20/01/2026
Quá trình hình thành và phát triển của bệnh phì đại tuyến tiền liệt (tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt - BPH) thường diễn tiến chậm theo tuổi tác và được chia thành các giai đoạn từ nhẹ đến nặng như sau:
1. Giai đoạn 1: Giai đoạn nhẹ (Giai đoạn bù trừ)
Trong giai đoạn này, tuyến tiền liệt mới bắt đầu phì đại, kích thước thường dưới 30g.
Triệu chứng: Các dấu hiệu còn mờ nhạt và không liên tục. Người bệnh có thể cảm thấy:
Đi tiểu nhiều lần hơn bình thường, đặc biệt là vào ban đêm (thường là 2 lần/đêm).
Đôi khi có cảm giác buồn tiểu gấp nhưng vẫn có thể nhịn được.
Dòng nước tiểu có thể hơi yếu hoặc chậm hơn so với trước đây.
Phản ứng cơ thể: Bàng quang vẫn còn khả năng co bóp mạnh để đẩy nước tiểu vượt qua chỗ tắc nghẽn do tuyến tiền liệt chèn ép.
2. Giai đoạn 2: Giai đoạn trung bình (Giai đoạn mất bù trừ)
Tuyến tiền liệt tiếp tục to lên (thường từ 30g – 80g), gây chèn ép rõ rệt vào niệu đạo.
Triệu chứng: Rối loạn tiểu tiện trở nên rõ ràng và gây khó chịu.
Tiểu khó: Phải rặn mới tiểu được, dòng nước tiểu yếu, ngắt quãng hoặc nhỏ giọt.
Tiểu không hết: Luôn có cảm giác vẫn còn nước tiểu trong bàng quang sau khi đi vệ sinh.
Tiểu đêm: Tần suất tăng lên gây mất ngủ và ảnh hưởng đến sức khỏe.
Phản ứng cơ thể: Bàng quang bắt đầu suy yếu, không còn khả năng đẩy hết nước tiểu ra ngoài, dẫn đến tồn đọng nước tiểu (nước tiểu tồn dư).
3. Giai đoạn 3: Giai đoạn nặng (Giai đoạn có biến chứng)
Tuyến tiền liệt có thể đạt kích thước rất lớn (trên 80g, thậm chí hơn 100g). Lúc này, tình trạng tắc nghẽn đã ở mức nghiêm trọng.
Triệu chứng: Các triệu chứng của hai giai đoạn trước trở nên tồi tệ hơn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt.
Biến chứng thực thể:
Bí tiểu hoàn toàn: Đột ngột không thể đi tiểu dù bàng quang căng tức, cần phải can thiệp y tế khẩn cấp.
Nhiễm trùng đường tiết niệu: Nước tiểu ứ đọng tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, gây tiểu buốt, tiểu đục.
Sỏi bàng quang: Khoáng chất trong nước tiểu đọng lại tạo thành sỏi.
Suy thận: Áp lực từ bàng quang đầy nước tiểu dội ngược lên thận, gây tổn thương chức năng thận không hồi phục.
