09/08/2025
Người trong ảnh là bà Hoàng Thị Minh Hồ, vợ của nhà tư sản Trịnh Văn Bô.
Bà mất năm 2017, thọ 104 tuổi, và, thực ra ban đầu tên bà là Hoàng Thị Hồ, chữ “Minh” được Bác Hồ đặt cho.
Chuyện là, bố của bà là cụ Hoàng Đạo Phương, cùng với cụ Trịnh Văn Đường (thân sinh ông Trịnh Văn Bô) là bạn thân, cả hai từng tham gia phong trào yêu nước Đông Kinh Nghĩa Thục.
Hai cụ thân nhau, gả con cho nhau vào năm 1932, vợ chồng ông Trịnh Văn Bô được giao cho ngôi nhà 48 phố Hàng Ngang để kinh doanh. Sau này vợ chồng ông bà dành tặng căn nhà ấy để cán bộ Cách mạng có nơi làm việc. Đây cũng chính là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh viết ra bản Tuyên ngôn độc lập.
Năm 1943, trước khi mất, cụ Trịnh Văn Đường dặn ông bà sau này cần ủng hộ Việt Minh, ủng hộ lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc. “Đó là lý do khiến gia đình chúng tôi sau này một lòng đi theo Cách mạng, sẵn sàng hiến cả tài sản khi Cách mạng cần”- bà Minh Hồ chia sẻ.
Bà Minh Hồ cho biết, niềm vinh dự lớn nhất đối với cá nhân bà là được Bác Hồ đặt tên đệm. Bà kể, một lần khi được Bác hỏi tên, bà lễ phép đáp: “Thưa Bác, cháu là Trịnh Văn Bô ạ”. Bác cười: “Trịnh Văn Bô là tên chú, Bác biết rồi. Bác muốn hỏi tên của cô”. “Dạ, cháu là Hoàng Thị Hồ”. Bác nói: “Cháu là người thông minh, tham gia việc nước, đảm đang việc nhà. Cháu nên đệm chữ Minh trước tên của mình”.
Sau Lễ Tuyên ngôn Độc lập nửa tháng, Chính phủ đã phát động “Tuần lễ Vàng” kêu gọi sự ủng hộ của các tầng lớp nhân dân đóng góp tiền và đồ vật để xây dựng đất nước. Trong ngày đầu của “Tuần lễ Vàng”, vợ chồng bà đã chuẩn bị hơn một trăm lượng vàng để ủng hộ.
Sau “Tuần lễ Vàng”, Bác Hồ đã tổ chức cuộc gặp với tầng lớp công thương yêu nước tại Hà Nội, và bà Minh Hồ đã được mời tham dự. Sau khi thăm hỏi mọi người, Bác nói mình rất vui vì sự góp sức của các nhà tư sản cho nền độc lập của nước nhà.
Bà kể lại lời Bác hôm đó: “Lá cờ Việt Nam có ngôi sao vàng năm cánh, thì năm cánh sao đó cũng là năm đội quân “sĩ, nông, công, thương, binh”. Vậy một cánh sao đó là của các cô các chú, những nhà tư sản dân tộc”.
Thông tin được ghi nhận ngày độc lập: toàn bộ ngân khố của Chính phủ chỉ có hơn 1,2 triệu đồng Đông Dương, trong đó rất nhiều tờ bạc rách nát khó lưu thông.
Theo các tài liệu, trước và sau khi thành lập nước, gia đình ông Trịnh Văn Bô đã ủng hộ Cách mạng 5.147 lượng vàng, tương đương 2 triệu đồng Đông Dương…
Cảm ơn, mãi biết ơn sự cống hiến của ông bà và đồng bào rất nhiều, từ những ngày đầu tiên của đất nước!