28/03/2024
1. Cơ chế hình thành bệnh trĩ
Bệnh trĩ (hemorrhoids) là loại bệnh lý xuất hiện tình trạng giãn ra quá mức ở các tĩnh mạch hậu môn và trực tràng dưới. Một giả thuyết được đưa ra lý giải về cơ chế giãn nở này như sau: Thông thường, máu được đưa đến hậu môn qua các động mạch và quay trở lại tim qua tĩnh mạch. Tuy nhiên, đối với người bị bệnh trĩ, máu sau khi được đưa đến hậu môn lại không hoàn toàn trở về tim được. Sự tắc nghẽn này khiến lượng máu ở tĩnh mạch nhiều quá mức, căng phồng lên và giãn ra. Tình trạng này kéo dài khiến cho các búi trĩ được tạo nên và sa xuống ống hậu môn.
2. Phân loại bệnh trĩ theo đặc tính búi trĩ
Theo tính chất và vị trí của búi trĩ, người ta chia bệnh trĩ thành hai dạng chính là trĩ nội và trĩ ngoại.
Trĩ nội (internal hemorrhoids): Các búi trĩ nằm ở vị trí bên trong ống hậu môn, bên trên đường lược. Chỉ khi bệnh quá nặng thì các búi trĩ mới sa ra ngoài. Người bệnh thường khá khó để nhận biết cũng như nhìn thấy các búi trĩ trong giai đoạn đầu.
Trĩ ngoại (external hemorrhoids) : Các búi trĩ xuất hiện bên ngoài ống hậu môn, nằm dưới đường lược. Bệnh trĩ ngoại dễ phát hiện hơn trĩ nội. Người bệnh có thể quan sát hoặc dùng tay sờ để tìm thấy búi trĩ. Tuy nhiên, trĩ ngoại khiến người bệnh đau rát dữ dội hơn. Búi trĩ sẽ tiếp xúc với quần áo và ghế ngồi nhiều hơn.
Trường hợp có biểu hiện của cả hai loại trĩ thì bệnh được gọi là trĩ hỗn hợp.
các mức độ bệnh trĩ
Hình ảnh bệnh trĩ hỗn hợp
3. Phân loại theo mức độ bệnh
Dựa theo mức độ bệnh trĩ, người ta chia thành 4 cấp độ. Cả trĩ nội và trĩ ngoại đều có 4 cấp độ này. Tuy nhiên, các cấp độ bệnh trĩ ở trĩ nội và trĩ ngoại có nhiều điểm khác nhau. Điều này là do đặc điểm tính chất và vị trí của búi trĩ tạo nên.
3.1. Các mức độ bệnh trĩ nội
Đối với trĩ nội, các mức độ bệnh được xác định như sau:
– Cấp độ 1: Trĩ ở mức độ nhẹ, búi trĩ nằm trong ống hậu môn hoàn toàn. Trong giai đoạn này, người bệnh đi ngoài ra máu do búi trĩ cọ xát lên thành hậu môn hoặc phân khi đi đại tiện.
– Cấp độ 2: Búi trĩ sa ra ngoài khi đi đại tiện, tự thụt vào sau đó. Người bệnh lúc này có thể đã nhận biết được bệnh. Cảm giác ngứa ngáy, đau rát nhẹ. Tuy nhiên, giai đoạn này bệnh nhân vẫn được bác sĩ kê thuốc, chưa cần can thiệp ngoại khoa.
– Cấp độ 3: Búi trĩ sa ra ngoài, dùng tay đẩy vào mới thụt vào trong. Lúc này, bệnh trĩ đã bắt đầu trở nặng. Các búi trĩ sa ra ngoài rất giống trĩ ngoại, gây cảm giác đau đớn, cộm, rát ở hậu môn. Người bệnh không thể dùng thuốc để điều trị nữa mà sẽ được chỉ định mổ cắt trĩ.
– Cấp độ 4: Giai đoạn nặng, búi trĩ sa ra ngoài, dùng tay đẩy cũng không vào. Đây là trường hợp nặng hơn cả trong các mức độ trĩ nội. Búi trĩ không thể co vào, luôn nằm ngoài hậu môn, là nỗi ám ảnh của người bệnh.
3.2. Các mức độ bệnh trĩ ngoại
Đối với người bệnh trĩ ngoại, các mức độ bệnh trĩ có những đặc điểm như sau:
Cấp độ 1: Hình thành búi trĩ. Kích thước các búi trĩ nhỏ và nằm xung quanh hậu môn. Nếu người bệnh phát hiện trong giai đoạn này thì chữa trị trĩ ngoại sẽ rất đơn giản. Bác sĩ sẽ kê đơn thuốc loại bỏ trĩ.
Cấp độ 2: Trĩ lớn dần lên, tạo cảm giác ngứa ngáy và đau rát khi ngồi.
Cấp độ 3: Tắc nghẹt búi trĩ. Lúc này, búi trĩ phát triển làm tắc đường hậu môn.Khi đi đại tiện, các búi trĩ sẽ bị cọ xát. Từ đó gây chảy máu và đau đớn cho người bệnh.
Cấp độ 4: Nhiễm trùng búi trĩ. Lúc này, búi trĩ bị viêm và nhiễm trùng, rất dễ dẫn đến ung thư trực tràng và các biến chứng nguy hiểm khác.
