http://levanthinh.vn/, https://baoquocte.vn/doanh-nhan-va-cuoc-song-so-232022-doanh-nhan-le-van-thinh-ai-cung-co-mot-cuo

Ths tâm lý Lê Văn Thịnh, Hanoi (2026)

01/02/2026

Khi một đứa trẻ cần được nghỉ ngơi nhiều hơn là thêm bài tập về nhà.

Gần đây, mình rất chú ý đến một chủ trương mà theo mình là rất tiên bộ tiến bộ:

👉 Nhiều tỉnh, trong đó có Thanh Hóa, đã không giao bài tập về nhà cho học sinh Tiểu học, đặc biệt là những em đã học 2 buổi/ngày.

Thành thật mà nói, khi nghe tin này, mình thấy… nhẹ lòng.

Bởi vì nếu quan sát kỹ, chúng ta sẽ thấy một nghịch lý rất lớn đang diễn ra hằng ngày:

Một đứa trẻ học cả ngày ở trường, tối về lại tiếp tục ngồi vào bàn học, có em 22h – gần 23h mới xong bài, rồi sáng hôm sau lại phải dậy sớm để tiếp tục một ngày học mới.

Nếu đặt mình vào vị trí của người lớn chúng ta:

Làm việc từ sáng đến chiều, tối về lại phải “làm thêm ca hai”, liệu chúng ta có chịu nổi trong thời gian dài?

Trẻ em cũng vậy. Cơ thể các em còn đang phát triển, não bộ cần được nghỉ ngơi, cảm xúc cần được giải tỏa, và tuổi thơ cần được sống đúng nghĩa.

Học tập không chỉ diễn ra trên bàn học. Nó còn diễn ra khi trẻ: được chơi tự do, được trò chuyện cùng cha mẹ, được vận động, được ngủ đủ giấc và được… làm trẻ con.

Một đứa trẻ thiếu ngủ, mệt mỏi, căng thẳng
sẽ không thể học tốt hơn. Vì vậy, tôi thật sự mong rằng:

👉 Bộ GD&ĐT có thể thống nhất và nhân rộng chủ trương không giao bài tập về nhà cho học sinh Tiểu học, THCS, nhất là những em đã học 2 buổi/ngày.

Giảm bài tập không có nghĩa là buông lỏng giáo dục. Đó là một cách tôn trọng nhịp sinh học, tôn trọng sự phát triển tự nhiên của trẻ,
và hướng giáo dục trở về đúng bản chất: giúp trẻ học tập trong niềm vui, chứ không phải trong áp lực, gánh nặng và kiệt sức.

Nếu bạn cũng từng xót xa khi thấy con, hay học trò của mình, ngồi học bài đến khuya trong mệt mỏi, hãy chia sẻ bài viết này để giữ gìn sức khỏe thể chất, tinh thần và tuổi thơ của các con.

01/02/2026

PHÓNG SINH HAY SÁT SINH?

Một câu hỏi cần được nhìn lại bằng sự tỉnh thức.

Cứ mỗi năm đến ngày 23 tháng Chạp, rất nhiều gia đình lại thành tâm cúng Táo Quân, phóng sinh cá chép, đốt vàng mã… với mong ước mưa thuận gió hòa, gia đạo bình an, năm mới hanh thông.

Đó là một tập tục lâu đời, gắn với nền văn minh lúa nước phương Đông – nơi con người sống gần thiên nhiên, phụ thuộc nhiều vào thời tiết, mùa màng. Những nghi lễ ấy, xét ở góc độ văn hóa, từng mang ý nghĩa tinh thần nhất định trong một bối cảnh lịch sử cụ thể.

Nhưng khi thời đại đã thay đổi, có lẽ chúng ta cũng cần đủ tỉnh thức để nhìn lại cách mình đang thực hành các nghi lễ ấy.

Khi nghi lễ bị tách rời khỏi hiểu biết.

Nhiều người tin rằng:

mua cá về thả là phóng sinh, đốt càng nhiều vàng mã càng được “phù hộ”, làm đúng nghi thức là đủ để tích phúc.

Nhưng ít ai dừng lại để tự hỏi:

cá được bắt lên, vận chuyển, nhốt chờ bá;n… có thực sự là “được cứu” không? thả cá xuống môi trường nước lạ, ô nhiễm, quá lạnh hay quá nóng… thì tỉ lệ sống sót là bao nhiêu? việc đốt hàng đống vàng mã có thật sự mang lại giá trị tâm linh, hay chỉ tạo thêm khói bụi, rác thải và lãng phí?

Khi cầu phúc mà lại vô tình tạo thêm khổ đau cho sinh vật khác, thì hành động đó có còn đúng với tinh thần từ bi ban đầu nữa hay không?

Khi “phóng sinh” trở thành một thị trường.

Nhu cầu phóng sinh tăng cao, thì tự nhiên:

cá chép bị săn bắt hàng loạt, chim, rùa, cá, lươn… được nuôi nhốt chỉ để chờ ngày “được thả”, vàng mã được sản xuất ngày đêm để phục vụ niềm tin của con người.

Nếu không có người mua để “phóng sinh”,
thì liệu có ai đi bắt cá, nhốt chim, buôn b;án sinh mạng như vậy không?

Khi ấy, phóng sinh không còn là cứu mạng,
mà vô tình trở thành một mắt xích trong chuỗi sát sinh tinh vi.

Tỉnh thức nằm ở đâu?

Tỉnh thức không nằm ở việc:

bạn thả bao nhiêu con cá, đốt bao nhiêu tiền vàng, hay làm đúng bao nhiêu nghi lễ.

Tỉnh thức nằm ở ý thức và hậu quả của hành động.

Nếu thật sự muốn sống thiện lành, có lẽ chúng ta có thể:

hạn chế sát sinh trong bữa ăn hằng ngày, không tiếp tay cho việc buôn bán sinh vật chỉ để “thả cho đủ lễ”, giữ môi trường sống sạch để sinh vật có nơi tồn tại, sống tử tế, trung thực, có trách nhiệm với con người xung quanh. Đó có thể là phóng sinh lớn nhất.

Phật, hay bất kỳ bậc giác ngộ nào, không nằm trong cá chép hay vàng mã.

Nếu có “phúc”, thì phúc nằm ở tâm không gây thêm khổ đau.

Có khi, buông bớt một nghi lễ vô thức, lại là một bước tiến lớn trên con đường tỉnh thức.

👉 Nếu bạn thấy bài viết này gợi cho mình một góc nhìn khác để suy ngẫm, hãy chia sẻ để nhiều người cùng thực hành nghi lễ bằng hiểu biết và lòng từ bi thật sự.

31/01/2026

“Cứ học thật giỏi rồi sau này sẽ có công việc ổn định” – quan điểm này còn đúng không?

Mình nghe câu này từ khi còn rất nhỏ. Và mình tin nó… trong một thời gian rất dài.

Ngày ấy, học giỏi thật sự là một con đường an toàn: ra trường có việc, làm đúng chuyên môn, gắn bó với một cơ quan, sống ổn định đến lúc nghỉ hưu.

Nhưng rồi mình lớn lên, bước ra đời, chứng kiến đủ nhiều biến động…và bắt đầu tự hỏi:

👉 Liệu con đường đó còn tồn tại như cha mẹ mình từng tin không?

Trường học đang dạy cho trẻ điều gì?

Phần lớn trẻ em hôm nay được dạy: học theo chương trình cố định, làm đúng đáp án, ghi nhớ kiến thức, thi cử, điểm số.

Nhưng thế giới bên ngoài thì lại vận hành hoàn toàn khác: nghề nghiệp thay đổi liên tục, kiến thức nhanh lỗi thời, công việc hôm nay có thể biến mất chỉ sau vài năm.

👉 Điều trớ trêu là: nhiều thứ trẻ đang học rất giỏi… AI làm nhanh và chính xác hơn rất nhiều.

Học giỏi ≠ sống ổn định.

Mình đã gặp: rất nhiều người học giỏi nhưng loay hoay khi ra đời, bằng cấp đầy đủ nhưng không biết mình phù hợp với điều gì, chăm chỉ làm đúng nhưng không biết thích nghi khi hoàn cảnh thay đổi.

Không phải vì họ kém. Mà vì họ được huấn luyện để làm theo, chứ không được rèn để tự học và tự thích nghi.

Trong khi đó, thế giới hiện nay cần: khả năng học lại nhanh, tư duy linh hoạt, năng lực sáng tạo, hiểu mình là ai, mạnh ở đâu.

Công nghệ và AI đang làm thay đổi cuộc chơi.

AI không chỉ thay thế lao động tay chân. Nó đang thay thế cả:

kế toán, lập trình cơ bản, thiết kế, dịch thuật, thậm chí cả viết lách, phân tích dữ liệu.

👉 Những công việc “ổn định” ngày xưa, hôm nay có thể biến mất rất nhanh nếu chỉ dựa vào kiến thức cứng.

Trong bối cảnh đó, dạy con:

“Chỉ cần học giỏi là đủ”

…vô tình là đặt con vào một niềm tin không còn phù hợp.

Vậy có nên học giỏi không?

Có. Nhưng không phải theo cách cũ. Học không chỉ để: lấy điểm, lấy bằng, làm vừa lòng người lớn.

Mà học để: hiểu mình, hiểu thế giới, biết đặt câu hỏi, biết học suốt đời.

👉 Học giỏi mà không biết mình là ai, rất dễ trở thành người làm tốt cho hệ thống, nhưng lạc lối trong cuộc đời.

Điều trẻ cần hơn cả “học giỏi”

Theo trải nghiệm của mình, trẻ cần được nuôi dưỡng: khả năng tự học, tư duy phản biện, trí tuệ cảm xúc, năng lực thích nghi, và một nội tâm đủ vững để không hoảng loạn trước thay đổi.

Những thứ đó: không có trong đề thi, không đo bằng điểm số, nhưng quyết định rất lớn đến chất lượng cuộc sống sau này.

Có lẽ, điều cha mẹ nên nói lại với con là… Thay vì:

“Con cứ học thật giỏi để sau này có cuộc sống ổn định”

Có thể là:

“Con hãy học để hiểu mình,
học để thích nghi với thay đổi,
học để có khả năng tự đứng vững trong bất kỳ hoàn cảnh nào.”

Ổn định trong thời đại này không nằm ở một công việc, mà nằm ở một con người đủ linh hoạt, đủ tỉnh táo và đủ năng lực tự học suốt đời.

👉 Nếu bài viết này gợi cho bạn một góc nhìn mới về việc học của con trẻ, hãy chia sẻ – vì rất nhiều đứa trẻ hôm nay đang sống bằng niềm tin của quá khứ… trong một thế giới đã hoàn toàn khác.

31/01/2026

Làm bộ sách đón tết thôi bà con ơi…

31/01/2026

BỎ TẾT HAY GỘP TẾT – HAY CHÚNG TA ĐANG QUÊN MẤT TẾT LÀ GÌ?

Cứ mỗi độ Tết đến gần, lại xuất hiện một điệp khúc quen thuộc:

“Bỏ Tết đi.”

“Gộp Tết âm – dương cho văn minh.”

Những lời kêu gọi ấy thường đến từ những người rất giỏi lý luận, rất quen diễn đàn, rất thạo bàn phím. Họ nói với vẻ mệt mỏi, như thể Tết là một gánh nặng cần được loại bỏ khỏi đời sống hiện đại.

Nhưng có một câu hỏi rất căn bản, rất người, mà dường như ít ai chịu dừng lại để hỏi:

👉 Tết đang nặng với ai? Và nhẹ với ai?

Tết không chỉ là một kỳ nghỉ, mà là một sợi dây ký ức. Với rất nhiều người, Tết không phải là chuyện “nghỉ bao nhiêu ngày”, mà là một điểm hẹn tinh thần.

Hẹn với ông bà, tổ tiên – những người đã sinh ra mình.

Hẹn với mồ mả, với làng quê, với ký ức gia đình.

Dù tin hay không tin vào thế giới bên kia, thì trong chiều sâu văn hóa Việt, Tết vẫn là khoảnh khắc con người quay về cội rễ. Một nén nhang, một mâm cơm, một bữa tất niên không phải để phô trương, mà để nhắc mình rằng: “Ta đến từ đâu.”

Nếu bỏ Tết, không phải ta bỏ một ngày nghỉ,
mà là ta cắt đứt một nhịp nối ký ức đã tồn tại qua nhiều thế hệ.

Với nhiều đứa trẻ, Tết là lời hứa duy nhất

Ở rất nhiều vùng quê hôm nay, thanh niên đã rời làng đi làm ăn xa. Người vào Nam, người xuất khẩu lao động, người làm công nhân xa nhà.

Con cái gửi lại cho ông bà. Và câu hỏi quen thuộc nhất của lũ trẻ là:

👉 “Bao giờ bố mẹ về?”

Câu trả lời quen thuộc nhất là:

👉 “Đến Tết con ạ.”

Với những đứa trẻ ấy, Tết không phải lễ hội.
Tết là một lời hứa. Là mốc thời gian để chờ đợi.
Là hy vọng được ôm bố mẹ sau cả năm dài.

Người ta nói: “Thì tăng các kỳ nghỉ khác lên.”
Nhưng nói thì dễ. Với người lao động, không có lịch nghỉ linh hoạt.

Công nhân vào ca là vào ca. Nông dân đến vụ là ra đồng. Buôn bán nhỏ lẻ nghỉ là không có thu nhập.

👉 Không có Tết, họ nghỉ vào lúc nào?

Những người thấy Tết là gánh nặng, thường không phải người gánh nặng. Một sự thật khó nói, nhưng cần nói: Những người kêu mệt vì Tết, phần lớn là những người quanh năm đã rất rảnh.

Họ có thể nghỉ bất cứ lúc nào. Họ có thể ăn uống, gặp gỡ, du lịch quanh năm. Với họ, Tết chỉ là… thêm một cuộc gặp xã giao, thêm một mâm cỗ, thêm một nghĩa vụ.

Nhưng với nông dân và công nhân – những người làm ra lương thực, hàng hóa, thiết bị mà xã hội đang dùng mỗi ngày – Tết là khoảng thở hiếm hoi sau một năm kiệt sức.

👉 Không phải Tết làm họ mệt.

👉 Mà là cách một số người đang tiêu dùng Tết làm Tết trở nên nặng nề.

Tết bị kéo dài không phải vì truyền thống, mà vì thói quen sai.

Thực ra, Tết cổ truyền của ông bà ta rất gọn.
Nhưng ngày nay, Tết bị kéo dài lê thê bởi:

– ăn Giáng sinh cho “bằng bạn bằng bè”,
– tất niên dương lịch,
– tiệc chia tay cuối năm,
– liên hoan trước Tết cả nửa tháng,
– biếu xén, quà cáp, hình thức.

Những thứ đó không đến từ nông dân. Không đến từ công nhân. Mà đến từ lối sống thị thành, hình thức và sợ thiếu phần.

👉 Vấn đề không phải là Tết quá dài,

👉 mà là chúng ta đã tự biến Tết thành một chuỗi ngày dài mệt mỏi, tiêu hao năng lượng.

Tỉnh thức để thấy: cần thay đổi cách ăn Tết, không phải xóa Tết.

Tết không có lỗi. Truyền thống không có lỗi.
Vấn đề là con người đang sống với Tết như thế nào.

Nếu Tết làm cho bạn mệt:

– hãy bỏ hình thức
– bỏ phô trương
– bỏ ép buộc
– bỏ so sánh

Giữ lại những gì là giá trị cốt lõi:

– sum họp
– nghỉ ngơi
– nhớ nguồn
– và tái tạo năng lượng sống.

Một xã hội phát triển không phải là xã hội bỏ được truyền thống, mà là xã hội biết sống tỉnh thức với truyền thống.

Có những người quanh năm là Tết, nên họ không cần Tết. Nhưng xin đừng quên:

👉 Với rất nhiều người khác, Tết là cả một năm chờ đợi.

Trước khi nói đến bỏ hay gộp, có lẽ điều cần nhất là: đặt mình vào đời sống của người lao động, của trẻ nhỏ, của làng quê.

Vì Tết, suy cho cùng,không phải là vấn đề lịch nghỉ, mà là vấn đề con người.

31/01/2026

Vì sao có những người đang ở đỉnh cao, bỗng chốc lại rơi xuống?

Mình từng gặp – và cũng từng chứng kiến – không ít người như vậy.

Có người: sự nghiệp đang lên rất nhanh, tiền bạc dư dả, mối quan hệ rộng, danh tiếng, uy tín đều có. Nhìn từ bên ngoài, tưởng như cuộc đời đang “nở hoa”.

Vậy mà chỉ trong một giai đoạn ngắn:

sức khỏe xuống dốc, gia đình rạn nứt, công việc trục trặc, biến cố liên tiếp ập đến. Không phải vì họ kém năng lực. Cũng không hẳn vì họ xui rủi.

Sau nhiều năm quan sát, mình nhận ra:

👉 đằng sau những thăng trầm ấy thường liên quan đến hai chữ: phước đức.

Phước không đến một cách đồng đều

Không phải ai cũng có phước giống nhau.

Có người: nhiều phước về sức khỏe, có người nhiều phước về trí tuệ, có người nhiều phước về mối quan hệ, có người lại nhiều phước về tiền bạc, địa vị, tuổi thọ.

Vấn đề nằm ở chỗ:

👉 phước không phải là vô hạn, và phước cũng không tự sinh sôi nếu chỉ biết tiêu xài.

Khi phước nhiều nhưng thiếu tỉnh thức

Lúc một người bắt đầu “lên cao”, rất dễ xảy ra một điều: cái tôi lớn dần, bản ngã được nuôi dưỡng bởi thành công, cảm giác “mình hơn người khác” xuất hiện rất tinh vi.

Không cần kiêu ngạo ra mặt. Chỉ cần:

coi thường sức khỏe, coi nhẹ gia đình, dùng tiền và quyền lực thiếu chừng mực, thiếu tỉnh thức, sống vội, sống gấp, sống tiêu hao….

👉 Thì phước đang có… cũng bị rút cạn dần mà không hay biết.

Đỉnh cao thường là nơi nguy hiểm nhất

Mình nhận ra một nghịch lý: lúc khó khăn, con người ta còn biết dè chừng, lúc ở đáy, người ta còn biết khiêm tốn, nhưng lúc ở đỉnh, rất dễ ngủ quên trong hào quang của chính mình.

Nếu không có tỉnh thức: thành công trở thành chất kích thích cho bản ngã, phước trở thành thứ để tiêu xài hơn là gìn giữ, và cú rơi… chỉ còn là vấn đề thời gian.

Rơi xuống không phải để trừng phạt.

Theo góc nhìn của mình, những cú rơi lớn trong đời không hẳn để phá huỷ, mà để:

đánh thức, nhắc con người quay lại nhìn mình,

hiểu rằng không có đỉnh cao nào bền nếu thiếu nền tảng bên trong.

Khi phước cạn, biến cố đến – không phải để dọa nạt, mà để hỏi một câu rất thẳng:

👉 “Ta đã sống như thế nào khi mọi thứ đang thuận lợi?”

Tỉnh thức là cách giữ phước lâu dài nhất.

Tỉnh thức không phải để né tránh thành công.
Mà là:

thành công nhưng không tự tôn, đủ đầy nhưng không hoang phí, có quyền lực nhưng không quên nhân nghĩa, có tiền bạc nhưng không đánh mất đạo lý và thân tâm.

Phước, nếu biết sống tỉnh, sẽ trở thành nền tảng nâng đỡ. Còn nếu thiếu tỉnh, phước rất dễ biến thành bài học đau đớn.

Nếu anh/chị đọc đến đây và thấy đâu đó hình ảnh của mình, hãy chia sẻ bài viết này như một lời nhắc nhẹ:

👉 Thành công không nguy hiểm.
👉 Nguy hiểm là thành công mà thiếu tỉnh thức.

Giữ được tâm khiêm nhường, sống biết đủ, biết ơn và tỉnh táo, đó có lẽ là cách tốt nhất để đi xa mà không gục ngã.

30/01/2026

Trẻ học cả ngày ở trường, tối còn phải làm bài tập – có thật sự cần thiết?

Có một điều mình luôn trăn trở, đó là: vì sao sau một ngày học ở trường đã rất dài và mệt mỏi, buổi tối nhiều đứa trẻ vẫn phải tiếp tục ngồi vào bàn học, làm bài tập về nhà?

Rất nhiều phụ huynh đồng ý, thậm chí ủng hộ mạnh mẽ việc này. Họ tin rằng: học nhiều thì giỏi hơn, làm nhiều bài tập thì nhớ lâu hơn, không giao bài tập là “lỏng”, là “thiếu trách nhiệm”.

Nhưng với mình, càng quan sát, càng đồng hành với trẻ, mình càng thấy… có gì đó không ổn.

Đặt mình vào vị trí của con.

Thử tưởng tượng thế này thôi: Một người lớn chúng ta đi làm từ sáng đến chiều, họp hành, áp lực, căng thẳng cả ngày.

Tối về, vừa ăn xong bữa cơm đã bị yêu cầu:
“Ngồi vào bàn, làm tiếp việc đi, chưa xong thì chưa được nghỉ.”

Liệu chúng ta có chịu nổi không?

Hay chúng ta sẽ: cáu gắt, mệt mỏi, làm cho xong, hoặc làm trong trạng thái chống đối?

Vậy mà với trẻ em – những bộ não và hệ thần kinh chưa hoàn thiện – chúng ta lại coi việc đó là bình thường.

Trẻ học cả ngày ở trường: tiếp nhận lượng lớn thông tin, phải ngồi yên, tập trung, nghe – nhớ – làm theo, chịu áp lực điểm số, so sánh, đánh giá.

Buổi tối, đáng lẽ là lúc: cơ thể được hồi phục, cảm xúc được xả ra, não bộ được “thở”, trẻ được chơi, được mơ mộng, được là một đứa trẻ đúng nghĩa.

Nhưng thay vào đó, nhiều em lại tiếp tục: bài tập, vở viết, áp lực “chưa xong thì chưa được ngủ”.

Và thế là tuổi thơ bị bào mòn, bị đánh cắp không phải bởi nghèo khó, mà bởi bài vở và áp lực học tập.

Học không đồng nghĩa với nhồi nhét.

Học tập thực sự không chỉ diễn ra trên bàn học.

Trẻ học được rất nhiều khi: chơi tự do, chạy nhảy, lô đùa, trò chuyện với cha mẹ, quan sát thế giới, được buồn chán, được sáng tạo.

Một đứa trẻ được nghỉ ngơi đúng nghĩa sẽ:

học nhanh hơn, nhớ sâu hơn, ít chống đối hơn,
và quan trọng nhất: giữ được niềm vui với việc học và tinh thần tò mò khám phá cuộc sống.

Còn khi học trong mệt mỏi, sợ hãi và ép buộc,
thì kiến thức rất dễ biến thành gánh nặng tâm lý kéo dài nhiều năm sau này.

Có lẽ chúng ta cần dũng cảm đặt lại câu hỏi.

Liệu lượng bài tập về nhà hiện nay có thật sự cần thiết? Tại sao phải giao bài tập về nhà trong khi trẻ đã làm bài tập cả ngày ở trường rồi?

Hay nó chỉ giúp người lớn yên tâm rằng “mình đã làm đủ, làm đúng và làm điều tốt nhất cho các con?”.

Trẻ cần học thêm, hay cần được sống đúng với nhịp phát triển của mình?

Giáo dục không phải là cuộc chạy đua vắt kiệt sức trẻ em.

Giáo dục là giúp trẻ lớn lên lành mạnh – cả trí tuệ lẫn tâm hồn.

👉 Nếu anh/chị đọc đến đây và thấy mình từng trăn trở giống vậy, hãy chia sẻ bài viết này để nhiều cha mẹ cùng dừng lại, cùng suy ngẫm. Biết đâu, chỉ cần bớt đi một ít bài tập buổi tối, là con mình đã có lại một phần tuổi thơ bị đánh rơi.

29/01/2026

Có những giai đoạn trong đời, mình chợt nhận ra… cơ thể vẫn đang sống, nhưng tâm trí thì đã mệt mỏi từ rất lâu…

Mình từng sống nhiều năm ở đô thị. Ở những khu nhà cao tầng, nơi mỗi căn hộ như một chiếc tổ chim xếp chồng lên nhau.

Mỗi sáng mở mắt ra là tiếng xe cộ, khói bụi, lịch trình dày đặc.

Mỗi tối khép mắt lại, đầu óc vẫn còn quay cuồng vì công việc, tiền bạc, chi phí sinh hoạt.

Mọi thứ đều rất “tiện nghi”. Nhưng kỳ lạ là mình ngày càng xa chính mình.

Mình để ý thấy: Ở thành phố, con người buộc phải dùng rất nhiều tiền để duy trì những thứ vốn dĩ trước kia vốn là của ông trời ban tặng:

không khí sạch, nước sạch, thực phẩm an toàn, sự yên tĩnh…vvv

Để có những điều đó, người ta phải làm việc nhiều hơn, căng thẳng hơn, vội vàng hơn. Và rồi, vòng lặp cứ thế tiếp diễn.

Kẹt xe mỗi sáng. Chen chúc mỗi tối. Ăn uống vội vàng. Gặp nhau nhưng ai cũng nhìn vào điện thoại nhiều hơn là nhìn vào mắt nhau.

Có những lúc mình tự hỏi:

👉 Liệu đây có thật sự là cách sống mà một con người mong muốn?

Không phải đô thị là xấu. Nhưng rõ ràng, lối sống này khiến con người dần rời xa đất mẹ tự nhiên, rời xa nhịp sinh học vốn rất thông minh của cơ thể.

Chi tiêu ngày một nhiều → áp lực kiếm tiền ngày một lớn → tinh thần bị bào mòn lúc nào không hay.

Nhiều người không còn thời gian để thở chậm, ăn chậm, sống chậm.

Thậm chí không còn thời gian để lắng nghe chính mình.

Mình nhận ra, thứ con người cần không phải là nhiều hơn, mà là đúng hơn.

Không phải cao hơn, nhanh hơn, đông hơn…
Mà là gần hơn với tự nhiên, với cơ thể, với tâm trí.

Một xã hội văn minh dưới góc nhìn tỉnh thức không chỉ đo bằng tốc độ phát triển, mà còn đo bằng: chất lượng sống, sự an yên nội tâm, khả năng con người được là chính mình

Khi con người phải trả tiền để mu;a lại những thứ vốn dĩ được trời đất ban tặng, có lẽ đã đến lúc chúng ta nên dừng lại và tự hỏi:

👉 Mình đang sống vì điều gì?

Không phải để phủ nhận đô thị. Mà là để ý thức hơn về lựa chọn sống của chính mình.

Nếu bạn cũng từng có những khoảnh khắc mệt mỏi, hoang mang giữa nhịp sống hiện đại… Thì bạn không hề đơn độc.

👉 Chia sẻ bài viết này, nếu bạn tin rằng: Con người sinh ra không chỉ để tồn tại, mà để sống một đời tỉnh thức – hài hòa – có ý nghĩa.

29/01/2026

Khả năng tâm linh không đồng nghĩa với thức tỉnh tâm linh.

Rất nhiều người hay nhầm lẫn giữa khả năng tâm linh và thức tỉnh tâm linh. Hai điều này không hề đồng nghĩa, thậm chí đôi khi còn đi ngược nhau.

Thực tế, mình đã gặp – và quan sát – không ít người: có khả năng cảm nhận năng lượng, có thể thấy, nghe, biết những điều “vô hình”, có trải nghiệm tâm linh rất mạnh, nhưng trong đời sống thường ngày: vẫn sân si, vẫn bị bản ngã chi phối, vẫn u mê trong tham – sợ – chấp – hơn thua.

Khả năng là bẩm sinh, tỉnh thức là con đường.

Khả năng tâm linh, nếu có, phần lớn là bẩm sinh hoặc do điều kiện đặc biệt nào đó kích hoạt. Nó giống như: một giác quan nhạy hơn,
một công cụ mạnh hơn,một “ăng-ten” bắt sóng tốt hơn người khác.

Nhưng thức tỉnh thì khác.

Thức tỉnh không phải là: thấy được bao nhiêu thứ, biết được bao nhiêu thông tin, hay được người khác tôn xưng là “cao”, là “đặc biệt”.

Thức tỉnh là: bớt vô minh, bớt dính mắc, bớt bị bản ngã dẫn dắt, sống khiêm nhường hơn, tỉnh táo hơn, từ bi hơn.

Cái bẫy nguy hiểm của khả năng tâm linh.

Khả năng tâm linh, nếu thiếu tỉnh thức, rất dễ trở thành cái bẫy tinh vi của bản ngã.

Người ta dễ: tin rằng mình “cao hơn người khác”, cho rằng mình nắm giữ chân lý, thích được tôn sùng, được nghe theo, dính mắc vào vai trò “người đặc biệt”.

Và từ đó: u mê lại khoác áo tâm linh, cái tôi được nuôi lớn bằng danh xưng, niềm tin, sự sợ hãi của người khác.

Ngoài đời, không thiếu những người: nói chuyện tâm linh rất hay, nhưng sống thiếu tỉnh táo, thiếu trung thực với chính mình, và thiếu từ bi trong hành xử.

Dấu hiệu của một người đang tỉnh thức.

Người tỉnh thức thật sự thường không ồn ào.
Họ không cần chứng minh mình “biết nhiều” hay “thấy nhiều”.

Ta có thể nhận ra họ qua những điều rất đời:
sống đơn giản hơn, ít phán xét hơn, biết lắng nghe, biết nhận lỗi, biết quay vào bên trong khi có vấn đề.

Họ không dùng tâm linh để trốn tránh đời sống, mà dùng tỉnh thức để sống sâu hơn trong đời sống.

Tâm linh thật không làm con người u mê hơn

Nếu một con đường tâm linh: khiến con người phụ thuộc, sợ hãi, mê tín, mất khả năng tự quan sát và tự chịu trách nhiệm, thì rất có thể đó chỉ là tâm linh của bản ngã, chứ không phải tỉnh thức.

Phật, hay bất kỳ bậc giác ngộ nào, đều không đến để con người ngưỡng vọng, mà để con người tự soi lại chính mình.

Nếu bạn có khả năng – hãy trân trọng. Nhưng quan trọng hơn: hãy học cách khiêm nhường,
học cách tỉnh táo, và học cách sống tử tế hơn mỗi ngày.

Bởi vì: Thức tỉnh không nằm ở việc bạn thấy được gì, mà ở việc bạn không còn bị cái gì chi phối.

👉 Nếu bạn thấy bài viết này giúp mình nhìn rõ hơn về tâm linh và tỉnh thức, hãy chia sẻ để nhiều người bớt nhầm lẫn và bớt u mê trên hành trình quay về bên trong.

28/01/2026

Hệ lụy khôn lường của việc so sánh, xếp loại học sinh và “căn bệ;nh thành tích” trong giáo dục.

Trong một lớp học có 40–50 đứa trẻ. Cuối năm, người lớn ngồi lại, rồi dán nhãn:

Em A: học sinh giỏi

Em B: học sinh trung bình

Em C: học sinh yếu

Chỉ vài dòng nhận xét, nhưng có thể định hình cảm xúc, lòng tự trọng và niềm tin về bản thân của một con người trong nhiều năm sau đó.

Khi một đứa trẻ liên tục được gắn mác “giỏi toàn diện”, nó rất dễ rơi vào một trạng thái nguy hiểm: ảo tưởng rằng mình hơn người.

Không phải vì đứa trẻ xấu, mà vì nó được khen ngợi dựa trên thành tích thi cử, chứ không phải nhân cách, sự tử tế hay khả năng tạo giá trị cho cuộc sống.

Ra khỏi cánh cổng trường, nhiều em mới bàng hoàng nhận ra: mình chỉ giỏi làm bài theo khuôn mẫu, giỏi ghi nhớ – giỏi làm theo – giỏi thi cử, nhưng lúng túng trước đời sống thật, nơi không có đề cương, không có đáp án mẫu.

Ở chiều ngược lại, những đứa trẻ bị xếp loại “trung bình”, “yếu” lại phải mang theo một gánh nặng vô hình:

Tự ti

Mặc cảm

Áp lực phải chứng minh mình “không kém cỏi”

Nhiều em lớn lên với niềm tin sai lệch rằng:
“Mình không đủ tốt”, chỉ vì các em không phù hợp với một hệ tiêu chuẩn hẹp do người lớn đặt ra.

Nguy hiểm hơn nữa là khi cha mẹ mang sự so sánh về nhà.

“Con nhà người ta học giỏi thế kia…”
“Sao con không được như bạn A, bạn B?”

Những câu nói tưởng như để “tạo động lực”,
thực chất lại đang đánh cắp tuổi thơ, đánh cắp sự hồn nhiên, và làm tổn thươ;ng sâu sắc lòng tự trọng của trẻ.

Có những đứa trẻ không gục ngã ngay, nhưng mang theo vết nứt đó suốt đời.

Thực tế rất đơn giản mà người lớn hay quên:
Mỗi đứa trẻ sinh ra là một bản thể độc nhất.

Có em mạnh về logic – con số.
Có em sâu sắc về ngôn ngữ – cảm xúc.
Có em nhạy bén với âm nhạc, hội họa.
Có em lại vượt trội về vận động, thể chất, thực hành.
Có em lại phát triển năng lực giao tiếp, lãnh đạo tạo ảnh hưởng với người khác

👉 Không thể:

Bắt cá phải học leo cây

Bắt chim phải học bơi

Bắt rùa phải chạy đua với thỏ

Vậy mà giáo dục lại cố gắng ép tất cả trẻ em đi chung một con đường, rồi dùng một thước đo duy nhất để phán xét.

Ngay cả những danh hiệu cao trong thi cử,
xét cho cùng cũng chỉ cho thấy: ai là người làm bài tốt nhất trong một cuộc thi giới hạn.

Nó không định nghĩa trí tuệ, không bảo chứng cho nhân cách, và càng không đảm bảo rằng đứa trẻ đó sẽ sống hạnh phúc hay có ích cho cộng đồng.

👉 Thành tích không làm nên giá trị con người.
👉 Thành tựu và sự trưởng thành nhân cách mới là điều đáng quý.

Giáo dục tỉnh thức không hỏi:

“Con đứng thứ mấy?”

Mà hỏi:

“Con đang là ai?”
“Con mạnh ở đâu?”
“Con cần được nâng đỡ như thế nào để lớn lên trọn vẹn?”

Khi người lớn ngừng so sánh, trẻ em mới có cơ hội trở thành chính mình, chứ không phải bản sao của “con nhà người ta”.

👉 Nếu bạn là cha mẹ, giáo viên, hoặc từng là một đứa trẻ bị tổn thư;ơng bởi sự so sánh, áp lực từ sự kỳ vọng của người lớn – hãy chia sẻ bài viết này để giáo dục của chúng ta bớt áp lực thành tích, và nhiều hơn những con người tự tin – tử tế – và sống đúng với khả năng thật của mình.

28/01/2026

Phật ở đâu?

Ghi chú: Bài viết dưới đây là những suy ngẫm rất riêng của mình. Không đúng – sai. Không nhằm phủ nhận niềm tin của bất kỳ ai. Chỉ là những câu hỏi mình tự đặt ra trong hành trình quan sát và tỉnh thức.

Gần đây, mình đi nhiều nơi và nhận ra một điều khá rõ: rất nhiều địa phương đang đua nhau xây chùa thật to, dựng tượng Phật thật lớn, thật hoành tráng.

Chùa sau lớn hơn chùa trước.

Tượng sau cao hơn tượng trước.

Tiền bạc, đất đai, công sức đổ vào những công trình ngày càng hoành tráng.

Và trong mình, một câu hỏi cứ lặng lẽ xuất hiện:

Phật thật sự đang ở trong chùa, ở trong những pho tượng đồ sộ kia, hay Phật đang ở trong chính tâm của mỗi con người?

Khi hình thức ngày càng lớn…

Mình không phủ nhận giá trị văn hóa – tâm linh của chùa chiền.

Chùa là nơi nương tựa tinh thần, là không gian tĩnh lặng cho nhiều người tìm về.

Nhưng mình tự hỏi:

Nếu chùa ngày càng to mà tham – sân – si trong con người không giảm?

Nếu tượng Phật ngày càng cao mà đời sống đạo đức xã hội không khá hơn?

Nếu người ta lễ bái rất nhiều, nhưng ra khỏi chùa vẫn sống vội vã, giận dữ, hơn thua…

Thì liệu việc xây thêm chùa to, tượng lớn
có thực sự giúp con người tỉnh thức hơn,
hay chỉ khiến con người an tâm một cách hình thức?

Phật có cần chùa to không?

Có lúc mình tự hỏi rất thật:

Nếu Phật còn tại thế, Ngài có mong người ta:

gom thật nhiều tiền, lấy thật nhiều đất, để xây cho Ngài những công trình đồ sộ?

Hay Phật sẽ mỉm cười và nói:

“Hãy quay về nhìn lại tâm mình trước đã.”

Bởi nếu trong tâm còn đầy bất an, hơn thua, sợ hãi, ích kỷ, thì dù đứng trước tượng Phật cao bao nhiêu mét, con người vẫn có thể rời đi khỏi cuộc đời mà không mang theo sự chuyển hóa nào.

Phật tại tâm – nhưng tâm có được chăm sóc?

Mình nhận ra một điều:

Người ta rất sẵn sàng bỏ tiền xây chùa,

Nhưng lại rất ít người chịu bỏ thời gian quan sát chính mình.

Người ta sợ “không có chùa để lễ”,

Nhưng lại không sợ một cái tâm đầy nhiễu loạn.

Trong khi đó, Phật giáo – ít nhất theo cách mình hiểu – chưa bao giờ nhấn mạnh vào hình thức, mà nhấn mạnh vào tỉnh thức, hiểu biết và từ bi.

Nếu mỗi người: bớt phán xét, bớt tham cầu,

bớt làm tổn thương nhau, sống tử tế hơn mỗi ngày, thì có lẽ xã hội này đã là một “ngôi chùa sống” rồi.

Một câu hỏi để mỗi người tự trả lời

Mình không phản đối chùa chiền. Cũng không phản đối tượng Phật.

Mình chỉ tự hỏi:

Chúng ta đang đầu tư nhiều cho bên ngoài, hay đang thực sự quay về bên trong?

Bởi nếu Phật ở trong tâm, thì không một ngôi chùa nào có thể thay thế được việc tự soi lại chính mình mỗi ngày.

Bài viết này không nhằm kết luận điều gì,
chỉ mong mở ra một không gian suy ngẫm nhẹ nhàng.

Nếu bạn thấy những câu hỏi này đáng để cùng nhau chiêm nghiệm, hãy chia sẻ bài viết để lan tỏa một cách nhìn tỉnh thức, tôn trọng và sâu sắc hơn.

27/01/2026

Ông bà tổ tiên thật sự đang ở đâu?

Ghi chú: Mình viết bài này hoàn toàn từ trải nghiệm và những chiêm nghiệm rất riêng của bản thân. Không đúng – sai, không phán xét, chỉ là những câu hỏi mình tự hỏi chính mình.

Sống ở quê, có một điều mình quan sát thấy rất rõ: nhiều gia đình đua nhau xây mộ thật lớn, nhà thờ thật to, càng ngày càng hoành tráng.

Mỗi lần đi qua những khu nghĩa trang hay những nhà thờ họ đồ sộ, trong mình lại dấy lên một câu hỏi rất dai dẳng:

Ông bà tổ tiên thật sự đang ở trong mộ, trong nhà thờ… hay đang tiếp tục hiện diện trong chính những thế hệ con cháu như chúng ta hôm nay?

Mình không có câu trả lời đúng hay sai. Chỉ là một sự tự vấn.

Nếu ông bà còn đó trong từng nếp sống, trong cách chúng ta ăn ở, đối nhân xử thế, trong cách con cháu sống tử tế hay không… thì liệu một ngôi mộ to hay một nhà thờ lớn có thực sự nói lên lòng hiếu kính?

Hay đôi khi, chính đời sống của con cháu mới là nơi tổ tiên “ở”?

Mình bắt đầu tự hỏi sâu hơn…

Có phải đôi lúc, việc xây dựng quá nhiều hình thức bên ngoài xuất phát từ: mong muốn “không thua kém người ta”, một nỗi sợ bị đánh giá, hay chỉ đơn giản là làm theo thói quen đã tồn tại rất lâu đời?

Mình không dám kết luận. Chỉ thấy rằng, những công trình ấy đôi khi tiêu tốn rất nhiều:

tiền bạc của gia đình, đất đai canh tác của làng quê ngày càng bị thu hẹp và cả công sức của những người còn đang chật vật mưu sinh.

Trong khi đó, nếu nhìn ra thế giới, mình lại thấy: nhiều bậc vĩ nhân khi rời cõi đời, phần mộ của họ rất giản dị, nhỏ bé như bao người bình thường khác.

Nhưng di sản họ để lại nằm ở tư tưởng, giá trị sống và ảnh hưởng tích cực cho nhân loại, chứ không nằm ở hình thức bên ngoài.

Có lẽ, tri ân tổ tiên không nằm ở kích thước

Càng lớn, mình càng cảm nhận rõ:

Tri ân tổ tiên không nằm ở mộ to hay nhỏ.

Không nằm ở nhà thờ hoành tráng hay giản dị.

Mà nằm ở chỗ: con cháu có sống tử tế không,

có biết yêu thương nhau không, có giữ được đất đai, môi trường, nếp sống lành mạnh cho thế hệ sau không.

Khi con cháu sống an lành, có đạo đức, có tỉnh thức, có lẽ đó đã là một nén hương đẹp nhất dâng lên tổ tiên rồi.

Bài viết này chỉ là một góc nhìn cá nhân, không nhằm phủ nhận bất kỳ niềm tin hay phong tục nào.

👉 Nếu bạn thấy những câu hỏi này đáng để cùng nhau suy ngẫm, hãy chia sẻ bài viết để lan tỏa một cách nhìn nhẹ nhàng, tỉnh thức và tôn trọng hơn về việc tri ân cội nguồn.

Ảnh là mộ của nhà phát minh vĩ đại Thomas Edison.

Ths tâm lý Lê Văn Thịnh

01/02/2026

01/02/2026

31/01/2026

31/01/2026

31/01/2026

31/01/2026

30/01/2026

29/01/2026

29/01/2026

28/01/2026

28/01/2026

27/01/2026

Address

Telephone

Website

Alerts

Contact The Practice

Shortcuts

Share

Category