20/03/2023
11 TRIỆU CHỨNG RỐI LOẠN THẦN KINH THỰC VẬT
Hồi hộp, khó thở, trào ngược dạ dày thực quản, rụng tóc... là các triệu chứng hay gặp trên bệnh nhân rối loạn thần kinh thực vật.
Hệ thần kinh thực vật hoạt động tự động, không phụ thuộc vào việc con người muốn hay không như: sự co bóp của tim, quá trình hô hấp của phổi, sư co bóp của đường tiêu hóa, của các mạch máu...
Ngoài các bệnh như tổn thương não, viêm dây thần kinh, ung thư... dẫn tới rối loạn thần kinh thực vật thì các nguyên nhân hay gặp là do thiếu máu não, ăn ngủ kém, lo lắng, căng thẳng...
Các yếu tố khiến tình trạng nặng thêm là thoái hóa đốt sống cổ, đau cổ - vai - gáy. Ngoài ra, kể từ khi đại dịch xuất hiện, sau tiêm vaccine Covid-19, trong quá trình nhiễm virus và sau khi khỏi bệnh, nhiều người cũng gặp tình trạng này.
Triệu chứng rối loạn thần kinh thực vật thể hiện trên rất nhiều cơ quan nên đôi khi người bệnh dễ bị nhầm với bệnh của các chuyên khoa khác.
Hệ tim mạch
1. Nhịp tim nhanh, hồi hộp;
2. Huyết áp lúc cao, lúc thấp, tụt huyết áp ở tư thế đứng...
Tuy nhiên, khi đi khám (siêu âm tim, điện tim) thì lại hoàn toàn không gặp vấn đề gì về tim. Đó là những triệu chứng của rối loạn thần kinh thực vật thể hiện ở hệ tim mạch.
Hệ tiêu hóa
3. Khô miệng, một số ít người lại tiết ra nhiều nước bọt.
4. Rối loạn co thắt thực quản và rối loạn tiết acid dạ dày gây ra tình trạng trào ngược dạ dày - thực quản, ợ hơi, ợ nóng, buồn nôn, cảm giác đau tức vùng thượng vị...
5. Rối loạn co thắt đại tràng: đi ngoài khi ăn đồ ăn lạ; hoặc đi ngoài xong, ăn sáng lại muốn đi ngoài tiếp.
Hệ hô hấp
6. Khó thở, hụt hơi, thở không được sâu, đi ra chỗ đông người có cảm giác ngột ngạt... có thể bị nhầm lẫn sang bệnh về đường hô hấp. Nguyên nhân là do rối loạn co thắt khí-phế quản và rối loạn nhịp thở.
Hệ thần kinh
7. Hội chứng thiếu máu não: người bệnh cảm thấy nặng đầu, váng đầu, đau đầu, mắt mờ hoặc nhức 2 hốc mắt, ù 2 tai...
8. Thiếu máu não kéo dài: khiến người bệnh ăn ngủ kém, hay quên, giảm trí nhớ, khó tập trung, dễ xúc động, dễ cáu gắt, rối loạn lo âu, rối loạn trầm cảm nhẹ...
Nội tiết và toàn thân:
9. Các triệu chứng của tiền mãn kinh, chậm kinh hoặc mất kinh, da dẻ sần sùi, rụng tóc, giảm ham muốn...
10. Hệ thần kinh thực vật còn điều chỉnh lượng đường và điện giải trong máu (ảnh hưởng tới sự co cơ, dẫn truyền thần kinh) nên khi rối loạn sẽ khiến bệnh nhân nhanh đói nhưng không ăn được nhiều, tay chân yếu, làm việc nhanh mệt, tê bì thậm chí bủn rủn tay chân.
11. Chức năng điều hòa thân nhiệt bị ảnh hưởng, khiến người bệnh thường xuyên cảm thấy nóng hoặc ớn lạnh, ra mồ hôi trộm... tay chân thường lạnh.
Để giải quyết tình trạng rối loạn thần kinh thực vật, bác sĩ Hoàng đưa ra một số biện pháp:
Thứ nhất là vận động: việc tập luyện thể dục, thể thao đều đặn sẽ giúp người bệnh ngủ ngon, bớt căng thẳng, mệt mỏi. Người bệnh cần tập luyện đều đặn, khoảng 15 - 30 phút mỗi ngày như: đi bộ, đạp xe, bơi lội, tập yoga...
Thứ hai là thực hiện chế độ ăn uống khoa học. Người bệnh cần giảm bớt thịt đỏ, ăn nhiều rau xanh, đặc biệt là các loại rau màu xanh, vàng, đỏ đậm; ăn cá (có các axit béo không no) giúp hệ thần kinh tốt hơn.
Thứ ba là sử dụng những loại thuốc hỗ trợ như vitamin tổng hợp; thực phẩm bổ sung chứa omega-3, kẽm, vitamin D...
Thứ tư là thở oxy cao áp. Bệnh nhân được đưa vào một buồng oxy tinh khiết với áp suất cao hơn khoảng 1,5 - 2 lần thông thường, giúp tăng lượng oxy và tối ưu khả năng phân phối oxy tới các mô, cơ quan, đặc biệt là giúp phục hồi các tế bào thần kinh bị tổn thương.
Nếu biết cách điều chỉnh sinh hoạt hàng ngày, nhiều người sẽ ổn định sau khoảng 3 - 4 tuần mà không cần phải điều trị. Tuy nhiên, với những người mắc các triệu chứng ở mức độ nặng, cần tới gặp bác sĩ chuyên khoa để được điều trị kịp thời để không làm tình hình tiến triển phức tạp hơn, vừa khó giải quyết, vừa ảnh hưởng tới các cơ quan trong cơ thể.
Về điều trị dùng thuốc, BS có thể cho dùng các thuốc điều trị triệu chứng, ví dụ thuốc beta blocker giảm hồi hộp/nhịp tim nhanh, thuốc giãn phế quản, thuốc trung hòa hoặc giảm tiết acid dạ dày, thuốc chống co thắt đường tiêu hóa, thuốc tăng tuần hoàn não...
Với các trường hợp nặng, có thể người bệnh phải sử dụng các thuốc đặc trị như sulpiride, etifoxine, tofisopam... kết hợp với thuốc an thần nhẹ, thậm chí thuốc chống trầm cảm.
Đặt lịch khám với BS Hoàng qua số đt: 024-3791-7468, tại số 11 ngõ 41 Linh Lang, Ba Đình, Hà Nội.
