27/12/2025
BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH (COPD) CÓ CẦN DÙNG THUỐC DUY TRÌ HẰNG THÁNG KHÔNG?
Trả lời: CÓ.
Theo các khuyến cáo chuyên môn hiện hành, đa số người bệnh COPD cần điều trị duy trì bằng thuốc hằng ngày, lâu dài, kể cả trong giai đoạn không có hoặc ít triệu chứng khó thở.
1️⃣ Cơ sở bệnh sinh và nguyên tắc điều trị
Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là bệnh lý hô hấp mạn tính, đặc trưng bởi:
Viêm đường thở mạn tính
Hẹp đường thở mang tính cố định
Tình trạng tắc nghẽn không hồi phục hoàn toàn
➡️Do đó, việc điều trị COPD không nhằm chữa khỏi hoàn toàn, mà nhằm:
Kiểm soát triệu chứng
Giảm nguy cơ đợt cấp
Hạn chế nhập viện
Cải thiện chất lượng sống và tiên lượng lâu dài
📌 Việc tự ý ngừng thuốc khi triệu chứng thuyên giảm có thể dẫn đến hẹp đường thở tiến triển âm thầm, làm tăng nguy cơ đợt cấp và suy hô hấp.
2️⃣Các nhóm thuốc điều trị COPD hiện nay
2.1. Thuốc điều trị duy trì (nền tảng điều trị)
a) Thuốc giãn phế quản tác dụng kéo dài (LAMA / LABA)
Ví dụ thường sử dụng:
LAMA: Tiotropium (Spiriva), Glycopyrronium, Aclidinium
LABA: Formoterol, Indacaterol, Salmeterol
Tác dụng chính:
Duy trì đường thở thông thoáng
Giảm triệu chứng khó thở kéo dài
Giảm tần suất đợt cấp COPD
b) Phối hợp LABA + LAMA
Ví dụ:
Indacaterol / Glycopyrronium
Vilanterol / Umeclidinium
Formoterol / Aclidinium
Chỉ định thường gặp:
Bệnh nhân COPD mức độ trung bình đến nặng
Triệu chứng khó thở dai dẳng dù đã dùng đơn trị liệu
c) Phối hợp 3 thuốc (LABA + LAMA + ICS)
Ví dụ:
Budesonide / Formoterol / Glycopyrronium
Fluticasone / Vilanterol / Umeclidinium
📌 Chỉ định có chọn lọc, áp dụng cho bệnh nhân:
Có nhiều đợt cấp tái diễn
Có yếu tố viêm (bạch cầu ái toan máu tăng)
Theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa hô hấp
2.2. Thuốc cắt cơn
Chỉ sử dụng khi xuất hiện khó thở cấp tính, không thay thế thuốc duy trì.
Ví dụ:
Salbutamol
Ipratropium
Phối hợp Salbutamol + Ipratropium
⚠️ Không khuyến cáo sử dụng đơn thuần thuốc cắt cơn trong điều trị lâu dài COPD.
3️⃣Tính an toàn của thuốc điều trị COPD
Các thuốc điều trị COPD hiện nay chủ yếu là thuốc dạng hít, có đặc điểm:
Tác dụng trực tiếp tại phổi
Hấp thu toàn thân thấp
Ít ảnh hưởng đến gan và thận khi sử dụng đúng chỉ định
📌 Nguy cơ chính đối với người bệnh COPD là bệnh không được kiểm soát đầy đủ, không phải do việc sử dụng thuốc duy trì lâu dài.
4️⃣. Vấn đề giảm liều hoặc ngừng thuốc
Việc giảm bậc điều trị chỉ được xem xét khi:
Bệnh ổn định lâu dài
Không có đợt cấp
Người bệnh đã bỏ thuốc lá hoàn toàn
Có theo dõi và đánh giá định kỳ của bác sĩ
❌ Không tự ý ngừng thuốc khi chưa có ý kiến của bác sĩ điều trị.
5️⃣. Thông điệp chuyên môn
COPD là bệnh mạn tính không thể chữa khỏi hoàn toàn.
Điều trị duy trì đúng và đều đặn giúp người bệnh kiểm soát triệu chứng, giảm đợt cấp, hạn chế nhập viện và cải thiện tiên lượng lâu dài.
📦 PHỤ LỤC: BẰNG CHỨNG KHOA HỌC
🔬 Định nghĩa COPD
“Persistent respiratory symptoms and airflow limitation that is not fully reversible.”
— Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD Report 2024)
🔬 Nguyên tắc sử dụng thuốc duy trì
“Maintenance therapy should be used regularly and not on an as-needed basis.”
— GOLD 2024
🔬 Hiệu quả của LABA/LAMA trong COPD
Calverley PMA et al. New England Journal of Medicine, 2007
Tashkin DP et al. (UPLIFT Trial). New England Journal of Medicine, 2008
🔬 Ảnh hưởng của đợt cấp COPD đến tiên lượng
Donaldson GC et al. Thorax, 2002
Seemungal TAR et al. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 1998
🔬 Tính an toàn của thuốc dạng hít
Barnes PJ. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 2013
📚 Tài liệu tham khảo
Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD) Report 2024
New England Journal of Medicine
Thorax
American Journal of Respiratory and CriticalCare