29/03/2026
Ca lâm sàng Chảy máu khá nặng sau cắt Amidan được xử lý hợp lý, thành công!
Đêm qua (28/3/2026) có 1 ca chảy máu sau mổ cắt Amidan ngày 10 khá nặng được đưa vào Bệnh viện E cấp cứu.
Bệnh nhân (BN) nữ 39 tuổi, cách đây 10 ngày được phẫu thuật cắt Amidan ở 1 bệnh viện tại Hà Nội, từ 21h 28/3/2026 (đêm thứ 7 hôm qua) bắt đầu xuất hiện chảy máu ở họng, tình trạng chảy máu khá nặng, BN nôn ra máu 4 lần, tới thời điểm 23h37 lấy máu để xét nghiệm thì kết quả đã là thiếu máu mức độ trung bình (Hồng cầu 3,18 T/l; HST 85 g/l; Hematocrit 0.266), BN đã được chỉ định truyền máu kịp thời!
Bệnh nhân được duyệt mổ cấp cứu cầm máu, tuy nhiên do BN lúc 20h còn ăn trà sữa trân châu, sữa chua yến mạch, trân châu khá là lâu tiêu nên sau khi hội chẩn với bác sĩ gây mê đi tới quyết định do hiện tại BN đang tạm thời ổn định, nên nếu có thể trì hoãn thì 5h sáng (29/3/26) đưa BN lên phòng mổ, bất kỳ lúc nào chảy máu ồ ạt trở lại thì đưa lên phòng mổ xử lý luôn.
Khá may mắn là BN tạm ổn định tới thời điểm 5h sáng.
Ca mổ đúng là khó, từ thời đi học và làm Tai mũi Họng tới giờ đã 16 năm, tuy nhiên mình chưa gặp ca nào chảy máu phun khủng như thế. Mạch to, là động mạch, máu phun xối xả.
Phải mất 1 thời gian, dùng tới cả gạc tẩm Aderenalin mới có thể giúp cầm máu được điểm chảy máu ổn định bằng Bipolair.
Như cách thông thường các bác sĩ hay làm là sau khi cầm máu bằng Bipolair ổn định xong thì khâu thêm mũi chữ X và khâu 2 trụ trước - trụ sau hốc Amidan lại với nhau có chèn Gelaspon/ Surgicel ở giữa. Tuy nhiên mình không theo lối mòn ấy, mà xử trí khác hơn:
1. Mình không khâu chữ X, mà dùng Bipolair kiểu khác 1 tí, đúng điểm mạch phun kia để mức cao hơn (ca này để 35), nhưng vẫn đốt xung quanh chu vi điểm ấy (để 30). Chính là để giảm nguy cơ tái lập dòng chảy.
(Theo quan điểm của mình, khâu mũi chữ X thì cũng có 1 tí gì đó mang tính khâu mò, vì chúng ta không biết được chắc chắn dưới vị trí ta chọc kim để khâu có mạch máu nào không? Như thế lại có nguy cơ tổn thương sâu hơn. Bởi vậy trong cầm máu sau mổ cắt Amidan chưa bao giờ mình khâu mũi chữ X).
2. Mình khâu trụ (khâu 2 trụ trước - sau amidan lại với nhau, để bịt lại hốc amidan tránh chảy máu tái phát) cũng khác kiểu các bác sĩ hay làm, mọi người thường khâu trụ khi 2 trụ vẫn còn căng, và đặt thêm Gelaspon/ Surgicel vào giữa. Tuy nhiên cái khoang nó còn rộng và Gelaspon/ Surgicel không đủ để tạo áp lực, rất nhiều trường hợp BN sau khi khâu bằng kỹ thuật này vẫn không hiệu quả, vẫn bị chảy máu trở lại, có khi phải mất 2 - 3 lần mổ rồi vẫn không hiệu quả, phải chuyển tuyến, lên tuyến trên thấy tuyến dưới đã xử lý như vậy thường sẽ chỉ định nút mạch cho BN luôn. (Nút mạch là phương án lựa chọn cuối cùng nếu các phương áp cầm máu khác thất bại, tuy nhiên có những mặt trái nhất định và tốn kém cho người bệnh).
Cách mình làm là làm chùng 2 trụ trước rồi mới khâu, không đặt Gelaspon/ surgicel ở giữa, để giúp khâu sẽ ôm sát hơn. Làm chùng 2 trụ bằng cách hạ xác xô xuống, điều chỉnh mở miệng Davis - Boye và đầu bệnh nhân tới khi thấy độ chùng 2 trụ hợp lý.
Kết quả rất tuyệt vời: BN này sáng nay tầm 9h được chuyển về khoa Tai Mũi Họng của mình, buổi sáng nay bệnh nhân đã dậy đi lại được, trưa nay đã ăn được cháo, cả ngày hôm nay hoàn toàn không rỉ máu gì.
Hi vọng tình huống xử lý ca chảy máu sau cắt Amidan này sẽ giúp ích được cho nhiều các bạn bác sĩ Tai mũi họng khác.
P/s: Điều quan trọng nhất khi gặp những ca chảy máu nặng, cứ lỏng tay 1 tí là máu cứ ùn ùn như suối như thế này là chúng ta phải giữ được bình tĩnh, giữ cái đầu lạnh, để sáng suốt chọn phương án xử lý.
