16/11/2025
🌿 VỊ CHÁT – NHỎ MÀ CÓ “VÕ” 💪
Trong Ngũ vị (chua, cay, mặn, ngọt, đắng), có phải người ta hay quên mất vị chát, dù vị chát cũng thường gặp trong thảo dược?
5 vị cơ bản phản ánh năm loại tác động sinh lý chính lên cơ thể – tương ứng ngũ hành – ngũ tạng, mọi vị khác trong tự nhiên (như chát, tanh, nhạt...) đều được xem là phái sinh hoặc biến thể của 5 vị này.
✨ Vị chát được xem là biến thể của vị chua. Cả chua và chát đều có tác dụng thu liễm, cố sáp nên vị chát được quy về nhóm “chua” (Mộc – Can), chứ không tách ra thành “lục vị”.
✨ Tác dụng chính của vị chát:
- Thu liễm – cố sáp: Giữ lại cái đang “thoát ra” – như mồ hôi, khí, tinh, huyết, tân dịch.
- Chỉ tả: Giúp se ruột, cầm tiêu chảy, đặc biệt với người bị tả mạn tính.
- Chỉ khái: Làm dịu cơn ho khan, giúp phổi đỡ mất khí.
- Cố tinh, cầm huyết: Hỗ trợ cho người bị di tinh, băng huyết, tiểu són, ra mồ hôi trộm.
🩺 Nói đơn giản, vị chát giúp “giữ lại cái quý của cơ thể” – nên rất cần khi cơ thể đang bị mất mát tân dịch hay khí huyết.
✨ Ứng dụng thực tế của vị chát:
- Giữ mồ hôi: Người hay ra mồ hôi trộm, mồ hôi tay chân dùng vị chát sẽ đỡ.
- Giữ nước: Giúp giảm tiểu són, tiểu đêm, tiểu nhiều lần.
- Giữ tinh khí: Nam giới yếu, di tinh, mộng tinh có thể dùng các vị thuốc chát.
- Giữ phân: Người bị tiêu chảy, đi ngoài lỏng lâu ngày – vị chát giúp “se ruột”.
- Giữ hơi thở: Một số vị chát còn giúp giảm ho, đỡ mất khí, bớt khan tiếng.
🍂 Thực phẩm – dược liệu có vị chát tiêu biểu:
- Ngũ vị tử: Chua chát, bổ phế – ích thận – an tâm.
- Kha tử: Chát rõ, trị ho, tiêu chảy, cổ họng khô rát.
- Liên nhục, khiếm thực, sơn thù du: Giúp cố tinh, cầm tiểu, mạnh thận.
- Trà xanh, chuối xanh, hồng ngâm, lựu: Thực phẩm chát tự nhiên, giúp se niêm mạc, giảm tiêu chảy.
⚠️ Nhớ nhé: Vị chát rất tốt khi cần “thu lại”, nhưng không nên dùng lâu – vì dễ gây bí, khí trệ, táo bón.
👉 Dưỡng sinh là biết khi nào nên “nới”, khi nào nên “giữ” – đó mới là nghệ thuật giữ thân an, tâm tĩnh. 🌿
St