19/09/2025
🌿 Cách phân biệt các tạng Hàn theo Y học cổ truyền
Trong YHCT, Hàn là tính chất lạnh, thường làm tổn thương dương khí, khiến khí huyết trì trệ, kinh mạch bế tắc. Mỗi tạng phủ khi bị Hàn xâm nhập sẽ biểu hiện ra những đặc điểm khác nhau. Hiểu rõ điều này giúp ta nhận diện và chăm sóc sức khỏe kịp thời.
🔹 1. Tỳ Hàn
• Triệu chứng: bụng đầy, ăn khó tiêu, đi phân nát, người mệt mỏi, tay chân lạnh.
• Đặc điểm: tỳ chủ vận hóa, gặp hàn thì dương khí suy, thủy thấp đình tụ.
🔹 2. Vị Hàn
• Triệu chứng: đau bụng thích ấm, sợ lạnh, ợ hơi, nôn nước trong, ăn kém.
• Đặc điểm: vị chủ thu nạp, khi bị hàn thì không tiêu hóa được thức ăn, dạ dày lạnh.
🔹 3. Can Hàn
• Triệu chứng: đau tức hạ sườn, đau bụng quặn từng cơn, gặp ấm thì dễ chịu.
• Đặc điểm: can chủ sơ tiết, hàn tà làm khí cơ uất trệ, gây đau vùng sườn và bụng.
🔹 4. Thận Hàn
• Triệu chứng: lưng gối lạnh và mỏi, sợ lạnh, tiểu nhiều, di tinh, phụ nữ kinh ít và trễ.
• Đặc điểm: thận chủ tàng tinh, căn nguyên của dương khí. Khi hàn xâm nhập sẽ suy yếu toàn thân.
🔹 5. Tâm Hàn
• Triệu chứng: hồi hộp, mạch chậm, sắc mặt xanh xám, đau ngực, chân tay lạnh.
• Đặc điểm: tâm chủ huyết mạch, khi dương khí hư hàn thì huyết không lưu thông, dễ gây đau tức vùng tim.
👉 Như vậy, tuy cùng là Hàn nhưng mỗi tạng lại có biểu hiện riêng. Việc phân biệt rõ giúp lựa chọn phương pháp điều hòa:
• Ôn ấm dương khí bằng thảo dược ấm,
• Xoa bóp – châm cứu – ngải cứu,
• Điều chỉnh ăn uống tránh lạnh, sống, tanh.
Giữ cho cơ thể ấm áp và khí huyết lưu thông chính là chìa khóa để bảo vệ các tạng phủ khỏi Hàn tà.
Bs Việt Nga yhct