24/12/2025
THỰC TRẠNG CÁC VẤN ĐỀ DA MẠN TÍNH TẠI VIỆT NAM
Các bệnh da mạn tính ở Việt Nam đang gia tăng nhanh hơn rất nhiều so với giai đoạn trước. Có những xu hướng rất rõ ràng — và đáng lo — về sức khỏe làn da của người Việt hiện nay.
1. Những vấn đề bác sĩ gặp nhiều nhất ở bệnh nhân
- Mụn trứng cá viêm: chiếm tỉ lệ nhiều ở nhóm bệnh nhân dưới 35 tuổi. Không chỉ tuổi teen, mà cả nhân viên văn phòng, mẹ bỉm, người thường xuyên trang điểm cũng gặp tình trạng này.
- Rosacea (đỏ da mạn tính): xuất hiện nhiều hơn hẳn ở nhóm da nhạy cảm, đặc biệt phụ nữ sau 30 tuổi. Nhiều trường hợp bùng phát sau trị nám, laser hoặc peel.
- Viêm da tiết bã – viêm da cơ địa: tăng rõ vào mùa hanh khô hoặc khi bệnh nhân căng thẳng kéo dài.
- Da tổn thương do corticoid: đây là vấn đề tôi gặp gần như mỗi ngày, trở thành một trong những bệnh lý phổ biến nhất 5 năm gần đây.
Điểm chung của các nhóm bệnh này là: da yếu – hàng rào bảo vệ suy giảm – viêm kéo dài.
2. Vì sao da chúng ta ngày càng “mỏng manh”?
Từ góc nhìn của bác sĩ, nguyên nhân không chỉ đến từ một yếu tố, mà là tổng hòa từ môi trường, thói quen chăm sóc da, và việc lạm dụng thẩm mỹ.
- Khí hậu & Môi trường: Việt Nam nóng ẩm quanh năm, bụi mịn cao, tia UV mạnh → da luôn trong tình trạng tăng tiết dầu – stress oxy hóa – dễ viêm.
- Lạm dụng mỹ phẩm không kiểm định: Kem trộn, corticoid, sản phẩm làm trắng tức thì… khiến da:
+ rối loạn hàng rào bảo vệ
+ đỏ kéo dài
+ mỏng, dễ kích ứng
+ phụ thuộc thuốc
Đây là lý do nhiều ca rosacea hoặc viêm da tiếp xúc bắt nguồn từ chính “mỹ phẩm”.
- Tự điều trị – điều trị sai phác đồ
Nhiều bệnh nhân tự dùng:
+ kháng sinh bôi kéo dài
+ retinoid nồng độ cao
+ peel acid tại nhà
Điều này dẫn đến kháng thuốc, bùng viêm và khiến da yếu đi theo thời gian.
- Gia tăng các thủ thuật thẩm mỹ
Laser, peel, RF, microneedling… là những phương pháp rất tốt, nhưng nếu thực hiện sai thời điểm, sai chỉ định hoặc không chăm sóc phục hồi đúng cách thì sẽ gây đỏ kéo dài, kích ứng, hoặc viêm mạn tính.
3. Nhiều bệnh nhân đến trong tình trạng
- da mỏng, dễ đỏ
- viêm kéo dài
- mụn tái đi tái lại
- không dung nạp nổi acid hay retinoid
- dùng skincare gì cũng kích ứng
Một trong những khó khăn lớn nhất là: da không còn khả năng tự vệ, khiến việc điều trị không thể bắt đầu bằng phác đồ mạnh như trước đây. Những giới hạn của phương pháp truyền thống
- Kháng sinh bôi: nếu dùng liên tục sẽ gây kháng thuốc.
- Corticoid: giảm viêm nhanh nhưng gây teo da, giãn mạch, thậm chí lệ thuộc.
- Acid/retinoid mạnh: có hiệu quả trong nhiều tình trạng da, nhưng khi hàng rào da suy yếu thì dễ gây bùng viêm và kích ứng nặng.
Vì vậy, không ít trường hợp cần hàng tuần – thậm chí hàng tháng chỉ để phục hồi nền da trước khi bắt đầu điều trị chính. Ở bài viết tiếp theo, bác sĩ sẽ chia sẻ một số giải pháp lâm sàng có thể áp dụng cho các bệnh lý mạn tính về da.
