28/01/2026
🔬 𝑻𝒂̣𝒐 𝒕𝒆̂́ 𝒃𝒂̀𝒐 𝒎𝒊𝒆̂̃𝒏 𝒅𝒊̣𝒄𝒉 𝒕𝒖̛̀ 𝒕𝒆̂́ 𝒃𝒂̀𝒐 𝒈𝒐̂́𝒄 – 𝒏𝒆̂̀𝒏 𝒕𝒂̉𝒏𝒈 𝒄𝒉𝒐 "𝒕𝒉𝒖𝒐̂́𝒄 𝒔𝒐̂́𝒏𝒈" 𝒕𝒉𝒆̂́ 𝒉𝒆̣̂ 𝒎𝒐̛́𝒊
Các nhà nghiên cứu tại Đại học British Columbia (UBC) đã lần đầu tiên chứng minh được cách 𝐭𝐚̣𝐨 𝐫𝐚 𝐭𝐞̂́ 𝐛𝐚̀𝐨 𝐓 𝐡𝐨̂̃ 𝐭𝐫𝐨̛̣ (𝐡𝐞𝐥𝐩𝐞𝐫 𝐓 𝐜𝐞𝐥𝐥𝐬) từ tế bào gốc trong phòng thí nghiệm một cách ổn định và có thể nhân rộng. Đây là bước đột phá quan trọng giúp tháo gỡ một trong những nút thắt lớn nhất của lĩnh vực liệu pháp tế bào.
Liệu pháp tế bào được thiết kế (engineered cell therapies), như CAR-T, đang dần thay đổi cách điều trị ung thư và nhiều bệnh lý nghiêm trọng bằng cách biến tế bào miễn dịch thành những “𝐭𝐡𝐮𝐨̂́𝐜 𝐬𝐨̂́𝐧𝐠” có khả năng nhận diện và tiêu diệt tế bào bệnh. Tuy nhiên, phần lớn các liệu pháp hiện nay vẫn phải sử dụng tế bào của chính bệnh nhân, dẫn đến chi phí rất cao, thời gian chuẩn bị kéo dài và khó mở rộng cho số đông người bệnh.
Mục tiêu lâu dài của các nhà khoa học là tạo ra các 𝐥𝐢𝐞̣̂𝐮 𝐩𝐡𝐚́𝐩 𝐭𝐞̂́ 𝐛𝐚̀𝐨 “đ𝐨́𝐧𝐠 𝐠𝐨́𝐢 𝐬𝐚̆̃𝐧” (𝐨𝐟𝐟-𝐭𝐡𝐞-𝐬𝐡𝐞𝐥𝐟), được sản xuất từ tế bào gốc và có thể sử dụng ngay khi cần, giúp giảm chi phí, rút ngắn thời gian điều trị và tăng khả năng tiếp cận cho bệnh nhân.
Trong hệ miễn dịch, tế bào T tiêu diệt (killer T cells) có nhiệm vụ trực tiếp tiêu diệt tế bào ung thư hoặc tế bào nhiễm bệnh, trong khi tế bào T hỗ trợ (helper T cells) đóng vai trò điều phối: phát hiện mối đe dọa, kích hoạt các tế bào miễn dịch khác và duy trì phản ứng miễn dịch lâu dài. Trước đây, việc tạo ra tế bào T killer từ tế bào gốc đã đạt được một số thành công, nhưng tế bào T helper vẫn là “mảnh ghép còn thiếu” vì rất khó tạo ra một cách đáng tin cậy.
Nhóm nghiên cứu tại UBC phát hiện rằng 𝐭𝐢́𝐧 𝐡𝐢𝐞̣̂𝐮 𝐩𝐡𝐚́𝐭 𝐭𝐫𝐢𝐞̂̉𝐧 𝐍𝐨𝐭𝐜𝐡 đóng vai trò then chốt nhưng cực kỳ nhạy cảm về thời điểm. Notch cần thiết ở giai đoạn sớm để khởi động quá trình phát triển tế bào miễn dịch, nhưng nếu duy trì quá lâu sẽ cản trở sự hình thành tế bào T helper. Bằng cách điều chỉnh chính xác thời điểm và mức độ suy giảm của tín hiệu Notch, các nhà khoa học đã thành công trong việc định hướng tế bào gốc phát triển thành tế bào T helper hoặc tế bào T killer theo mong muốn.
Quan trọng hơn, các tế bào T helper được tạo ra trong phòng thí nghiệm 𝐤𝐡𝐨̂𝐧𝐠 𝐜𝐡𝐢̉ 𝐠𝐢𝐨̂́𝐧𝐠 𝐯𝐞̂̀ 𝐡𝐢̀𝐧𝐡 𝐭𝐡𝐚́𝐢 𝐦𝐚̀ 𝐜𝐨̀𝐧 𝐡𝐨𝐚̣𝐭 đ𝐨̣̂𝐧𝐠 𝐧𝐡𝐮̛ 𝐭𝐞̂́ 𝐛𝐚̀𝐨 𝐓 𝐭𝐮̛̣ 𝐧𝐡𝐢𝐞̂𝐧: chúng mang các dấu hiệu trưởng thành khỏe mạnh, có tính đa dạng cao về thụ thể miễn dịch và có khả năng biệt hóa thành nhiều nhóm chức năng khác nhau trong hệ miễn dịch.
Khả năng tạo ra đồng thời cả tế bào T helper và T killer, cũng như kiểm soát được tỷ lệ giữa chúng, được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả của các liệu pháp miễn dịch từ tế bào gốc trong tương lai. Công nghệ này cũng mở đường cho việc phát triển các loại “thuốc sống” thế hệ mới, bao gồm cả các tế bào miễn dịch chuyên biệt khác phục vụ điều trị ung thư, bệnh tự miễn và nhiều bệnh lý phức tạp.
---------//---------
𝑽𝒊𝒆̣̂𝒏 𝑵𝒈𝒉𝒊𝒆̂𝒏 𝑪𝒖̛́𝒖 𝑽𝒂̀ 𝑼̛́𝒏𝒈 𝑫𝒖̣𝒏𝒈 𝑪𝒐̂𝒏𝒈 𝑵𝒈𝒉𝒆̣̂ 𝑻𝒆̂́ 𝑩𝒂̀𝒐 𝑮𝒐̂́𝒄 𝑺𝑪𝑻
☎️ Hotline: 0944 949 888
🏥 Địa chỉ: 56 - 58 Hoàng Ngân, Trung Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội
