23/09/2021
𝐗𝐔𝐘𝐄̂𝐍 𝐓𝐀̂𝐌 𝐋𝐈𝐄̂𝐍 𝐂𝐎́ 𝐓𝐇𝐄̂̉ 𝐇𝐎̂̃ 𝐓𝐑𝐎̛̣ 𝐇𝐈𝐄̣̂𝐔 𝐐𝐔𝐀̉ 𝐓𝐑𝐎𝐍𝐆 𝐕𝐈𝐄̣̂𝐂 𝐏𝐇𝐎̀𝐍𝐆 𝐂𝐇𝐎̂́𝐍𝐆 𝐂𝐕-𝟏𝟗 𝐇𝐀𝐘 𝐊𝐇𝐎̂𝐍𝐆?
Tại Đức và Thái Lan, các nhà khoa học đã tiến hành thử nghiệm in vitro Andrographolid, hoạt chất chính từ xuyên tâm liên, trên virus phân lập. Kết quả khá khả quan.
Có tác dụng kháng khuẩn, kháng virus
Xuyên tâm liên là một vị thuốc có truyền thống sử dụng từ rất lâu và được ứng dụng rộng rãi trong nền y học của một số nước châu Á như: Ấn Độ, Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lan, Việt Nam… với nhiều tác dụng khác nhau, trong đó có một số tác dụng tiêu biểu như: kháng khuẩn, kháng virus, hạ sốt, kháng viêm, chống dị ứng, mụn nhọt, bảo vệ gan, kháng ung thư.
Xuyên tâm liên có tên khoa học là Andrographis paniculata (Burm.) Nees., thuộc họ Ô rô (Acanthaceae). Đây là một loại cây thân thảo nhỏ, mọc thẳng đứng cao dưới 1m. Lá mọc đối, có cuống ngắn, phiến lá hình mũi mác, mặt lá nhẵn, nguyên. Hoa màu trắng điểm hồng, mọc thành chum ở nách lá hay ngọn cành. Quả hình trụ dài, khi chín sẽ khô và tách ra để phóng thích nhiều hạt nhỏ. Hạt hình trụ, thuôn dài có cán phôi cứng nhằm giúp cho việc phát tán đi xa.
Theo y học cổ truyền, xuyên tâm liên có vị đắng (được xem là “Vua của các vị đắng”), tính hàn được xếp vào nhóm các dược liệu có tác dụng thanh nhiệt giải độc với bộ phận dùng là toàn cây trên mặt đất, có nhiều sự tương đồng với nhóm thuốc kháng sinh, chuyên được sử dụng để điều trị các trường hợp ung nhọt, đinh độc, rắn độc cắn, dùng điều trị tiêu chảy, chữa ho, viêm họng, viêm gan virus và viêm đường tiết niệu…
Xuyên tâm liên cũng là dược liệu được nghiên cứu khá kỹ càng về thành phần hóa học và các tác dụng dược lý có liên quan bởi nhiều quốc gia khác nhau trên thế giới, đặc biệt là các nước ở châu Á, có thể kể đến như là Ấn Độ, Trung Quốc và Thái Lan.
Một loạt các nghiên cứu về tác dụng dược lý của xuyên tâm liên cũng đã được tiến hành cho thấy đây là một dược liệu rất tiềm năng trong tác dụng kháng khuẩn cũng như kháng virus, đặc biệt là một số chủng virus như Influenza A, EBV, HIV, Ebola. Gần đây, nhiều nhà khoa học đã thực hiện các nghiên cứu về tác động của xuyên tâm liên trên virus SARS-CoV-2.
Andrographolid, hoạt chất chính của xuyên tâm liên đã được tiến hành nghiên cứu rất nhiều trên việc ức chế virus SARS-CoV-2 cả trên việc mô phỏng hóa học và sinh học bằng các công cụ hóa và sinh tin học (Bio and Chem-Informatics)
🫁Làm giảm đáng kể việc tăng sinh số lượng virus ở phổi
Các thử nghiệm in vitro cho cao chiết cũng như hoạt chất chính andrographolid từ xuyên tâm liên cũng đã được tiến hành trên virus phân lập ở Đức và Thái Lan cho kết quả khá khả quan.
Hiện nay, theo thông tin các báo của Thái Lan đã ghi nhận việc Chính phủ Thái Lan cho phép sử dụng xuyên tâm liên trong thử nghiệm lâm sàng điều trị Covid-19, giúp cải thiện một số triệu chứng, đặc biệt là ho và một số triệu chứng nặng thường gặp cũng như làm giảm đáng kể việc tăng sinh số lượng virus ở phổi sau 5 ngày sử dụng (liều 60mg hoặc 100mg, 3 lần mỗi ngày).
Tại Việt Nam, theo Hướng dẫn sử dụng thuốc cổ truyền, phương pháp Y học cổ truyền trong phòng và hỗ trợ điều trị viêm đường hô hấp cấp do SARS-CoV-2 (ban hành kèm theo công văn số 1306/BYT-YDCT ngày 17 tháng 3 năm 2020 của Bộ trưởng, Bộ Y tế), Xuyên tâm liên được hướng dẫn sử dụng trong các phác đồ ở các giai đoạn khởi phát (được gia thêm trong bài Ngân kiều tán, Ngân kiều tán gia giảm) và toàn phát (có thể gia thêm trong bài Ma hạnh thạch cam thang – Thương hàn luận, Cát căn cầm liên thang).
Trường hợp bệnh nặng nguy kịch: Người bệnh thở khó, cử động thở nhanh hay phải có hỗ trợ thông khí, bán hôn mê, phiền táo, ra mồ hôi chi lạnh, chất lưỡi ám tối, rêu dày dơ hay táo, mạch phù đại vô căn. Chuyển người bệnh đến bệnh viện y học hiện đại hoặc các cơ sở điều trị bệnh truyền nhiễm theo quy định.
Từ các kết quả nghiên cứu tiền lâm sàng và lâm sàng đã đề cập ở trên cho thấy việc sử dụng xuyên tâm liên trong phòng và trị Covid-19 là có căn cứ khoa học.
Xuyên tâm liên trên lâm sàng phải kết hợp với các bài thuốc phù hợp, người bệnh không được tự ý điều chế Xuyên Tâm Liên và tự dùng, và không được hướng dẫn liều lượng phù hợp.
Theo TS DS. Nguyễn Thành Triết - Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM Cơ sở 3
