19/02/2026
[GÓC NHÌN KHOA HỌC] THỰC PHẨM BỔ SUNG CÓ THỰC SỰ GIÚP GAME THỦ ESPORTS "LÊN TRÌNH"? 🤔💊
ESPORTS được dự kiến là ngành Thể thao sẽ phát triển trong những năm tới. Nay JENS ghé qua Linkedin thầy Giảng viên bên ĐHQGHN sắp tổ chức Hội thảo về các vấn đề trong ESPORTS. Năm ngoái cũng tình cờ bắt gặp Event ESPORT ngay trong ga tàu và thực sự cảm nhận được sự bùng nổ của nó trong tương lai.
Cộng đồng eSports ngày càng chuyên nghiệp hóa, và câu chuyện không chỉ dừng lại ở kỹ năng cá nhân hay chiến thuật đồng đội. Giống như các vận động viên truyền thống, game thủ cũng đang tìm kiếm những "trợ thủ đắc lực" từ dinh dưỡng để tối ưu hóa hiệu suất thi đấu.
Nhưng liệu các loại nước tăng lực, viên uống bổ sung có thực sự mang lại hiệu quả như lời đồn? Hay đó chỉ là hiệu ứng tâm lý (placebo)?
JENS xin giới thiệu một bản Đánh giá Hệ thống mới nhất (tháng 02/2026) bởi Tạp chí Dinh dưỡng Thể thao Nhật Bản, tổng hợp và phân tích các nghiên cứu khoa học uy tín trên thế giới để trả lời cho câu hỏi này.
👇👇👇👇👇👇👇👇
Dưới đây là kết quả nghiên cứu xem xét các loại thực phẩm bổ sung có khả năng cải thiện hiệu suất của vận động viên eSports thông qua một bài đánh giá hệ thống các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên đối chứng (RCT). Mặc dù tiềm năng của một số chất như caffeine đã được chỉ ra, nhưng do các hạn chế như nguy cơ sai lệch và cỡ mẫu nhỏ, việc tổng quát hóa kết quả ở thời điểm hiện tại vẫn còn khó khăn.
Thực phẩm bổ sung có thể ức chế các yếu tố cản trở hiệu suất đặc thù của eSports?
Sức hút của eSports đang tăng cao trên toàn cầu, đến mức Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) đã bắt đầu tổ chức các giải đấu quốc tế. Khác với các môn thể thao truyền thống, hiệu suất trong eSports phần lớn phụ thuộc vào chức năng thần kinh nhận thức thay vì sức mạnh cơ bắp hay sức bền thể chất. Các kỹ năng như tốc độ phản xạ, tốc độ xử lý thông tin, trí nhớ không gian là bắt buộc, cùng với đó là những ảnh hưởng tâm lý không hề nhỏ.
Các báo cáo cho thấy vận động viên eSports cũng gặp phải tình trạng mệt mỏi, hội chứng kiệt sức tương tự vận động viên truyền thống, đồng thời còn đối mặt với các triệu chứng đặc thù như mỏi mắt và giảm khả năng tập trung. Giống như cách các vận động viên khác dùng thực phẩm bổ sung (TPBS) để tăng hiệu suất, các game thủ eSports cũng sử dụng chúng với kỳ vọng giảm mệt mỏi, duy trì sự tập trung và cải thiện chức năng nhận thức. Các nghiên cứu và bài đánh giá hệ thống về tính hiệu quả của chúng đã bắt đầu được công bố.
Tuy nhiên, cho đến nay các nghiên cứu chủ yếu tập trung vào ảnh hưởng đến chức năng nhận thức, còn các khía cạnh về trạng thái tâm lý hay tác dụng phụ vẫn chưa nhiều. Trong bối cảnh đó, nghiên cứu này thực hiện đánh giá hệ thống tập trung vào cả tính hiệu quả lẫn độ an toàn của việc can thiệp bằng TPBS trong eSports.
⭐Về phương pháp tìm kiếm tài liệu
Nghiên cứu thực hiện tìm kiếm trên 4 cơ sở dữ liệu lớn gồm PubMed, Scopus, Web of Science và Embase cho đến ngày 17/06/2025. Tiêu chuẩn lựa chọn là các bài báo tiếng Anh về thử nghiệm ngẫu nhiên đối chứng song song hoặc chéo, thực hiện trên game thủ trưởng thành (từ 18 tuổi), so sánh ảnh hưởng của TPBS với giả dược đối với chức năng nhận thức, hiệu suất chơi game và trạng thái tâm lý. Quy trình tuân thủ hướng dẫn PRISMA.
Từ 2.180 kết quả ban đầu, sau khi loại bỏ trùng lặp và sàng lọc kỹ lưỡng, 13 nghiên cứu cuối cùng đã được chọn để phân tích.
⭐Đặc điểm của các nghiên cứu được chọn
13 báo cáo này được công bố từ năm 2019 trở đi, trong đó 8 nghiên cứu từ Mỹ, còn lại từ Nhật Bản, Đài Loan, Úc, Ấn Độ và Tây Ban Nha. Tổng cộng có 466 người tham gia (85% là nam giới), với 3 nghiên cứu trên cấp độ chuyên nghiệp (elite) và 10 nghiên cứu trên cấp độ nghiệp dư.
Có 18 quy trình sử dụng TPBS được áp dụng, trong đó 14 loại là caffeine đơn thuần hoặc có chứa caffeine. Ngoài ra, các chất khác như Arginine Silicate tăng cường Inositol, Mangiferin (một loại polyphenol), và GABA (γ-aminobutyric acid) cũng được xem xét. Về nguy cơ sai lệch, 5 nghiên cứu được đánh giá là thấp, trong khi 8 nghiên cứu còn lại có một số điểm đáng quan ngại.
📕Bằng chứng về Caffeine chiếm đa số, không có tác dụng phụ nghiêm trọng
Kết quả đánh giá chia thành các nhóm: caffeine, hỗn hợp chứa caffeine, Arginine Silicate tăng cường Inositol và các chất khác.
⭐Caffeine và TPBS hỗn hợp chứa Caffeine:
Nhiều báo cáo chỉ ra caffeine cải thiện đáng kể chức năng nhận thức và hiệu suất chơi game thực tế (thời gian phản xạ, độ chính xác khi bắn, tỷ lệ hạ gục đối thủ...). Về tâm lý, người dùng cảm thấy tỉnh táo hơn và giảm cảm giác mệt mỏi. Nước tăng lực chứa caffeine giúp cải thiện trí nhớ làm việc, trong khi hỗn hợp caffeine và AmaTea (một loại thảo mộc) giúp tăng tỷ lệ hoàn thành nhiệm vụ trong game.
⭐Các TPBS khác ngoài Caffeine:
Arginine Silicate tăng cường Inositol giúp giảm tỷ lệ lỗi trong game và cải thiện điểm số về sinh lực. Tại Nhật Bản, nghiên cứu về GABA cho thấy khả năng ức chế mệt mỏi và cải thiện điểm số trận đấu.
⭐Tác dụng phụ:
Không có tác dụng phụ nghiêm trọng nào được ghi nhận. Các triệu chứng nhẹ liên quan đến caffeine bao gồm lo âu, đau đầu, chóng mặt, đánh trống ngực, tăng huyết áp tâm thu và nồng độ cortisol.
⭐Kỳ vọng vào các bằng chứng từ Đông Nam Á – nơi eSports cực kỳ phát triển
Các tác giả lưu ý rằng cỡ mẫu của các nghiên cứu trong bài đánh giá này còn khá nhỏ, chủ yếu tập trung vào người chơi nghiệp dư và hơn một nửa có nguy cơ sai lệch. Ngoài ra, bằng chứng chủ yếu xoay quanh các sản phẩm gốc caffeine, còn các thành phần mới khác vẫn còn khan hiếm.
Một hạn chế khác là nghiên cứu này chỉ giới hạn ở các bài báo tiếng Anh. Trên thực tế, Đông Nam Á là khu vực eSports phát triển rất mạnh, có khả năng tồn tại nhiều nghiên cứu giá trị bằng ngôn ngữ bản địa mà bài đánh giá này chưa thể bao quát hết.
Tham khảo:
- "Nutritional supplements to improve esports player performance: a systematic review of randomized controlled trials". [J Int Soc Sports Nutr. 2026 Dec 31;23(1):2603303]
---------------------------------------
JENS - Dinh dưỡng Thể thao chuẩn Nhật
Giải pháp dinh dưỡng cho người tập luyện thể thao