

29/01/2026

“500.000/ngày Tết là đủ” – tôi cũng từng tin như thế… cho đến khi ngồi bấm máy tính

Mấy hôm nay lướt mạng, thấy nhiều bài nói về chuyện tiêu Tết 10–15 triệu là quá tay, nào là “liệu cơm gắp mắm”, “Tết quan trọng là sum vầy, không phải mâm cao cỗ đầy”.

Nghe rất đúng.
Đúng đến mức… ai đọc cũng gật.

Tôi cũng từng tin y chang như vậy.

Nhà tôi mấy năm nay cũng tự hào lắm.
Hai vợ chồng hay khoe: “Nhà anh Tết đơn giản, không hoang phí”.
Ăn uống mỗi ngày tầm 500.000 đồng, không trữ đồ ăn, không bày biện cầu kỳ.
Xăng xe về quê nội vài trăm, quê ngoại thêm chút nữa.
Tổng kết lại: “5–6 triệu là đủ Tết rồi, cần gì 20–25 triệu như ngày xưa.”

Nghe mà thấy mình văn minh hẳn lên.
Sống có kế hoạch.
Không chạy theo hình thức.
Không áp lực tiền bạc.

Tôi còn thấy… tự hào.

Rồi đến lúc ngồi xuống, mở app ngân hàng, cộng từng khoản không ai tính vào tiền Tết.

Tiền biếu ông bà – “ít thôi cho có”.
Tiền mừng tuổi – “trẻ con mà, có bao nhiêu đâu”.
Tiền cà phê gặp bạn cũ – “cả năm mới có mấy hôm”.
Tiền hoa hoét, bánh trái – “không mua thì cũng ngại”.

Chưa kể nhà có con đi học.
Ra Tết là tiền trọ.
Tiền học phí.
Tiền sách vở.
Tiền đủ thứ đang xếp hàng chờ.

Lúc đó tôi mới giật mình:
Ủa? 500.000/ngày là tiền ăn.
Còn Tết thì nó ăn tiền ở… chỗ khác.

Và lúc này mới thấy buồn cười nhất là mấy câu đạo lý nghe rất đã tai:

“Tết nghèo tiền cũng được, miễn là sum vầy.”
“Qua năm mới cày tiếp.”

Nghe thì ấm.
Nhưng cày bằng gì, khi vừa qua mùng đã thấy ví lép kẹp?

Nói thật nhé:
Không phải ai kêu “Tết 15 triệu không thấm” là khoe giàu.
Và cũng không phải ai bảo “5–6 triệu là đủ” là sống giỏi.

Chỉ là mỗi người đang đứng ở một mức áp lực khác nhau.

Cái nguy hiểm nhất không phải tiêu nhiều hay tiêu ít.
Mà là tự ru mình bằng mấy câu nghe cho nhẹ lòng, rồi sau Tết lại cắm đầu xoay.

Tết không cần sĩ diện.
Nhưng cũng đừng tự huyễn hoặc rằng ít tiền thì mọi thứ sẽ tự ổn.

Tiền không mua được không khí Tết.
Nhưng thiếu tiền thì không khí nó cũng nhạt rất nhanh.

Nên thôi.
Đừng cãi nhau đúng – sai chuyện 500.000 hay 5 triệu một ngày nữa.

Có bao nhiêu, tính đúng bấy nhiêu.
Biết mình chịu được đến đâu thì tiêu đến đó.
Đừng nhìn mâm nhà người ta rồi về nhà tự trách mình.
Cũng đừng đọc mấy bài “nghe cho sang” rồi tưởng thế là xong Tết.

Tết không nằm ở con số.
Nhưng nợ nần thì có thật.
----

28/01/2026

Chuyện cuối ngày… về virus Nipah

Mấy hôm nay, thấy rất nhiều người lo lắng khi nghe tin virus Nipah bùng phát ở Ấn Độ, tỷ lệ tử vong lên tới 50–75%.
Không ít người giật mình nghĩ ngay tới một “Covid-19 lần hai”.

Sự lo ngại này không sai.
Nhìn vào việc Thái Lan siết chặt kiểm soát sân bay, Singapore – Malaysia kích hoạt phản ứng nhanh, rồi Việt Nam cũng tăng cường giám sát cửa khẩu… thì rõ ràng, các cơ quan y tế không hề chủ quan.

Nhưng… nếu đặt Nipah lên bàn cân so sánh với Covid-19, thì đó lại là một nỗi lo hơi quá tay.

Tôi không phải người ngoài ngành, và cũng đã theo dõi bệnh truyền nhiễm đủ lâu để hiểu một điều:
Không phải virus nào “độc” cũng có khả năng trở thành đại dịch.

Virus Nipah thực ra không hề mới. Nó đã được biết đến từ nhiều năm trước, là tác nhân gây viêm não cấp – một dạng bệnh cực nặng.
Điểm đáng sợ nhất của Nipah không nằm ở số ca mắc, mà nằm ở chỗ: khi đã mắc thì rất dễ nặng, vì virus này tấn công trực tiếp vào não bộ. Hệ miễn dịch của con người gần như “trắng kinh nghiệm” với nó.

Chính vì vậy, tỷ lệ tử vong của Nipah rất cao.
Nghe con số 40–75%, ai cũng lạnh sống lưng – điều này hoàn toàn dễ hiểu.

👉 Nhưng vấn đề mấu chốt nằm ở chỗ khác.

Nipah lây rất khó.

Vật chủ của virus là dơi ăn quả. Muốn lây sang người, thường phải rơi vào những tình huống rất đặc thù:

Ăn trái cây bị dơi ăn dở

Tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của động vật trung gian như heo, ngựa

Hoặc những tập quán sinh hoạt rất riêng, như uống nhựa cây tươi – nơi dơi thường đậu

Nói cách khác, đây không phải kiểu virus “đi ngang cũng dính” như Covid-19.
Nipah không lây mạnh qua không khí, không phát tán ồ ạt khi người bệnh chưa có triệu chứng. Việc lây từ người sang người chỉ xảy ra khi tiếp xúc rất gần, trong phạm vi gia đình hoặc cơ sở y tế.

Một bác sĩ truyền nhiễm từng nói rất gọn mà rất đúng:

“Nipah rất độc, nhưng chính vì quá độc và lây kém nên nó khó lan rộng.”

Nếu so sánh, Nipah giống cúm gia cầm H5N1 hơn là Covid-19:
– Tỷ lệ tử vong cao
– Nhưng suốt hàng chục năm vẫn không thể “tiến hóa” để lây mạnh trong cộng đồng

Với Việt Nam, nguy cơ bùng phát diện rộng lại càng thấp.
Chúng ta không có những tập quán sinh hoạt như vùng dịch ở Ấn Độ. Hệ thống giám sát dịch tễ sau Covid-19 cũng đã dày dạn hơn rất nhiều. Nếu có ca nghi ngờ, việc phát hiện và khoanh vùng sớm là hoàn toàn khả thi.

Điều người dân cần làm không phải là hoảng loạn, mà là hiểu đúng:

Không ăn trái cây có dấu hiệu bị chim, dơi ăn dở

Hạn chế tiếp xúc với động vật hoang dã

Theo dõi sức khỏe nếu từng đi từ vùng có dịch trở về

Và khi có triệu chứng bất thường, đến cơ sở y tế sớm, khai báo đầy đủ

Virus Nipah là một lời nhắc nhở nghiêm khắc rằng: khi ranh giới giữa con người và thế giới hoang dã ngày càng mờ đi, những mầm bệnh nguy hiểm sẽ còn xuất hiện.
Nhưng không phải mối nguy nào cũng là thảm họa toàn cầu.

Sau Covid-19, cảnh giác là cần thiết.
Nhưng với Nipah, bình tĩnh, hiểu đúng và hành động đúng mới là “liều vaccine” quan trọng nhất.
----

25/01/2026

Dạo này trời lạnh hẳn.
Và cũng dạo này, tôi thấy tin đột quỵ xuất hiện nhiều hơn trên bảng tin của mình.

Tôi không chia sẻ những bài giật gân.
Không đọc kỹ từng ca bệnh.
Không “xem cho biết”.

Không phải vì thờ ơ.
Mà vì tôi hiểu: nỗi sợ nếu bị nhai đi nhai lại mỗi ngày sẽ biến thành độc cho não.

Thời tiết lạnh là một thực tế.
Mạch máu co lại.
Huyết áp dễ tăng.
Nguy cơ huyết khối, đột quỵ cao hơn – đặc biệt với người lớn tuổi hay có bệnh nền.

Cái đó là khoa học.
Không né được.

Nhưng có một thứ ta hoàn toàn kiểm soát được:
👉 Mỗi ngày mình đang “nuôi” cơ thể bằng thứ gì?

Tôi hay tự hỏi:

Mình đang ăn để giữ mạch máu ấm… hay đang ăn cho tiện miệng rồi phó mặc rủi ro?

Cơ thể cũng giống như cái đầu.
Cho ăn đúng – nó vận hành êm.
Cho ăn rác – nó trả giá, chỉ là sớm hay muộn.

Mùa lạnh, mạch máu không cần cao lương mỹ vị.
Nó cần những thứ giữ thành mạch mềm, máu chảy đều, tim không phải gồng lên.

Là cá béo giàu omega-3 – để máu bớt “dính”.
Là rau xanh, trái cây tươi – để thành mạch không bị xơ cứng dần theo năm tháng.
Là hạt, dầu thực vật tốt – để cholesterol xấu không có đất diễn.
Là tỏi, gừng, nghệ – những thứ ấm áp nhưng lặng lẽ giúp máu lưu thông.
Là ngũ cốc nguyên hạt – để đường huyết, mỡ máu đừng “nhảy múa” lúc trời rét.
Là kali, magie từ chuối, khoai, đậu – để mạch máu biết giãn ra đúng lúc.

Nghe thì đơn giản.
Nhưng rất nhiều người lại chọn thứ ngược lại:

Ăn mặn cho “đậm đà”

Mỡ nhiều cho “dễ ăn”

Rượu bia cho “ấm người”

Và rồi khi cơ thể lên tiếng…
Ta mới giật mình.

Tôi không tin vào những lời hứa “phòng đột quỵ tuyệt đối”.
Không có thứ đó.

Nhưng tôi tin vào những lựa chọn nhỏ, lặp lại mỗi ngày.

Ta không thể thay đổi thời tiết.
Không thể xóa hết rủi ro của tuổi tác.

Nhưng ta có thể:

Không để bữa ăn trở thành thứ âm thầm đẩy mình về phía biến cố.

Giữ ấm là một chuyện.
Ăn đúng là một chuyện khác – âm thầm hơn, nhưng quyết định lâu dài hơn.

Mùa lạnh này, nếu phải chọn một điều để nghiêm túc hơn…
👉 hãy bắt đầu từ cái bát của mình.

Không cần cầu kỳ.
Chỉ cần bớt rác – thêm thứ có lợi.

Vậy thôi.
----

24/01/2026

NHÀ NGHÈO NUÔI CON KIỂU “NHÀ GIÀU” KHÔNG PHẢI THƯƠNG CON – MÀ LÀ ĐANG HẠI CON

Hy sinh tất cả cho con, để con không thua kém bạn bè, được ăn ngon, mặc đẹp, dùng đồ tốt…
Nghe thì rất “thương con”.

Nhưng sự thật cay đắng là: nhà nghèo nuôi con kiểu nhà giàu không tạo ra những đứa trẻ hạnh phúc – mà tạo ra một thế hệ dễ vô ơn, yếu đuối và ảo tưởng về bản thân.

Và điều nguy hiểm nhất: cha mẹ thường không nhận ra điều đó cho đến khi quá muộn.

Bạn đã từng nghe những câu chuyện này chưa?

Một người cha ở tỉnh Hồ Bắc phải trả cho con gái 1.500 NDT mỗi tháng, ngoài chi phí sinh hoạt, chỉ để đổi lấy việc… con chịu giữ liên lạc hằng ngày sau khi đi học xa.

Một nữ sinh viên đại học ở Vân Nam kiện chính cha mẹ ruột ra tòa, yêu cầu trả lại toàn bộ tiền lì xì Tết suốt nhiều năm vì cho rằng cha mẹ “giữ hộ nhưng không trả”, khiến cô gặp khó khăn tài chính.

Những câu chuyện này không phải cá biệt.
Chúng là hệ quả cuối cùng của một cách nuôi dạy sai lầm nhưng cực kỳ phổ biến.

1. NUÔNG CHIỀU TẠO RA SỰ KIÊU NGẠO RỖNG TUẾCH

Khi gia đình không có nền tảng kinh tế vững, nhưng vẫn cố cho con sống như người giàu, đứa trẻ rất dễ hình thành ảo tưởng về vị thế của mình.

Bề ngoài:

Tự tin quá mức

Thích so sánh

Chuộng hình thức, tiêu xài theo “đẳng cấp”

Bên trong:

Thiếu năng lực thật

Thiếu ý chí học tập và lao động

Không hiểu giá trị của tiền bạc và công sức

Những đứa trẻ này thường mơ làm giàu nhanh, sống hưởng thụ sớm, nhưng lại không chịu tích lũy tri thức, kỹ năng hay kỷ luật cá nhân.
Kết quả là một tương lai lưng chừng, bất mãn và đầy trách móc xã hội.

2. KHÔNG CHỊU ĐƯỢC THẤT BẠI – CŨNG CHẲNG BIẾT TỰ LẬP

Thực tế, có hai nhóm trẻ thường vươn lên:

Con nhà giàu, được huấn luyện bài bản, có gia đình làm nền tảng nâng đỡ

Con nhà nghèo, sớm ý thức hoàn cảnh, buộc phải nỗ lực để đổi đời

Nhưng đáng thương nhất là nhóm thứ ba:
👉 Gia cảnh không tốt, nhưng được nuôi dạy theo kiểu nhà giàu.

Những đứa trẻ này:

Không có “đệm an toàn” như con nhà giàu

Cũng không trải qua rèn luyện khắc nghiệt như con nhà nghèo

Khi va chạm với thất bại, áp lực hay biến cố, các em dễ sụp đổ hơn bất kỳ ai: chán nản, buông xuôi, bỏ học, từ bỏ sự nghiệp, hoặc quay về trách móc cha mẹ và hoàn cảnh.

THƯƠNG CON KHÔNG PHẢI LÀ CHO CON MỌI THỨ

Thương con không phải là đáp ứng mọi mong muốn, mà là:

Dạy con hiểu giá trị của lao động

Biết sống đúng khả năng của gia đình

Biết cố gắng vì mục tiêu của chính mình, không phải vì sĩ diện với người khác

Cha mẹ không cần “làm giàu hình thức” cho con.
Điều con cần là nhân cách vững, tư duy đúng và năng lực thật – những thứ sẽ theo con suốt đời, kể cả khi không còn ai để dựa vào.

Nuôi con đúng cách đôi khi không khiến con sung sướng ngay.
Nhưng nó giúp con đứng vững khi không còn cha mẹ ở phía sau.
---

Y tế Hải Nam

10/02/2026

09/02/2026

08/02/2026

07/02/2026

06/02/2026

05/02/2026

04/02/2026

02/02/2026

29/01/2026

28/01/2026

25/01/2026

24/01/2026

Address

Telephone

Website

Alerts

Contact The Practice

Shortcuts

Share

Category