06/05/2026
QUY TỲ THANG
Lo âu, mất ngủ, hay quên?
Một bát ‘cổ phương thiên cổ’ giúp dưỡng tâm tỳ, ngủ một mạch đến sáng tự nhiên tỉnh!
Đêm khuya tĩnh mịch, người khác đã yên giấc, còn bạn lại trằn trọc nhìn trần nhà. Trong đầu như có “chiếu phim”, càng muốn ngủ lại càng tỉnh, trong lòng hồi hộp bất an, vô cớ sinh căng thẳng, lo âu…
Sáng hôm sau tỉnh dậy thì hoa mắt chóng mặt, ăn không ngon, cả người mệt mỏi rã rời như bị rút cạn khí lực.
Nếu bạn đi khám Tây y, các chỉ số có thể đều bình thường. Nhưng dưới góc nhìn Y học cổ truyền, đây rất có thể là chứng “Tâm Tỳ lưỡng hư”.
Hôm nay xin giới thiệu một danh phương kinh điển – Quy Tỳ Thang, có công năng ích khí bổ huyết, kiện tỳ dưỡng tâm, đặc biệt phù hợp với những người mất ngủ do lao lực quá độ, tư lự quá nhiều.
1. Tâm và Tỳ trong cơ thể có vai trò gì?
Theo Y học cổ truyền, tinh thần, ý thức và giấc ngủ chủ yếu do sự phối hợp của hai tạng Tâm và Tỳ.
Hai tạng này có quan hệ mật thiết trong việc sinh hóa và vận hành huyết.
- Tâm chủ huyết mạch, chủ thần minh
- Tỳ chủ vận hóa, sinh huyết, thống huyết
* Tâm tàng thần
- “Tâm” trong Đông y không chỉ là tim mà còn chủ quản hoạt động tinh thần, ý thức, tư duy – gọi là tàng thần.
- Thần cần được nuôi dưỡng bởi tâm huyết (âm huyết).
- Tâm huyết đầy đủ → thần yên → ngủ ngon, tinh thần minh mẫn
- Tâm huyết hư → thần bất an → dễ suy nghĩ miên man, lo âu, mất ngủ
* Tỳ chủ ý
- Tỳ chủ về tư duy, ghi nhớ, tập trung, đồng thời là nguồn sinh hóa khí huyết.
- Thức ăn đưa vào cơ thể cần nhờ tỳ vận hóa mới hóa sinh thành khí huyết.
Nếu Tỳ khí hư
- Ăn uống thất thường
- Tư lự quá độ
→ tổn thương tỳ vị → giảm khả năng sinh hóa khí huyết
→ tâm huyết không đủ → tâm thần thất dưỡng
→ sinh ra: mất ngủ, hồi hộp, hay quên, dễ kinh sợ
Vòng xoắn bệnh lý
Tình trạng này rất dễ rơi vào vòng luẩn quẩn:
- Tư lự quá độ → hao tổn âm huyết → mất ngủ
- Mất ngủ → càng hao âm huyết → sinh lo sợ mất ngủ
→ càng lo lại càng không ngủ được
Lâu dần hình thành:
Tư lự thương Tỳ → Tỳ không sinh huyết → Tâm huyết hư → Tâm thần bất an → mất ngủ lo âu → hao âm huyết → càng sợ mất ngủ
Kéo dài sẽ dẫn đến: chính khí suy, tinh thần căng thẳng, lo âu – trầm uất, dễ sinh nhiều bệnh khác.
2. Tâm Tỳ lưỡng hư biểu hiện như thế nào?
Đặc trưng là triệu chứng của tâm huyết hư + tỳ khí hư cùng xuất hiện.
Các dấu hiệu thường gặp:
- Mất ngủ, đa mộng, dễ tỉnh giấc: ngủ chập chờn, dễ giật mình, tỉnh dậy là hồi hộp
- Tâm quý, kiện vong: tim đập nhanh khi hoạt động nhẹ hoặc căng thẳng, trí nhớ giảm, khó tập trung
- Lo âu, bất an: hay cảm giác bất trắc, dễ giật mình
- Ăn kém, bụng trướng, đại tiện lỏng: ăn ít đã đầy bụng, phân nát
- Sắc mặt vàng nhợt, mệt mỏi: thần sắc kém, nói nhỏ, ít sức
- Thiệt chẩn: lưỡi nhạt, to bè, có dấu răng, rêu trắng mỏng
👉 Đối tượng thường gặp:
- Người suy nghĩ nhiều, hay lo xa
- Người lao lực kéo dài
- Ăn uống thất thường
- Học sinh “overthinking”, mẹ bỉm quá tải, người lớn tuổi hay lo nghĩ
Cổ phương kinh điển: Quy Tỳ Thang
Quy Tỳ Thang là bài thuốc nổi tiếng điều trị mất ngủ do Tâm Tỳ lưỡng hư.
Thành phần gồm:
Hoàng kỳ, Nhãn nhục, Bạch truật, Nhân sâm, Đương quy, Cam thảo, Phục thần, Viễn chí, Toan táo nhân, Mộc hương, Sinh khương, Đại táo…
Phân tích bài thuốc theo Đông y:
* Quân dược:
- Hoàng kỳ: đại bổ tỳ khí
- Nhãn nhục: bổ tâm tỳ, dưỡng huyết
* Thần dược:
- Nhân sâm, Bạch truật: kiện tỳ ích khí
- Đương quy: bổ huyết dưỡng tâm
- Toan táo nhân: dưỡng huyết an thần
* Tá dược:
- Cam thảo: bổ khí điều hòa
- Phục thần, Viễn chí: an thần định chí
- Mộc hương: hành khí, chống trệ
* Sứ dược:
- Sinh khương, Đại táo: điều hòa tỳ vị
👉 Tổng thể bài thuốc có tác dụng:
Ích khí – bổ huyết – kiện tỳ – dưỡng tâm – an thần
Khi tỳ khí được phục hồi → chức năng vận hóa tốt → sinh huyết đầy đủ → tâm huyết được nuôi dưỡng → tâm thần an định → cải thiện mất ngủ, hồi hộp.
PHÒNG KHÁM Y HỌC CỔ TRUYỀN GENIUS – CHĂM SÓC SỨC KHỎE TOÀN DIỆN BẰNG ĐÔNG Y
======================================
🏥 Địa chỉ: Phòng khám Y học cổ truyền Genius, số 03 TT19 khu đô Thị Văn Phú, Phường Kiến Hưng, Hà Nội
Page: https://www.facebook.com/share/1AdxpTk9vF/?mibextid=wwXIfr
☎️Hotline: 0853685685