25/04/2026
Có những chị em càng về đêm càng thấy người nóng bừng, tim đập nhanh, nằm mãi không ngủ được – không phải do căng thẳng đơn thuần, mà là dấu hiệu nội tiết đang thay đổi và cơ thể bắt đầu mất cân bằng từ bên trong.
Nhiều chị em bước vào giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh thường than phiền rằng dạo này ngủ rất kém: nằm mãi không ngủ, đang ngủ lại tỉnh giấc, người lúc nào cũng nóng bừng, khó chịu.
Nhiều người nghĩ đơn giản là do tuổi tác. Nhưng bác sĩ Nhuần nói thật, đó chỉ là phần biểu hiện bên ngoài. Gốc của vấn đề nằm ở sự thay đổi nội tiết và sự mất cân bằng tạng phủ bên trong.
Trong cơ thể người phụ nữ, nội tiết tố như estrogen và progesterone đóng vai trò rất quan trọng trong việc giữ ổn định giấc ngủ. Khi bước vào giai đoạn tiền mãn kinh, các hormone này giảm dần, khiến cơ thể khó điều hòa nhiệt độ, dễ sinh nóng bừng, bốc hỏa về đêm.
Chính điều này làm giấc ngủ bị gián đoạn. Người thì khó ngủ ngay từ đầu, người lại tỉnh giấc lúc 2–3 giờ sáng, có người ngủ được nhưng không sâu, sáng dậy vẫn mệt.
Dưới góc nhìn Đông y, đây là lúc Thận âm bắt đầu suy, Tâm – Thận không giao, Can khí dễ uất, Tỳ cũng yếu dần. Khi âm không đủ giữ dương, dương bốc lên sẽ gây nóng trong, hồi hộp, bồn chồn – đó chính là lý do cô bác ngủ không yên.
Cô bác có thể nhận thấy một số dấu hiệu rất rõ trong giai đoạn này: khó vào giấc dù rất mệt, hay tỉnh giấc giữa đêm, đặc biệt vào khoảng 2–3 giờ sáng; ngủ dậy vẫn thấy mệt, đầu nặng; kèm theo cảm giác nóng bừng, đổ mồ hôi đêm, dễ cáu gắt, lo âu.
Bác sĩ Nhuần nói thẳng, nếu chỉ dùng thuốcc an thần thì chỉ giải quyết tạm thời. Muốn ngủ ngon trở lại, phải điều chỉnh từ gốc – tức là cân bằng lại khí huyết và tạng phủ.
Trong đ,iều t,rị, nguyên tắc vẫn là điều hòa khí huyết, bổ Thận âm, dưỡng Tâm an thần.
Những vị như đương quy, bạch thược giúp bổ huyết, nuôi dưỡng cơ thể, để Tâm có đủ huyết mà giữ Thần.
Nhóm thục địa, sơn thù, kỷ tử, hoài sơn giúp bổ Thận, đặc biệt là Thận âm, để làm dịu tình trạng nóng trong, bốc hỏa về đêm.
Các vị như tâm sen, long nhãn, viễn chí giúp dưỡng Tâm, an thần, làm dịu trạng thái lo âu, bồn chồn.
Ngoài thuốcc, cô bác cũng cần chú ý chế độ sinh hoạt. Ăn uống thanh đạm, bổ sung các thực phẩm như hạt sen, đậu đen, lúa mạch để hỗ trợ cơ thể. Tránh đồ cay nóng, kích thích.
Có thể tập thêm các bài nhẹ nhàng như yoga, thiền, hoặc đơn giản là ngồi yên, thở chậm trước khi ngủ để giúp Tâm lắng lại.
Cô bác cần hiểu một điều: mất ngủ trong giai đoạn này không phải là điều “phải chịu”, mà hoàn toàn có thể điều chỉnh được nếu đi đúng hướng.
Khi khí huyết được bồi bổ, Tâm – Thận cân bằng, cơ thể ổn định trở lại, thì giấc ngủ cũng sẽ dần trở về một cách tự nhiên. Cô bác nào đang gặp tình trạng này, có thể chia sẻ thêm để bác sĩ Nhuần hướng dẫn cụ thể hơn theo từng thể trạng.
Bác sĩ Nhuần - Trung tâm Thuốcc dân tộc