12/01/2026
| PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP: KỸ THUẬT FEYNMAN |
Trong bối cảnh thi cử và học tập của thời đại số, người học không chỉ cần ghi nhớ thông tin mà còn phải hiểu sâu và có khả năng vận dụng kiến thức một cách linh hoạt (Dunlosky et al., 2013). Kỹ thuật Feynman được xem là một chiến lược học tập hiệu quả, tập trung vào việc hiểu bản chất kiến thức thông qua việc giải thích lại nội dung bằng ngôn ngữ đơn giản (Fiorella & Mayer, 2015). Phương pháp này phù hợp với các tiếp cận học tập tích cực và học tập tự điều chỉnh, qua đó giúp người học chủ động phát hiện các lỗ hổng kiến thức và củng cố sự hiểu biết của bản thân (Zimmerman, 2002).
🖊 ĐỊNH NGHĨA:
Kỹ thuật Feynman là một mô hình tư duy đồng thời là một chiến lược học tập được sử dụng nhằm đơn giản hóa bất kỳ thông tin phức tạp nào. Kỹ thuật này yêu cầu người học giải thích các khái niệm bằng chính ngôn từ của mình, như thể họ đang giảng dạy nội dung đó cho người khác (Reyes et al., 2022; Mayasari & Santri, 2025).
🌿 CÁC BƯỚC CỦA KỸ THUẬT FEYNMAN
Bước 1: Xác định nội dung cần học và ghi lại những hiểu biết ban đầu.
Người học lựa chọn một khái niệm hoặc chủ đề cụ thể và ghi chép lại những gì mình đã biết về nội dung đó. Bước này giúp người học nhận diện mức độ hiểu biết hiện tại của bản thân và tạo nền tảng cho quá trình học tập tiếp theo (Zimmerman, 2002).
Bước 2: Giải thích lại nội dung bằng ngôn ngữ của bản thân.
Người học diễn đạt lại khái niệm bằng những từ ngữ đơn giản, rõ ràng, hạn chế việc sao chép nguyên văn từ tài liệu. Quá trình tự giải thích này giúp người học xử lý thông tin ở mức độ sâu hơn và hình thành sự hiểu biết vững chắc về nội dung học tập (Chi et al., 1994).
Bước 3: Nhận diện và bổ sung những phần chưa hiểu rõ.
Trong quá trình giải thích, nếu người học gặp khó khăn hoặc không thể diễn đạt trọn vẹn một nội dung nào đó, điều này cho thấy sự tồn tại của các lỗ hổng trong hiểu biết. Khi đó, người học cần quay lại tài liệu học tập hoặc tìm kiếm thêm các nguồn tham khảo khác để làm rõ vấn đề (Bjork et al., 2013).
Bước 4: Đơn giản hóa và liên hệ bằng ví dụ minh họa.
Sau khi đã bổ sung kiến thức, người học tiếp tục diễn đạt lại nội dung theo cách ngắn gọn và dễ hiểu hơn, đồng thời gắn kết với các ví dụ quen thuộc trong đời sống. Việc liên hệ này giúp tăng khả năng ghi nhớ lâu dài và hỗ trợ việc vận dụng kiến thức hiệu quả trong các kỳ thi (Mayer, 2020).
📢 MỘT SỐ LƯU Ý KHI SỬ DỤNG
❗Một lưu ý quan trọng khi áp dụng kỹ thuật Feynman là việc đơn giản hóa ngôn ngữ. Thay vì sử dụng các thuật ngữ chuyên ngành phức tạp, người học có thể chuyển sang những từ ngữ quen thuộc, dễ hiểu, qua đó giúp não bộ dễ dàng nhận diện và tiếp thu kiến thức hơn.
❗Một lưu ý khác là không bỏ qua các điểm “nghẽn” trong quá trình giải thích. Khi giải thích lại nội dung người học có thể nhận thấy các lỗ hổng kiến thức, điều này là tín hiệu cho thấy họ cần tìm hiểu lại và đắp các lỗ hổng đó.
❗Ngoài ra, phương pháp ẩn dụ hóa hoặc liên tưởng hóa cũng giữ vai trò quan trọng trong kỹ thuật Feynman. Thay vì mô tả các khái niệm một cách khô khan, người học nên tìm kiếm các hình ảnh hoặc sự vật trong đời sống có đặc điểm tương đồng để hỗ trợ quá trình hiểu.
🔍 VÍ DỤ
Cơ chế phản xạ có điều kiện" (Pavlov)
Bước 1: Chọn chủ đề. Phản xạ có điều kiện của Ivan Pavlov.
Bước 2: Giải thích cho một đứa trẻ.
"Có một ông bác sĩ mỗi lần cho chó ăn đều rung một cái chuông. Lúc đầu, con chó chỉ chảy nước miếng khi thấy thức ăn. Nhưng sau nhiều lần, chỉ cần nghe tiếng chuông (dù không có thức ăn), con chó đã chảy nước miếng rồi. Nó đã 'học' được rằng: Chuông = Đồ ăn.
Bước 3: Xác định lỗ hổng. "Kích thích trung tính" và "Kích thích có điều kiện" khác nhau thế nào?
Bước 4: Đơn giản hóa bằng sơ đồ tư duy.
Trước khi học: Chuông (vô nghĩa) + Thức ăn (chảy nước miếng).
Đang học: Lặp đi lặp lại Chuông + Thức ăn.
Sau khi học: Chuông (trở thành tín hiệu) -> Chảy nước miếng.
📝 KẾT LUẬN
Kỹ thuật Feynman là một phương pháp tư duy giúp người học chuyển từ tiếp thu thụ động sang xây dựng tri thức chủ động thông qua việc giải thích và đơn giản hóa kiến thức. Bằng cách diễn giải các khái niệm phức tạp bằng ngôn ngữ đời thường, người học không chỉ nhận diện và lấp đầy lỗ hổng nhận thức mà còn phát triển tư duy tạo sinh, tư duy phản biện và khả năng vận dụng linh hoạt kiến thức. Trong bối cảnh bùng nổ thông tin hiện nay, kỹ thuật này đóng vai trò như một công cụ hiệu quả giúp người học thấu hiểu bản chất vấn đề, nâng cao sự tự tin và làm chủ quá trình tự học bền vững.
📃 TÀI LIỆU THAM KHẢO
Bjork, R. A., Dunlosky, J., & Kornell, N. (2013). Self-regulated learning: Beliefs, techniques, and illusions. Annual Review of Psychology, 64, 417–444.
Chi, M. T. H., de Leeuw, N., Chiu, M. H., & LaVancher, C. (1994). Eliciting self-explanations improves understanding. Cognitive Science, 18(3), 439–477.
Mayer, R. E. (2020). Multimedia learning (3rd ed.). Cambridge University Press.
Zimmerman, B. J. (2002). Becoming a self-regulated learner: An overview. Theory Into Practice, 41(2), 64–70.
Dunlosky, J., Rawson, K. A., Marsh, E. J., Nathan, M. J., & Willingham, D. T. (2013). Improving students’ learning with effective learning techniques: Promising directions from cognitive and educational psychology. Psychological Science in the Public Interest, 14(1), 4–58. https://doi.org/10.1177/1529100612453266
Fiorella, L., & Mayer, R. E. (2015). Learning as a generative activity: Eight learning strategies that promote understanding. Cambridge University Press.
Mayasari, E., & Santri. (2025). From confusion to clarity: Feynman technique in reading. Journal of Advances in Education, 1(2), 69–75.
Reyes, E. P., Blanco, R. M. F. L., Doroon, D. R. L., Limana, J. L. B., & Torcende, A. M. A. (2022). The Feynman technique as a heutagogical learning strategy for independent and distance learning. International Journal of Educational Research and Innovation, (18), 179–196. https://doi.org/10.46661/ijeri.5090
_________________________________________
Mọi thông tin chi tiết xin vui lòng liên hệ:
MLC – Câu lạc bộ Tâm lý – Cuộc sống, Trường Đại học Giáo dục
📌Fanpage: https://www.facebook.com/MLC.UED/
📌 Email: mlc.ued.vnu@gmail.com
📌Điện thoại:
Chủ nhiệm: Tạ Huyền Thủy - 0904574762
Phó chủ nhiệm: Lê Thu Phương - 0776294703
![💤 | [RECAP] WORKSHOP ONLINE "VÌ SAO CHÚNG TA cần PHẢI NGỦ?" |Vừa qua, CLB Mind & Life đã có một buổi workshop đầy ý nghĩ...](https://img4.findhealthclinics.com/389/526/886443203895264.jpg)
