07/11/2025
HÀN KHÍ THƯỜNG DỄ XÂM NHẬP VÀO ĐÂU NHẤT
Theo quan điểm của Y học cổ truyền (Đông y), "hàn khí" (hoặc "khí lạnh") là một trong sáu loại "tà khí" (yếu tố gây bệnh) bên ngoài, gọi là "lục tà". Hàn khí có tính chất ngưng trệ và làm tổn thương dương khí của cơ thể.
Khi sức đề kháng của cơ thể (chính khí) suy yếu, hàn khí có thể xâm nhập qua da lông, kinh lạc và các huyệt đạo.
Những vị trí mà hàn khí dễ xâm nhập nhất chính là các "cửa ngõ" của cơ thể, nơi tập trung nhiều huyệt đạo quan trọng hoặc là vùng dễ bị hở lạnh:
1. Vùng Cổ Gáy
Đây được coi là "cửa ngõ" quan trọng nhất. Phía sau cổ gáy có các huyệt đạo như Phong Phủ, Phong Trì, được xem là "ao gió". Gió (phong) thường mang theo hàn khí (lạnh) xâm nhập vào cơ thể qua các huyệt này, gây ra các triệu chứng như:
Đau mỏi vai gáy, cứng cổ.
Cảm lạnh, đau đầu, ngạt mũi.
2. Lòng Bàn Chân
Y học cổ truyền có câu: "Hàn từ túc hạ sinh" (cái lạnh sinh ra từ dưới bàn chân). Lòng bàn chân có huyệt Dũng Tuyền, là huyệt đạo quan trọng của kinh Thận, nơi kết nối trực tiếp với đất.
Khi đi chân trần trên nền đất lạnh, hàn khí sẽ dễ dàng xâm nhập từ lòng bàn chân đi lên, ảnh hưởng đến Thận, gây lạnh toàn thân, đau lưng, mỏi gối.
3. Vùng Thắt Lưng (Eo)
Đây là nơi có huyệt Mệnh Môn ("cửa của sinh mệnh"), là nơi tàng trữ dương khí (hỏa) của Thận. Nếu vùng thắt lưng bị lạnh, dương khí sẽ bị tổn thương, gây ra:
Đau mỏi thắt lưng.
Cơ thể mệt mỏi, sợ lạnh, tay chân lạnh.
4. Vùng Bụng (Đặc biệt là Rốn)
Vùng bụng, đặc biệt là quanh rốn (huyệt Thần Khuyết), là nơi rất dễ bị hàn khí xâm nhập, nhất là khi ngủ mà hở bụng. Hàn khí vào đây sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tiêu hóa (Tỳ Vị), gây ra:
Đuu bụng, sôi bụng.
Tiêu chảy, khó tiêu.
5. Đầu Gối
Các khớp, đặc biệt là khớp gối, cũng là nơi hàn khí dễ đọng lại (do "hàn chủ ngưng trệ"), gây ra đau nhức, sưng và khó cử động, thường gọi là "viêm khớp dạng thấp" hoặc "thấp khớp".
Tóm lại: Hàn khí dễ xâm nhập nhất qua vùng cổ gáy và lòng bàn chân. Vì vậy, việc giữ ấm các khu vực này (đeo khăn quàng, mang tất/giày) là biện pháp quan trọng nhất để phòng ngừa hàn khí xâm nhập gây bệnh.