Bác sĩ Quang Ninh, 43 Phương Liệt, Phương Liệt, Thanh Xuân, Hanoi (2026)

01/02/2026

Chúc ông bà, cô bác ngày cuối tuần an lành, ấm áp nhé. Nay ba nghỉ ở nhà chơi với SunHa ạ. Cháu vui lắm. Mọi người lướt qua mà thấy nhớ cho cháu SunHa xin 1 nai vứi 1 tái tim nha ❤️

31/01/2026

“DOẠ … CHỨ BS ĐÃ TỪNG MÔ…”

Tối cuối tuần ăn cơm xong tôi “bàn giao” con gái cho mẹ cháu chơi tiếp còn mình thì lướt Facebook một vòng cho đỡ… nhớ nghề 😄 Và rồi tôi nhìn thấy một bình luận dưới đây. Cô bác xem ảnh nhé vì tôi viết lại lên đây thì có khi lại thành “doạ” thật.

Đọc xong tôi có một cảm giác rất lạ cô bác ạ. Vui vì ít nhất cô bác vẫn đọc vẫn để lại dấu vết tương tác, nghĩa là những dòng tôi viết không trôi tuột đi mất một cách vô ích. Nhưng hơi hụt hẫng cũng nữa… vì hoá ra cùng một câu chữ nhưng mỗi người nghe ra một điều khác nhau có người nghe là lời khuyên, có người nghe là cảnh báo có người nghe là nhắc nhở và cũng có người nghe thành “doạ” dẫm…

Thật lòng mà nói bác sĩ Ninh không có nhu cầu doạ ai cả. Tôi chỉ hơi… sốt ruột một chút thôi 😅 Vì cái tôi gặp hằng ngày là những biến chứng đến rất âm thầm do những bệnh mạn tính. Lúc còn khoẻ thì mình thấy “bình thường mà” nhưng đến khi nó thành tai biến suy thận, mắt giảm nhìn dần rồi như cái đèn pha bị cháy, nhồi máu cơ tim, nhồi máu não, đột quỵ nằm liệt thì lúc đó tiếc lắm mà không quay lại được nữa. Nên nhiều khi tôi chọn nói thẳng, nói thật, nói sớm, nói kỹ để cô bác kịp dừng lại để nhìn lại mình, kịp chỉnh lại một chút như kiểu thấy trời âm u thì mang áo mưa theo để ngăn ngừa nhỡ trời mưa to lại chẳng kịp trở tay.

Nhưng tôi cũng hiểu một điều rất quan trọng là cùng một thông điệp mà cách nói chưa khéo thì nhiều người nghe sẽ thấy nặng nề. Cái này tôi xin nhận Và tôi cảm ơn bình luận ấy vì nhắc tôi phải cẩn thận hơn với từng câu chữ nhất là khi chia sẻ thông tin sức khoẻ trên mạng nơi ai cũng bận ai cũng lo, ai cũng có chuyện của riêng mình

Nên hôm nay cho bác sĩ xin “góp ý thật lòng” từ cô bác nhé.
Nếu có đoạn nào cô bác đọc thấy khó chịu, thấy áp lực thấy giống bị “doạ” cô bác cứ nói thẳng giúp tôi, tôi không giận đâu ạ. Còn vui là khác ấy. Những góp ý đó để tôi nhìn lại và chuyển ngữ chuyên môn khó hiểu của y khoa dễ hiểu hơn, viết tốt hơn nói đúng hơn và quan trọng nhất là giúp cô bác dễ hiểu dễ làm dễ áp dụng hơn vào đời sống hằng ngày.

Còn nếu cô bác thấy mấy bài của tôi có ích thì cô bác cứ âm thầm theo dõi cũng được. Lâu lâu thả cái 👍 một cái, hoặc để lại một câu “tôi đang gặp vấn đề này” là tôi vui rồi. Vì ngoài giờ trực tiếp ở phòng khám thì tôi coi mạng xã hội như một cái “phòng chờ rộng hơn” nơi mình cố đưa kiến thức đúng và đơn giản đến với nhiều người hơn một chút. Mỗi người một việc cô bác ạ. Tôi làm nghề của tôi còn cô bác làm phần quan trọng nhất là chăm sóc sức khoẻ mình mỗi ngày.

Chúc cả nhà cuối tuần bình an, ngủ ngon và nếu đọc đến đây rồi thì để lại cho bác sĩ Ninh một câu góp ý cũng được nhé. Tôi thật sự trân trọng và biết ơn!
(Bs Quang Ninh ❤️)

30/01/2026

CÁI GIÁ CỦA HIỂU LẦM VÀ CHỦ QUAN… HUYẾT ÁP CAO 😰

Hôm qua cô bệnh nhân 50 tuổi quay lại phòng khám theo hẹn. Lần trước tôi khám, có vài lần đo thấy huyết áp “lưng chừng”, nhìn thì chưa quá cao nhưng cảm giác không yên tâm, nên tôi dặn cô:
“Cô về đo huyết áp tại nhà đều mỗi ngày, đo đúng cách, rồi chụp lại giúp bác sĩ Ninh. Lần sau mình ngồi xem cùng nhau cho chắc.”

Cô làm đúng y chang. Vừa ngồi xuống là mở điện thoại, kéo một loạt ảnh ra cho tôi xem. Trong đó có tấm này: 132/92 mmHg, mạch 81.

Cô cười rất tươi:
“Bác sĩ nhìn này, 132 thôi mà, chắc em chưa tăng huyết áp đâu nhỉ?”

Và đây là “cái bẫy” mà tôi gặp hoài.

Tôi nói nhẹ nhàng:
“Cô ơi, huyết áp không chỉ có số trên. Số dưới 92 mới là điều đáng chú ý.
Chỉ cần số dưới từ 90 trở lên (nếu lặp lại nhiều lần) là mình đã bước vào nhóm tăng huyết áp rồi.”

Cô tròn mắt:
“Ơ… em cứ tưởng phải 140 mới gọi là tăng.”

Rất nhiều người cũng nghĩ vậy. Và chính cái “tưởng vậy” này khiến nhiều người… trượt qua giai đoạn can thiệp sớm.

Vì sao bác sĩ lại “khó tính” với cái số dưới?

Tôi hay giải thích đơn giản thế này: coi mạch máu như đường ống nước.
Số huyết áp trên giống như lúc máy bơm “đẩy mạnh” một cái.
Số dưới là áp lực nền, kiểu như “trong ống lúc nào cũng căng”.

Số dưới cao nghĩa là mạch máu đang bị “căng thường trực”. Lâu ngày, thành mạch dễ cứng dần, kém đàn hồi. Mà khi mạch đã cứng, chỉ cần thêm vài yếu tố nữa như mỡ máu cao, đường máu cao, hút thuốc, stress, thiếu ngủ… là nguy cơ tim mạch tăng lên rõ.

Nói vui một chút cho dễ nhớ:
Đường ống vừa căng vừa bám cặn thì sớm muộn gì cũng có ngày “kẹt” hoặc “rục rịch sự cố”. 😅

Thế là tôi hỏi kỹ hơn…
“Cô có bao giờ thấy tức ngực, khó chịu vùng ngực, hay tim đập nhanh khi đi nhanh, leo cầu thang không?”

Cô hơi ngập ngừng rồi gật:
“Cũng có… nhưng em nghĩ chắc do mệt, do công việc. Có hôm đi bộ nhanh chút là thấy tim đập mạnh hơn, với thỉnh thoảng nhói nhói ngực… nhưng nhanh hết nên em bỏ qua.”

Nghe đến đây, tôi biết mình không được phép xem nhẹ.

Và rồi khi kiểm tra sâu hơn, cô được phát hiện thêm rối loạn mỡ máu và đặc biệt là hẹp mạch vành tim do mảng xơ vữa.

Cô im lặng một lúc, rồi nói nhỏ:
“Thế mà em cứ nghĩ… em còn trẻ.”

Thật sự, câu này nghe quen lắm. Ở phòng khám, bác sĩ Ninh nghe nhiều rồi, nhưng lần nào cũng thấy chùng lại một nhịp. Vì bệnh tim mạch nó không cần mình “đồng ý” mới đến. Nó cứ âm thầm tích lại từng chút một.

😱 Điều tôi muốn cô nhớ (và cô bác đọc bài này cũng nhớ giúp tôi)
1. Tăng huyết áp không chỉ là số trên cao.
Số dưới cao cũng là tăng. Và nhiều người bỏ qua vì “nhìn thoáng thấy ổn”.
2. Một lần đo chưa đủ kết luận, nhưng lặp lại nhiều lần thì rất đáng quan tâm.
Huyết áp dễ bị ảnh hưởng bởi: ngủ ít, lo lắng, uống cà phê, vừa vận động, đo sai tư thế…
Nhưng nếu cô đo đúng, đo nhiều ngày mà số dưới vẫn hay “90 mấy” thì không thể coi là chuyện nhỏ.
3. Khi đã có mỡ máu cao / hẹp mạch vành, câu chuyện không còn là “cao nhẹ hay cao vừa” nữa.
Lúc đó mục tiêu là giảm nguy cơ biến cố và bảo vệ tim mạch lâu dài.

Bác sĩ Ninh nhắc cô một “bộ 3” rất thực tế để làm tại nhà

✅ Một là phải đo đúng cách để có số sát nhất.
Trước khi đo không dùng đồ uống có thể gây thay đổi huyết áp như cafe, trà đặc, đồ uống có cồn…
Ngồi nghỉ ít nhất 10 phút trước khi đo, ngồi tựa lưng thoải mái, chân thả lỏng để chạm sàn, tay đặt lên mặt bàn, vị trí quấn băng đo của máy quấn vào cánh tay trên nếp gấp khuỷu tay và đặt máy điện tử hoặc đồng hồ của máy cơ ngang tim. Đo 2 lần cách nhau 1 phút.

✅ Hai: Ghi lại.
Sáng – tối, đều giờ, ghi số vào điện thoại hoặc sổ. Đừng đo kiểu “hôm nhớ hôm quên”, vì bệnh này cần dữ liệu mới nói chuyện được.

✅ Ba: Sửa lối sống trước khi nói chuyện thuốc (nhưng đừng tự ý bỏ thuốc nếu đã được kê).
Giảm muối, bớt đồ chiên rán nhiều mỡ, ngủ đủ giấc, đi bộ hoặc thể dục đều, giảm căng thẳng, bớt lo nghĩ đi. Nghe có vẻ đơn giản nhưng hiệu quả thật sự bất ngờ giúp cải thiện huyết áp, nhất là giai đoạn sớm.
Đồng thời nếu có điều kiện, cô bác có thể bổ sung 4-8 tuần một số vi chất hỗ trợ tốt ổn định mạch máu và huyết áp( magie; omega3, kali…). Theo dõi và đo lại nếu thấy huyết áp không giảm ổn hãy đi khám để có thể dùng thuốc kiểm soát sớm theo đơn.

🙏 Câu chuyện của cô 50 tuổi này, tôi kể ra không phải để ai lo sợ. Tôi chỉ muốn cô bác đừng chủ quan và đừng yên tâm nhầm.

👉nhìn con số huyết áp 132/92 không phải “ổn”. Nó là một lời nhắc.
Nhắc rằng: “Mình còn cơ hội để sửa sớm, để phòng sớm, để tránh cái giá phải trả muộn.”

Nếu cô bác muốn, cứ để lại bình luận “HA”, hoặc nhắn bác sĩ Ninh vài dòng: tuổi, cân nặng, bệnh nền, và vài ngày đo huyết áp gần đây. Tôi sẽ giúp cô bác nhìn lại con số cho đúng nghĩa — nhẹ nhàng thôi, nhưng rõ ràng, để mình yên tâm đúng cách. 😊

29/01/2026

GAN NHIỄM MỠ … CẦN NHÌN NGHIÊM HƠN!

Ba tháng nay tôi đi học chuyên sâu thực hành khám tư vấn cho bệnh nhân, nâng cao cho bác sĩ Y học gia đình, xoay tua ở phòng khám cấp cứu. Ở đây nhịp nhanh lắm: đau ngực, khó thở, chóng mặt, tăng huyết áp, đường máu cao… người vào ra như “trạm kiểm soát” vậy. Ai có dấu hiệu nguy hiểm là phải tấp vào ngay.

Nhưng có một “đèn báo” rất hay bị lờ đi. Lờ đi từ cả hai phía: người bệnh và đôi khi… cả nhân viên y tế.

Đó là gan nhiễm mỡ.

Nghe quen quá nên nhiều cô bác nói một câu rất “đời”:

“Ôi bác sĩ ơi, gan nhiễm mỡ độ 1 thôi mà. Không do rượu. Men gan bình thường. Yên tâm!”

Tôi nghe câu đó nhiều đến mức trước đây cũng hay… gật theo phản xạ. Nhưng càng học, càng gặp ca, càng đọc cập nhật, tôi càng thấy: gan nhiễm mỡ chính là cái bẫy “êm ái”. Êm đến mức mình chủ quan, rồi một ngày hậu quả gõ cửa thì mới giật mình.

Tôi kể bạn nghe một tình huống rất thật.

Một bác ngoài 50 vào khám vì mệt, tức ngực lâm râm, huyết áp hơi cao, đường máu cũng “nhích nhích”. Bác hiền lắm, nói nhỏ nhẹ:
“Bác sĩ ơi, tôi cũng không ăn nhiều đâu… tối chỉ bát cơm thôi mà bụng cứ to ra.”

Tôi xem lại hồ sơ cũ, có đúng một dòng quen thuộc:
“Gan nhiễm mỡ độ 2.”
Men gan vẫn bình thường.

Bác cười:
“Cái này bác sĩ trước bảo không sao, về bớt mỡ là được.”

Nghe đến đó, tôi chợt nghĩ: chúng ta đang nhìn gan nhiễm mỡ bằng một cái kính… hơi cũ rồi.

Bây giờ quan điểm y khoa đã rõ hơn:
Gan nhiễm mỡ không chỉ là “mỡ thừa” trong gan. Điều đáng lo nhất là “xơ hoá”.

Tôi hay giải thích kiểu dễ hiểu thế này:

“Mỡ giống như rêu bám trong ống nước.
Nhưng cái làm ống hỏng thật sự là khi nó bị sẹo hoá, cứng lại — tức là xơ hoá.”

Và “đáng ghét” nhất là xơ hoá có thể tiến triển âm thầm, kể cả khi:
• bạn không đau,
• men gan vẫn đẹp,
• siêu âm chỉ ghi “độ 1”.

Nói thẳng ra: độ mỡ không quyết định hết. Xơ hoá mới quyết định tương lai — nguy cơ đi đến xơ gan, suy gan, thậm chí ung thư gan.

Tôi nghĩ gan nhiễm mỡ bị coi nhẹ vì nó… hiền quá. Không ầm ĩ như tim, không “đau nhói” như dạ dày. Nó lặng lẽ chịu đựng. Nhưng gan nhiễm mỡ lại gắn rất chặt với những thứ chúng ta gặp mỗi ngày: béo bụng, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, tiền đái tháo đường/đái tháo đường, ít vận động, ngủ kém.

Tôi hay nói vui mà thật:

“Gan nhiễm mỡ là tấm gương của rối loạn chuyển hoá.
Mình không nhìn gan, nhưng gan đang ‘nhìn’ lối sống của mình mỗi ngày.”

Vì vậy, thay vì chỉ hỏi “gan nhiễm mỡ độ mấy?”, câu đúng hơn là:
• Gan đã có xơ hoá chưa?
• Tôi có thuộc nhóm nguy cơ cao không?
• Và tôi cần theo dõi – can thiệp thế nào cho đúng?

Bác sĩ Ninh không muốn ai hoảng. Tôi chỉ muốn mọi người tỉnh một chút. Tỉnh để thương gan sớm hơn một chút, để kiểm soát tốt các bệnh chuyển hoá mạn tính, và giảm rủi ro đi đến những đoạn đường rất mệt như xơ gan – ung thư gan.

Nếu bạn từng được nói “gan nhiễm mỡ độ 1 thôi”, hãy comment một chữ “GAN”. Tôi sẽ gửi một checklist ngắn, dễ làm để bạn tự rà soát nguy cơ và biết khi nào cần kiểm tra sâu hơn. Và nếu bài này làm bạn nhớ tới ai đó đang “gan nhiễm mỡ mà chủ quan”, tag nhẹ họ vào đây nhé — biết đâu lại là một lời nhắc đúng lúc, tử tế.

27/01/2026

Virut NEPAH ... SẮP TẾT CÀNG THÊM LO... NHƯNG TỪ TỪ 😅

Ba ngày nay lướt "PHÂY" mà tôi có cảm giác… virus Nipah đang “hot” còn nhanh hơn cả tin giảm giá cô bác ạ. Người thường đăng, người nổi tiếng đăng, có cả vài nhân viên y tế “có tiếng” cũng lên bài. Công nghệ thông tin đúng là nhanh hơn điện: tốt thì tốt thật — nhưng rầm rộ quá, không khéo lại biến thành một cơn hoảng loạn tập thể.

Tôi là bác sĩ, nhưng nói thật: nghe tên lạ thì tôi cũng giật mình như mọi người thôi. Chỉ khác là tôi có thói quen… phanh lại 1 nhịp. Đọc chậm hơn, kiểm tra kỹ hơn, chắt lọc lại cho rõ ràng.

Và góc nhìn của bác sĩ Ninh thế này: virut Nipah nghe lạ, nhưng không mới. "Con" virus này thế giới biết từ lâu, nổi tiếng vì có thể gây bệnh nặng như viêm não, suy hô hấp, tỉ lệ tử vong trong các ổ dịch có thể cao. Vì thế đáng lo là đúng. Nhưng…

Nếu bảo “Nipah có nguy cơ lan như COVID-19” theo kiểu “đi ngang cũng dính” thì theo tôi khó.

Vì sao?
Nipah chủ yếu liên quan đến lây từ động vật sang người, đặc biệt là dơi ăn quả. Nhiều ổ dịch từng gắn với thực phẩm/đồ uống bị nhiễm từ dơi; ở một số nơi còn liên quan thói quen dùng nhựa cây chà là (date palm sap) tươi bị dơi tiếp xúc. Còn lây người–người: có thể xảy ra, nhưng thường trong bối cảnh tiếp xúc gần, chăm sóc bệnh nhân, phơi nhiễm dịch tiết… chứ không phải kiểu lan rộng “bùng nổ” như mình từng trải qua với COVID.

Nói vậy để cô bác mình đỡ hoảng, chứ không phải để chủ quan. Bài học dịch bệnh thì còn nóng hổi lắm. Hệ thống y tế các nước cũng đang giám sát, sàng lọc, theo dõi rất sát — và đó là việc cần làm.

Còn với mỗi người chúng ta, bác sĩ Ninh xin nhắn 3 điều:
Một là, lọc nguồn tin.
Ưu tiên kênh chính thống, trích dẫn rõ ràng. Đừng để vài dòng giật tít dắt cảm xúc mình chạy maraton… trong khi cơ thể không hề khởi động.

Hai là, bình tĩnh để khỏe.
Hoảng quá, mất ngủ, stress… thì mấy “anh virus quen mặt” gây viêm mũi họng, cúm, viêm phổi lại có cớ bùng lên trước. Nipah còn xa, nhưng cảm lạnh thì gần lắm.

Ba là, phòng bệnh kiểu thông minh.
Giữ vệ sinh tay, vệ sinh hô hấp, ăn uống sạch, theo dõi sức khỏe. Ai có đi/đến vùng đang có ca bệnh, hoặc phơi nhiễm nguy cơ cao thì tự theo dõi triệu chứng và đi khám sớm, khai báo rõ ràng.

Chốt lại: Nipah đáng lo — nhưng lo kiểu có kiến thức.
Lo vừa đủ để cảnh giác, để chuẩn bị, để sống “đúng bài”.
Còn lo quá mức vì tin không rõ nguồn… thì tự mình làm khổ mình trước.

Thôi, chậm lại chút nhé cô bác. Bình tĩnh. Đọc tin có chọn lọc. Giữ sức khỏe.
Rồi còn lo… chuẩn bị Tết nữa chứ 😄

27/01/2026

Vi rútt Nipah. Bs sẽ cập nhật liên tục cho cô bác

25/01/2026

LOÃNG XƯƠNG - HIỂU ĐÚNG TRỊ RẤT NHANH- SAI DỄ TRẢ GIÁ ĐẮT!

Cô bác ạ… có một kiểu lo mà em gặp gần như mỗi ngày khi khám cho người lớn tuổi: loãng xương.

Nó không “ồn ào” như đau dạ dày hay nhức đầu. Loãng xương thường im lặng lắm. Im lặng tới mức nhiều cô bác vẫn đi lại bình thường, vẫn ra chợ, vẫn bế cháu, vẫn cười nói vui vẻ. Cho đến một hôm… chỉ là vấp nhẹ cái mép thảm, trượt chân trong nhà tắm, hụt một bậc cầu thang, hoặc ho mạnh một trận… tự nhiên lưng đau nhói, đứng không thẳng, cổ tay sưng vù, nặng nhất là gãy cổ xương đùi. Lúc đó mới giật mình: “Ơ, hóa ra xương mình yếu thật…”

Em nhớ có cô ngoài bảy mươi, tăng huyết áp, tiểu đường, mỡ máu, dạ dày lại yếu. Cô cầm tờ kết quả đo mật độ xương mà tay run run, nhìn em rồi hỏi một tràng rất “đời”:

“Bác sĩ ơi… loãng xương rồi thì uống canxi với vitamin D vài bữa có đặc lại không? Uống thuốc vài lần là xong hả? Mà tôi đang uống cả rổ thuốc tim mạch, tiểu đường, dạ dày… giờ thêm thuốc nữa chắc người tôi thành… cái tủ thuốc di động mất!”

Nghe là em hiểu ngay: cô bác không chỉ sợ bệnh, mà sợ vì đang rối, đang mất phương hướng, rồi bắt đầu nghi ngờ tất cả. Nghi ngờ thuốc, nghi ngờ bác sĩ, nghi ngờ cả tờ giấy kết quả. Mà khi đã hoang mang thì rất dễ làm sai, làm được một đoạn rồi bỏ, cuối cùng công sức với tiền bạc “rụng như lá”.

Em nói thật lòng thế này: điều trị loãng xương không khó, nhưng hiểu sai thì rất dễ thất bại. Nhiều cô bác nghĩ loãng xương là thiếu canxi, vậy bổ sung canxi, thêm magie, thêm vitamin D là xương sẽ đặc lại. Nghe hợp lý, nhưng xương không phải cái chum để mình đổ canxi vào là đầy. Xương là mô sống, ngày nào cũng có đội xây và đội phá. Càng lớn tuổi, nhất là sau mãn kinh hoặc có nhiều bệnh mạn tính, đội phá thường khỏe hơn. Cô bác lại ít vận động, ăn uống kém, ít nắng, tiêu hoá hấp thu giảm, có người dùng thuốc dạ dày dài ngày, có người từng dùng corticoid… thì đội phá càng thắng. Nên chuyện “đặc lên được chút rồi lại mất” là hoàn toàn có thể.

Canxi và vitamin D vẫn rất quan trọng, nhưng nó giống nền móng thôi. Nền móng tốt mà mối mọt làm việc hăng, nhà vẫn có ngày nghiêng. Vì vậy, có người chỉ bổ sung canxi – D chưa đủ, bác sĩ phải cân nhắc thêm thuốc đặc hiệu để giảm hủy xương hoặc tăng tạo xương tùy nguy cơ gãy.

Khó nhất là cô bác đâu chỉ có loãng xương. Cô bác còn tăng huyết áp, tiểu đường, mỡ máu, tim mạch, đau khớp, mất ngủ… Dạ dày thì “đỏng đảnh”, nhìn thuốc đã thấy ngán. Nên điều trị loãng xương bắt buộc phải cá thể hoá. Có người hợp thuốc uống, có người uống là khó chịu. Có người hay quên lịch uống định kỳ. Có người dạ dày yếu thì phải tính phương án khác. Nói nôm na: không phải ai cũng đi cùng một con đường, quan trọng là chọn đường mà cô bác đi được, đi lâu được, và an toàn với bệnh nền của mình.

Em cũng xin nhắc một hiểu lầm khiến nhiều cô bác thất vọng: “uống vài tháng là xong.” Không đâu ạ. Loãng xương giống như sửa cái khung nhà bị mối ăn, không ai sửa trong vài bữa. Điều trị thường là chặng đường dài, có mốc đánh giá, có lúc giữ, có lúc chỉnh. Và nếu muốn dừng thuốc, mình cũng đừng dừng một mình. Dừng cũng cần có kế hoạch để an toàn, kẻo “đang giữ được lại tuột mất” lúc nào không hay.

Em là bác sĩ gia đình, em không nhìn loãng xương như một con số lạnh lùng trên giấy. Em nhìn nó như nguy cơ rất thật: gãy xương, đau đớn, nằm lâu, phụ thuộc con cháu. Và em không muốn cô bác tốn tiền mà không hiệu quả, cố gắng mà rồi nản lòng, bỏ dở.

Cô bác thân mến, loãng xương không đáng sợ nhất ở chữ “loãng”, mà đáng sợ nhất ở chỗ mình hoang mang rồi bỏ dở. Còn nếu hiểu đúng, làm đúng đủ đều và kiên trì, cô bác sẽ giảm nguy cơ gãy xương rõ rệt, giữ được sự vững vàng, độc lập, và niềm vui sống.

Nếu cô bác đang điều trị loãng xương mà thấy rối, hoặc đang đau dạ dày, đang uống nhiều thuốc mạn tính nên không biết đi hướng nào, cô bác cứ để lại một câu hỏi. Cô bác chỉ cần nói giúp em: tuổi, bệnh nền, thuốc đang dùng, đã từng gãy xương chưa, và đang vướng nhất chỗ nào. Em sẽ giúp cô bác gỡ từng nút một, theo đúng kiểu bác sĩ gia đình: nhìn tổng thể, giải thích dễ hiểu, chọn cách phù hợp để vừa an toàn vừa hiệu quả.

Cô bác thấy có đúng không ạ? Nếu thấy bài này hữu ích, cô bác chia sẻ cho người thân, nhất là ông bà, bố mẹ. Một cú ngã nhẹ có thể đổi cả cuộc đời, nhưng một hiểu đúng nhỏ lại có thể đổi cả tương lai.
Và theo dõi bác sĩ Ninh để mình cùng nhau học thêm những điều đơn giản mà hữu ích, để già đi mà vẫn vững lòng chăm lo cho bản thân nhé! ❤️

24/01/2026

LẠI THÀNH RA GÂY BỆNH - VÌ SỢ!

Hôm qua ở phòng khám, tôi gặp một cô khoảng 50 tuổi.

Cô bước vào với dáng người nhỏ, gầy gò, da và niêm mạc hơi nhợt nhạt. Cô nói rất thật:
“Bác sĩ ơi, tôi thấy bị sút cân từ từ gần nửa năm nay. Người cứ mệt mỏi, ngủ không ngon giấc. Thấy lo lo nên tôi đi khám. Không biết có bệnh hiểm nghèo gì không nữa?”

Nghe đến “sút cân”, bác sĩ gia đình như tôi lập tức cảnh giác ngay. Vì sút cân có thể rất đơn giản (ăn uống thiếu, stress, mất ngủ), nhưng cũng có thể là dấu hiệu của những vấn đề lớn hơn: rối loạn tiêu hoá, kém hấp thu, rối loạn nội tiết (đặc biệt tuyến giáp), thậm chí các bệnh lý tiềm ẩn cần tầm soát sớm.

Nhưng có một câu hỏi tôi gần như luôn hỏi kỹ, vì nhiều khi nó là “mảnh ghép quyết định”:
“Dạo này cô ăn uống thế nào? Có đang kiêng khem gì không?”

Ban đầu cô nói vẫn ăn bình thường. Ngày 3 bữa đều. Giờ có tuổi rồi nên ăn cũng ít đi cho nhẹ người. Nhưng khi cô kể kỹ hơn mới “lộ” ra chuyện: cô sợ tiểu đường, sợ mỡ máu, sợ thừa cân, nên tự áp dụng chế độ ăn kiêng rất nghiêm ngặt.
• Gần như không ăn thịt đỏ vì sợ bị ung thư
• Thịt gà, cá cũng rất ít
• Chủ yếu rau + cơm
• Và đặc biệt uống rất nhiều bột ngũ cốc/đậu đỗ xay trong thời gian dài.

Nghe xong tôi vừa thương vừa lo. Vì đây là kiểu kiêng để phòng bệnh, nhưng kiêng sai cách thì cơ thể lại “đổ chuông báo động”, bệnh nó có cơ hội trồi lên.

Chế độ ăn quá nghèo đạm, kéo dài, dễ dẫn tới thiếu những chất quan trọng để tạo máu và nuôi hệ thần kinh như sắt, vitamin B12, folate. Mà thiếu nhẹ thôi đã đủ khiến người ta mệt rỉ rả, da xanh, ngủ kém, kém tập trung, nhưng lại không rầm rộ để mình giật mình ngay. Đôi khi còn thêm “cú lừa” nữa: uống nhiều bột đậu đỗ làm no giả, bữa ăn càng lệch, cơ thể càng thiếu nguyên liệu.

Khi khám và sàng lọc, ngoài dấu hiệu thiếu máu nhẹ, tôi còn thấy biểu hiện gợi ý tuyến giáp hoạt động mạnh hơn – đây cũng là nguyên nhân hay gặp gây sút cân, hồi hộp, run tay nhẹ, khó ngủ, vã mồ hôi. Nhiều cô bác cứ nghĩ “gầy vì ăn ít”, nhưng thực ra bên trong có thể đang có một “cái lò” đốt năng lượng chạy nhanh hơn bình thường.

Vậy nên hôm nay tôi muốn nhắn một điều rất giản dị, nhất là với cô bác 50+:
Sút cân không chủ đích (không cố tình giảm mà vẫn gầy đi), kéo dài vài tháng, thì đừng chủ quan.

Đừng vội hoảng, nhưng cũng đừng “để kệ”. Mình làm 3 việc này trước:
1. Xem lại bữa ăn: ăn vừa đủ, đa dạng thực phẩm, đủ đạm (thịt, cá, trứng, sữa hoặc nguồn thay thế phù hợp), đừng “cắt” cả nhóm thực phẩm chỉ vì sợ bệnh.
2. Xem lại lối sống: ngủ, vận động, stress… vì cơ thể tiêu hao nhiều mà không bù đúng cũng gầy đi.
3. Đi khám sớm nếu kéo dài hoặc kèm dấu hiệu lạ: mệt tăng dần, hồi hộp run tay, rối loạn tiêu hoá dai dẳng, xanh xao, chán ăn… để bác sĩ sàng lọc thiếu máu, tuyến giáp và các nguyên nhân khác khi cần.

Và có một chuyện tôi muốn nói thêm “nhẹ thôi nhưng rất quan trọng”:
Dinh dưỡng cần đa dạng, thì thông tin sức khỏe cũng vậy. Đừng nghe một nguồn rồi kiêng cực đoan. Hãy chọn thông tin đáng tin, có kiểm chứng, hợp với tình trạng của mình. Cơ thể mỗi người không giống nhau, nên “công thức trên mạng” đôi khi lại không dành cho mình.

Nếu cô bác hoặc người nhà từng trải qua giai đoạn sút cân – mệt mỏi – ăn kiêng quá đà, có thể chia sẻ câu chuyện (ngắn thôi) dưới bài để nhiều người rút kinh nghiệm. Còn nếu thấy bài này hữu ích, cô bác cứ gửi nhẹ cho một người thân đang hay kêu “dạo này gầy đi, mệt quá” — biết đâu lại giúp họ đi khám sớm hơn một chút.

Bác sĩ Ninh nhắc vậy thôi. Mình thương mình đúng cách: ăn đúng – nghe đúng – khám đúng lúc, đó là chur động phòng bệnh khoa học đấy ạ!

23/01/2026

Kính gửi các bác!

Tôi là một công dân Việt Nam bình thường thôi. Lại làm nghề bác sĩ nên càng… không quen nói những lời “to tát”. Mỗi ngày của tôi là đo huyết áp, nghe tim phổi, hỏi giấc ngủ, coi đường huyết, nhắc cô bác uống thuốc đều… Toàn chuyện nhỏ mà quan trọng.

Nhưng hôm nay cho tôi xin phép viết vài dòng rất thật – như một lời cảm ơn.

Từ nhỏ đến lớn, trong ký ức tôi vẫn có những cái tên lãnh đạo đất nước mà mình nghe rất quen: bác Trần Đức Lương, bác Nông Đức Mạnh, bác Nguyễn Sinh Hùng, rồi mới đây là bác Nguyễn Phú Trọng… Nhưng thú thật, hồi ấy tôi còn là học sinh cấp 3 rồi sinh viên đại học, đầu óc vẫn mộng mơ và mộng mị lắm: mơ về cuộc sống, về y khoa, về tình yêu, về “mai này mình sẽ giỏi”. Những việc lớn của đất nước tôi biết, nhưng chưa đủ trải để thấm hết cái giá của từng quyết định, từng gánh nặng, từng trách nhiệm.

Còn 5 năm vừa qua thì khác hẳn. Nó là quãng đời in dấu rất rõ trong tâm trí tôi – và chắc nhiều người cũng vậy. Dịch bệnh, thiên tai, biến động… nó không nằm trên báo nữa, mà nó đi thẳng vào đời sống: sức khỏe, công việc, cơm áo, tinh thần. Là bác sĩ, tôi gặp đủ những câu chuyện trong phòng khám: người bệnh mất việc phải bớt thuốc, người nhà nằm viện dài ngày vừa lo tiền vừa lo bệnh, có người khỏi bệnh nhưng vẫn sợ, vẫn buồn… Có người chỉ nói một câu mà tôi nhớ mãi: “Bác sĩ ạ, còn thở là còn gắng.”

Chính trong bối cảnh ấy, tôi nhìn rõ hơn vai trò của người điều hành: đất nước không thể đứng yên, và người đứng đầu phải “vào việc” như một trưởng kíp cấp cứu — không được chậm, không được hoảng, và càng không thể nói nhiều mà làm ít. Ngoài kia, có những lúc chậm một nhịp thôi là thêm bao nhà chưa kịp dựng lại sau bão, thêm bao người chưa kịp gượng dậy sau biến cố.

Và vì thế, hình ảnh khiến tôi nhớ nhất về bác Phạm Minh Chính là một điều rất giản dị: hay có mặt ở thực địa, đi đến nơi khó khăn, lắng nghe, chỉ đạo sát việc. Tôi không dám “định nghĩa” đúng sai hay hoàn hảo hay chưa — mỗi người có góc nhìn riêng. Nhưng với tôi, có một thứ đáng quý: tinh thần dấn thân và trách nhiệm. Cái kiểu “đã làm là làm đến cùng, đã gánh là gánh cho trọn” — nghe thì có vẻ khẩu khí, nhưng tôi hiểu cảm giác ấy lắm… vì trực viện đêm rồi mới thấy: có những giai đoạn muốn dân đỡ khổ hơn một chút, thì người gánh việc phải khổ trước.

Những ngày này, theo thông tin được công bố về công tác nhân sự Đại hội XIV, có nội dung cho thấy Thủ tướng Phạm Minh Chính không tái cử Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV do quá tuổi tái cử. Nghe tin ấy, tự nhiên trong lòng tôi bật ra một cảm xúc rất “người”: biết ơn.

Tôi biết, đất nước mình chưa thể nói là mọi thứ đã hoàn hảo. Không ai hoàn hảo cả. Nhưng tôi nghĩ người dân có quyền trân trọng những ai dám đứng mũi chịu sào khi sóng gió lớn nhất. Công lao của người lãnh đạo, đôi khi không nằm ở lời hay ý đẹp, mà nằm ở những giai đoạn khó nhất: giữ cho guồng máy không đứt gãy, giữ cho xã hội còn nhịp để đi tiếp, giữ cho niềm tin của người dân không bị gió bão thổi bay.

Từ đáy lòng, tôi xin nói một câu rất ngắn: cảm ơn bác vì đã cố gắng vì đất nước, vì người dân. Và tôi cũng xin gửi lời trân trọng tới các bác lãnh đạo sẽ thôi gắn bó với cương vị trong thời gian tới: chúc các bác nhiều sức khỏe, bình an, và nếu còn có thể, vẫn tiếp tục góp ý – cố vấn – truyền kinh nghiệm cho thế hệ kế cận, để con thuyền đi vững hơn, xa hơn.

Còn với mỗi người dân như chúng ta, tôi nghĩ lòng biết ơn đẹp nhất không phải là nói cho hay… mà là sống tử tế hơn một chút: hiểu đúng thông tin, bớt tin vội tin liều; giữ sức khỏe tốt hơn; làm việc đàng hoàng; thương nhau, nhường nhau hơn. Xã hội khỏe thì đất nước mới vững — giống như cơ thể mình vậy: muốn khỏe không chỉ nhờ bác sĩ, mà còn nhờ chính mình chịu làm điều đúng.

Cô bác đọc đến đây, không biết mọi người có cảm nhận giống tôi không ạ? Nếu có một kỷ niệm, một hình ảnh, hay một suy nghĩ riêng về 5 năm vừa qua và về những người “đứng mũi chịu sào”, cô bác để lại một dòng chia sẻ nhé. Tôi muốn đọc để hiểu thêm góc nhìn của mọi người — biết đâu mình lại thương nhau và tin nhau hơn một chút.

23/01/2026

GỪNG VÀ NHỮNG NGÀY RÉT 😊

Cô bác ạ… hôm nay lạnh hơn hôm qua nhiều đấy. Kiểu lạnh mà vừa mở cửa ra là cổ họng “khô rang”, bàn tay “tê tê”, còn cái bụng thì tự dưng thèm đồ nóng như thèm một cái chăn bông mới 😄

Sáng nay, tôi ngồi nhâm nhi một cốc trà gừng tươi nóng hổi. Uống một ngụm thôi mà thấy “đời bớt rét”: cổ họng dịu lại, người ấm lên, bụng cũng dễ chịu hơn. Và đúng những ngày rét đậm như thế này, mình mới thấy rõ giá trị của cái vị cay nhẹ, nồng ấm… và vì sao củ gừng từ dân gian tới y dược cổ truyền lại được “ưu ái” đến vậy.

Thực ra, nhiều cô bác hỏi tôi: “Uống trà gừng có thật sự tốt không, hay chỉ là cảm giác?”
Tôi hay nói vui thế này: gừng giống như một chiếc áo khoác mỏng. Nó không thay được “áo phao” (tức là thuốc điều trị khi bệnh nặng), nhưng nó làm ta dễ chịu hơn, mà dễ chịu hơn thì thường kéo theo ngủ tốt hơn, ăn tốt hơn—và như vậy sức bền của cơ thể trong mùa lạnh cũng tốt hơn.

Nói chuyện đời thường thế thôi, còn nếu nhìn bằng góc khoa học một chút, gừng có những “nhân vật chính” khá thú vị trong thành phần của nó. Trong củ gừng có nhóm hoạt chất nổi bật như gingerol (thường nhiều hơn ở gừng tươi) và shogaol (tăng lên khi gừng được sấy khô hoặc qua nhiệt). Hiểu đơn giản: gừng gặp nhiệt sẽ “chuyển trạng thái”, nên mùi vị và cảm giác cay nóng cũng khác đi.

Từ các hoạt chất đó, nhiều nghiên cứu ghi nhận gừng có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm, và có thể tác động lên một số cơ chế điều hòa đáp ứng viêm trong cơ thể.
Thậm chí trong một số tổng quan, gừng cho thấy tín hiệu giảm một vài chỉ dấu viêm như CRP/hs-CRP hay TNF-α ở những nhóm đối tượng nhất định.

Nhưng tôi muốn nói thật thẳng mà nhẹ nhàng: gừng không phải “tăng miễn dịch kiểu thần thánh”. Gừng giống như người “giữ nhịp” – giúp cơ thể bớt kích ứng, bớt quá đà, nhất là khi thời tiết làm đường hô hấp nhạy cảm. Vậy thôi, mà vậy đã quý rồi.

Rồi đến chuyện tiêu hóa—đây là phần nhiều cô bác “cảm” rất rõ. Những ngày lạnh, người dễ co mạch, dễ căng thẳng, ăn uống thất thường… bụng dạ hay “lười” hơn bình thường. Gừng từ lâu đã được dùng để hỗ trợ các khó chịu tiêu hóa như đầy bụng, buồn nôn… và đây cũng là mảng gừng có khá nhiều dữ liệu và kinh nghiệm thực hành.
Bởi thế nên nhiều người uống trà gừng thấy “ấm bụng”, thấy dễ chịu—không phải ngẫu nhiên.

Còn chuyện huyết áp thì lại càng hay bị hiểu lầm. Có những phân tích gộp đánh giá bổ sung gừng và cho thấy có tín hiệu lợi ích lên huyết áp trong một số nghiên cứu.
Nhưng nói rõ để cô bác yên tâm: trà gừng không phải thuốc huyết áp, và càng không thay thế thuốc điều trị. Nó chỉ là một thói quen hỗ trợ—giống như đi bộ sau ăn, ngủ đủ, ăn nhạt hơn, giữ cân nặng ổn… Những cái nhỏ nhỏ này cộng lại mới thành “bức tường” bảo vệ sức khỏe.

Đến đây thì quay lại câu cô bác nhắc: gừng tươi khác gừng khô.
• Gừng tươi thường giàu gingerol, vị cay “tươi”, thơm, ấm vừa phải.
• Gừng khô/gừng qua nhiệt có xu hướng tăng shogaol, nên cảm giác cay nóng đôi khi “mạnh tay” hơn.

Nói vui thế này: gừng tươi giống như một cái chăn mỏng ấm vừa đủ, còn gừng khô giống như bật thêm một nấc sưởi—ấm hơn, nhưng nếu cơ địa dễ nóng trong hoặc hay trào ngược thì đôi khi… hơi quá. 😄

Vậy nên câu hỏi “huyết áp thấp uống gừng được không?” hay “huyết áp cao uống gừng được không?”—tôi trả lời gọn thế này: được, nếu dùng đúng và đủ.
• Với cô bác huyết áp thấp, trời lạnh dễ mệt, dễ choáng khi đứng lên. Một cốc đồ uống ấm (trà gừng hay nước ấm) đã giúp cơ thể “dễ chịu” hơn. Nhưng nếu tụt huyết áp hay chóng mặt nhiều, mình vẫn cần nhìn tổng thể: uống đủ nước, ăn đủ bữa, ngủ đủ, xem có thiếu máu, vấn đề tuyến giáp, hay thuốc đang dùng không…
• Với cô bác huyết áp cao, trà gừng có thể là một thói quen hỗ trợ tốt, nhưng điều quan trọng nhất là: đừng tự biến gừng thành “con đường tắt” để bỏ thuốc. Bỏ thuốc rồi “thay bằng gừng” đôi khi không phải là “thuận tự nhiên”, mà là… thuận đường vào khoa cấp cứu, cô bác ạ.

Nói đến đây, tôi cũng xin nhắc khéo một đoạn “cẩn thận cho chắc”:
Nếu cô bác đang dùng thuốc chống đông/kháng tiểu cầu (ví dụ warfarin…), hoặc chuẩn bị làm thủ thuật/phẫu thuật, hoặc hay ợ nóng/trào ngược… thì nên tránh dùng gừng kiểu “đậm đặc liều cao” (như dạng viên, dạng tinh chất quá nhiều) vì có bàn luận và ghi nhận về khả năng tương tác/ảnh hưởng đông máu trong một số trường hợp.
Còn dùng mức thực phẩm—vài lát gừng trong cốc trà hay trong bữa ăn—thì phần lớn mọi người vẫn ổn.

Vậy dùng sao cho đơn giản mà “đúng bài” nhất?

Cách tôi hay hướng dẫn cô bác:
• 3–5 lát gừng tươi (đập dập nhẹ)
• 250–300 ml nước nóng
• Ngâm 5–10 phút
• Thích thì thêm lát chanh, hoặc chút mật ong (nếu không kiêng đường)

Uống ấm, nhất là buổi sáng hoặc lúc thấy lạnh người. Vừa dễ làm, vừa dễ duy trì.

Và cuối cùng, cho phép tôi ví von kỹ hơn một chút để cô bác dễ nhớ:
Nếu sức khỏe là một ngôi nhà, thì thuốc điều trị khi cần là cột trụ. Còn trà gừng, ăn uống điều độ, ngủ đủ, vận động đều, giữ ấm… là vữa – gạch – mái – cửa sổ.
Cột trụ mà thiếu thì nhà nguy. Nhưng chỉ có cột trụ mà tường thủng gió lùa, mái dột, cửa mở toang thì… nhà cũng chẳng ấm được.
Gừng vì thế không phải “anh hùng cứu thế”, mà là một mảnh nhỏ rất đáng yêu trong cái “ngôi nhà sức khỏe” của mình—nhỏ thôi, nhưng đúng lúc lại làm khác biệt.

Thôi, trời lạnh rồi… cô bác nhớ giữ ấm cổ, uống đủ nước ấm, ngủ sớm thêm một chút. Còn nếu cô bác có thói quen dùng gừng kiểu riêng của mình—trà gừng, gừng trong món ăn, hay bài mẹo nào của gia đình—cô bác cứ kể nhẹ một câu dưới bài cho vui. Biết đâu mình lại học thêm được một cách hay, rồi tôi sẽ tổng hợp lại chia sẻ cho nhiều người cùng dùng cho đúng, cho yên tâm, cho khỏe hơn trong mùa rét.

Bác sĩ Quang Ninh

01/02/2026

31/01/2026

30/01/2026

29/01/2026

27/01/2026

27/01/2026

25/01/2026

24/01/2026

23/01/2026

23/01/2026

Address

Telephone

Website

Alerts

Contact The Practice

Shortcuts

Share