08/12/2025
🦋 Bệnh lý tuyến giáp và các xét nghiệm chẩn đoán
1. Tuyến giáp và vai trò
Tuyến giáp là tuyến nội tiết nằm phía trước cổ, tiết ra hormon T3 (Triiodothyronine) và T4 (Thyroxine), chịu sự điều hòa của TSH từ tuyến yên. Hormon tuyến giáp ảnh hưởng trực tiếp đến: chuyển hoá năng lượng, tim mạch, thần kinh, tiêu hoá, cân nặng, thân nhiệt và phát triển não bộ.
---
2. Các bệnh lý tuyến giáp thường gặp
🔹 Suy giáp (Hypothyroidism)
Nguyên nhân: viêm tuyến giáp Hashimoto, sau phẫu thuật/iod phóng xạ, thiếu iod.
Triệu chứng: mệt mỏi, tăng cân, lạnh, khô da, táo bón, trầm cảm, phù niêm.
Cận lâm sàng: TSH tăng, FT4 giảm.
🔹 Cường giáp (Hyperthyroidism)
Nguyên nhân: Basedow (Graves), bướu nhân độc, viêm tuyến giáp.
Triệu chứng: sụt cân, tim nhanh, run tay, nóng, bồn chồn, tiêu chảy, lồi mắt.
Cận lâm sàng: TSH giảm, FT4/FT3 tăng.
🔹 Viêm tuyến giáp
Các dạng: viêm tuyến giáp Hashimoto (mạn), viêm bán cấp, viêm sau sinh.
Có thể gây giai đoạn cường giáp tạm thời → hồi phục → suy giáp.
🔹 Bướu giáp – nhân giáp
Bướu giáp lan tỏa hoặc nhân giáp đơn nhân/đa nhân.
Đa số là lành tính, một tỷ lệ nhỏ có nguy cơ ung thư tuyến giáp.
🔹 Ung thư tuyến giáp
Các thể thường gặp: nhú (papillary), nang (follicular), tủy (medullary).
Tiên lượng tốt, phát hiện sớm điều trị hiệu quả.
---
3. Các xét nghiệm chẩn đoán tuyến giáp
🧪 Xét nghiệm hormon tuyến giáp
1. TSH
Xét nghiệm sàng lọc đầu tay.
Tăng: suy giáp.
Giảm: cường giáp.
2. FT4 (Free T4)
Đánh giá mức độ rối loạn.
Giảm trong suy giáp, tăng trong cường giáp.
3. FT3 (Free T3)
Hữu ích trong cường giáp, ít nhạy trong suy giáp.
🧪 Các xét nghiệm kháng thể tuyến giáp
4. Anti-TPO
Tăng trong viêm tuyến giáp Hashimoto và Basedow.
5. Anti-TG
Hỗ trợ chẩn đoán Hashimoto, theo dõi ung thư tuyến giáp biệt hoá.
6. TRAb (TSH receptor antibody)
Kháng thể đặc hiệu cho bệnh Basedow.
🧪 Xét nghiệm hỗ trợ khác
7. Thyroglobulin (TG)
Theo dõi sau điều trị ung thư tuyến giáp.
8. Calcitonin
Chỉ dấu ung thư tuyến giáp thể tủy.
---
4. Chẩn đoán hình ảnh
Siêu âm tuyến giáp: đánh giá kích thước, cấu trúc, phân loại TI-RADS.
Xạ hình tuyến giáp: định vị bướu nhân nóng/lạnh.
FNA (chọc hút kim nhỏ): chẩn đoán tế bào học nhân giáp nghi ngờ.
---
5. Khi nào cần làm xét nghiệm tuyến giáp?
Mệt mỏi kéo dài, sụt hoặc tăng cân bất thường.
Run tay, đánh trống ngực, lo âu.
Lồi mắt, cổ to, nuốt vướng.
Rối loạn kinh nguyệt, vô sinh.
Tiền sử bệnh tuyến giáp hoặc gia đình mắc bệnh tuyến giáp.
👍Liên hệ Cơ sở xét nghiệm y khoa MBLAB để được tư vấn!
Hotline 0854.034.988
Trung Đồng - Hiệp Hoà - Bắc Ninh