25/05/2026
🔥🔥🔥NHỮNG THÔNG TIN CẦN BIẾT VỀ BỆNH EBOLA
❓1. Bệnh Ebola là gì? Tác nhân gây bệnh là gì?
✅Ebola là một bệnh truyền nhiễm cấp tính nặng do virus Ebola gây ra. Bệnh thường khởi phát đột ngột với các triệu chứng giống nhiều bệnh sốt cấp khác như sốt, mệt nhiều, đau đầu, đau cơ, đau họng; sau đó có thể tiến triển sang nôn ói, tiêu chảy, phát ban, rối loạn đông máu, xuất huyết, sốc và suy đa cơ quan.
Tác nhân gây bệnh Ebola là các virus thuộc họ Filoviridae, chi Orthoebolavirus. Trên thực tế, “Ebola” là tên gọi chung cho một nhóm virus có liên quan gần nhau và có thể gây bệnh cảnh sốt xuất huyết do virus ở người. Trong đó, các tác nhân quan trọng từng gây dịch ở người gồm Ebola virus, còn gọi là Zaire ebolavirus, Sudan virus và Bundibugyo virus. Các virus này có thể gây bệnh cảnh lâm sàng tương tự nhau, nhưng khác nhau về mức độ gây bệnh, tỷ lệ tử vong, cũng như bằng chứng hiện có về vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu.
❓2. Bệnh Ebola xuất hiện lần đầu khi nào, ở đâu? Từ đó đến nay bệnh đã gây dịch như thế nào?
✅Bệnh Ebola được ghi nhận lần đầu vào năm 1976, trong một vụ dịch tại khu vực nay thuộc Cộng hòa Dân chủ Congo. Vụ dịch này xảy ra gần sông Ebola, vì vậy bệnh được đặt tên là Ebola. Từ đó đến nay, Ebola đã gây nhiều vụ dịch kéo dài từ vài tuần đến vài năm, chủ yếu tại các nước Trung Phi và Tây Phi. Vụ dịch nghiêm trọng nhất là vụ dịch Tây Phi 2014–2016, lan rộng chủ yếu sang Guinea, Liberia và Sierra Leone, với hơn 28.000 ca mắc và hơn 11.000 ca tử vong. Tỷ lệ tử vong trung bình của Ebola khoảng 50%, nhưng có thể dao động từ 25% đến 90%, tùy loại virus gây bệnh, thời điểm phát hiện bệnh và chất lượng điều trị.
Ebola đã từng xuất hiện ngoài châu Phi, nhưng chủ yếu là do người mắc bệnh di chuyển từ vùng có dịch sang quốc gia khác, hoặc do một số người bị lây khi chăm sóc bệnh nhân Ebola. Tuy nhiên, các trường hợp này được phát hiện và kiểm soát, nên chưa gây thành dịch cộng đồng lớn ngoài châu Phi. Điều này cho thấy Ebola có thể lan theo di chuyển quốc tế, nhưng để bùng phát mạnh thường cần có các điều kiện như phát hiện muộn, chăm sóc người bệnh không an toàn, kiểm soát nhiễm khuẩn yếu và mai táng không an toàn.
❓3. Bệnh lây chủ yếu qua đường nào? Có dễ lây từ người sang người không? Yếu tố nguy cơ làm bệnh dễ lan là gì? Thời gian từ khi tiếp xúc đến khi phát bệnh là bao lâu?
✅Ebola lây chủ yếu khi tiếp xúc trực tiếp với máu, chất nôn, phân, nước tiểu, nước bọt, dịch sinh dục hoặc các dịch cơ thể khác của người bệnh. Virus cũng có thể lây qua quần áo, khăn trải giường, kim tiêm, dụng cụ y tế hoặc bề mặt bị nhiễm các dịch này. Ngoài ra, việc tiếp xúc trực tiếp với thi thể người chết do Ebola, đặc biệt trong quá trình chăm sóc hoặc mai táng không an toàn, cũng là một nguồn lây quan trọng.
Ebola không lây dễ qua không khí như cúm, COVID-19 hoặc sởi. Người mắc Ebola thường chỉ lây bệnh cho người khác khi đã bắt đầu có triệu chứng. Bệnh dễ lan rộng trong các tình huống như phát hiện muộn, người bệnh đi qua nhiều nơi trước khi được cách ly, chăm sóc tại nhà không an toàn, kiểm soát nhiễm khuẩn trong bệnh viện chưa tốt, dùng kim tiêm hoặc dụng cụ y tế không an toàn, hoặc mai táng có tiếp xúc trực tiếp với thi thể người bệnh.
Thời gian từ khi tiếp xúc với virus đến khi phát bệnh thường trong khoảng 2–21 ngày, trung bình khoảng 8–10 ngày. Vì vậy, người từng tiếp xúc với nguy cơ hoặc đi về từ vùng có dịch cần được theo dõi sức khỏe trong 21 ngày.
❓4. Triệu chứng bệnh diễn tiến như thế nào? Biến chứng nặng là gì? Ai dễ bị biến chứng nặng và nguyên nhân tử vong thường gặp là gì?
✅Bệnh Ebola thường khởi phát đột ngột với sốt, mệt nhiều, đau đầu, đau cơ và đau họng, nên giai đoạn đầu rất dễ nhầm với nhiều bệnh sốt cấp khác như sốt rét, sốt xuất huyết Dengue, cúm, COVID-19 hoặc nhiễm trùng huyết, nhất là nếu không khai thác yếu tố dịch tễ.
Sau vài ngày, bệnh có thể nặng lên với nôn ói, tiêu chảy nhiều, đau bụng, mất nước và rối loạn điện giải. Một số người bệnh có thể xuất hiện ban dát–sẩn đỏ vào khoảng ngày thứ 4–7, thường ở thân mình và tứ chi, đôi khi lan rộng hoặc b**g da nhẹ khi hồi phục; tuy nhiên ban này không đặc hiệu và không phải lúc nào cũng có. Bệnh cũng có thể gây tổn thương gan, thận, rối loạn đông máu, xuất huyết, rối loạn tri giác, co giật và suy đa cơ quan.
Người dễ diễn tiến nặng là người được phát hiện muộn, mất nước nhiều, trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ có thai, người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch. Nguyên nhân tử vong thường không chỉ do chảy máu, mà chủ yếu do mất dịch nặng, sốc, rối loạn điện giải, rối loạn đông máu và suy đa cơ quan.
❓5. Chẩn đoán xác định dựa vào đâu là chủ yếu: lâm sàng hay xét nghiệm? Việt Nam có khả năng chẩn đoán xác định sớm không, xét nghiệm ở đâu?
✅Ebola có thể được nghi ngờ dựa vào triệu chứng lâm sàng kết hợp với yếu tố dịch tễ, đặc biệt là sốt hoặc rối loạn tiêu hóa ở người vừa đi về từ vùng có dịch, hoặc từng tiếp xúc với người nghi ngờ/mắc Ebola trong vòng 21 ngày. Tuy nhiên, các biểu hiện ban đầu của Ebola rất giống nhiều bệnh sốt cấp khác, nên không thể chẩn đoán xác định chỉ dựa vào triệu chứng, mà phải dựa vào xét nghiệm.
Xét nghiệm quan trọng nhất để xác định Ebola là RT-PCR, một kỹ thuật hiện đại giúp phát hiện vật liệu di truyền của virus trong mẫu bệnh phẩm phù hợp. Vì Ebola là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, việc lấy mẫu, đóng gói, vận chuyển và xử lý mẫu nghi Ebola phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình an toàn sinh học.
Tại Việt Nam, đến nay chưa ghi nhận ca Ebola, nhưng hệ thống giám sát vẫn được tăng cường vì nguy cơ ca bệnh xâm nhập qua di chuyển quốc tế không thể loại trừ. Theo thông tin cập nhật, xét nghiệm xác định Ebola được thực hiện tại các đơn vị đầu ngành như Viện Pasteur TP.HCM và Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương; khi cần, các đơn vị này có thể triển khai thêm xét nghiệm chuyên sâu, bao gồm giải trình tự gen.
❓6. Người dân khi nào cần nghi ngờ bị nhiễm Ebola? Khi nào cần đến bệnh viện?
✅Người dân cần nghĩ đến mắc bệnh Ebola khi có các triệu chứng như sốt, mệt nhiều, đau đầu, đau cơ, nôn ói, tiêu chảy, đau bụng, phát ban hoặc chảy máu bất thường, đồng thời trong vòng 21 ngày trước đó từng đi về từ vùng đang có dịch, tiếp xúc gần với người nghi ngờ hoặc xác định mắc Ebola, chăm sóc người bệnh tại vùng dịch, tham gia mai táng người nghi mắc Ebola, hoặc tiếp xúc với máu, dịch cơ thể, mẫu bệnh phẩm hay động vật hoang dã tại vùng dịch.
Nếu chỉ có yếu tố dịch tễ nhưng chưa có triệu chứng, người dân cần khai báo y tế và theo dõi sức khỏe trong 21 ngày theo hướng dẫn. Nếu đã có yếu tố dịch tễ và bắt đầu sốt hoặc có triệu chứng nghi ngờ, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế hoặc đường dây y tế địa phương để được hướng dẫn. Không nên tự đi nhiều phòng khám hoặc ngồi chờ chung tại bệnh viện, vì nếu thật sự mắc Ebola, việc di chuyển và tiếp xúc không kiểm soát có thể làm tăng nguy cơ lây lan.
Thông điệp ngắn gọn là: sốt hoặc rối loạn tiêu hóa sau khi đi về từ vùng dịch hay tiếp xúc nguy cơ trong vòng 21 ngày thì phải báo y tế ngay, không tự đi khám nhiều nơi.
❓7. Điều trị Ebola chủ yếu là gì? Cấp cơ sở y tế nào có thể quản lý được bệnh này? Có cần cách ly không, cách ly như thế nào?
✅Điều trị Ebola chủ yếu là chăm sóc hỗ trợ tích cực, gồm bù dịch, điều chỉnh điện giải, kiểm soát nôn ói và tiêu chảy, theo dõi huyết áp, đường huyết, chức năng gan thận, đông máu, điều trị sốc, hỗ trợ hô hấp và xử trí các nhiễm trùng phối hợp nếu có. Với bệnh do Zaire ebolavirus, hiện đã có một số thuốc kháng thể đơn dòng như ansuvimab/mAb114 và REGN-EB3 được khuyến cáo trong bối cảnh phù hợp, nhưng các thuốc này không thay thế vai trò của chăm sóc hỗ trợ.
Ca nghi ngờ Ebola có triệu chứng không nên được quản lý như bệnh thông thường tại tuyến cơ sở. Vai trò của cơ sở ban đầu là nhận diện sớm, cách ly tạm thời, hạn chế tiếp xúc, thông báo ngay cho hệ thống y tế dự phòng và kiểm soát nhiễm khuẩn, sau đó tổ chức chuyển tuyến an toàn. Việc điều trị cần thực hiện tại cơ sở được chỉ định, có khu cách ly, năng lực hồi sức, kiểm soát nhiễm khuẩn, xử lý mẫu bệnh phẩm và chất thải an toàn.
Ebola cần được cách ly ngay khi nghi ngờ. Người có phơi nhiễm nhưng chưa có triệu chứng cần theo dõi sức khỏe trong 21 ngày theo hướng dẫn y tế và báo ngay nếu xuất hiện sốt hoặc triệu chứng nghi ngờ. Người đã có triệu chứng không nên tự cách ly tại nhà, mà cần được hướng dẫn đến cơ sở y tế phù hợp. Tại bệnh viện, người bệnh phải được cách ly trong phòng riêng hoặc khu cách ly chuyên biệt, hạn chế người ra vào và nhân viên y tế phải sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân đúng quy trình.
❓8. Phòng bệnh như thế nào? Cần phòng hộ cá nhân tại gia đình và bệnh viện ra sao? Đã có vaccine phòng bệnh chưa?
✅Phòng bệnh Ebola trong cộng đồng dựa trên nguyên tắc quan trọng nhất là tránh tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể, chất nôn, phân, nước tiểu, nước bọt hoặc thi thể của người nghi ngờ/mắc Ebola. Người dân không nên tự chăm sóc, tự vận chuyển hoặc tự mai táng người nghi mắc Ebola khi chưa có hướng dẫn của cơ quan y tế. Cần rửa tay thường xuyên, khai báo trung thực lịch sử đi lại và tiếp xúc, đồng thời tránh lan truyền tin đồn hoặc kỳ thị người trở về từ vùng dịch nhưng chưa có triệu chứng.
Trong bệnh viện, phòng bệnh phụ thuộc vào sàng lọc sớm, cách ly sớm và kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt. Nhân viên y tế phải sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân đúng quy trình, đặc biệt khi tiếp xúc với máu, dịch tiết, chất nôn, phân, kim tiêm, mẫu xét nghiệm hoặc chất thải của người bệnh. Việc mặc và tháo phương tiện phòng hộ cần được giám sát cẩn thận, vì đây là thời điểm rất dễ xảy ra lây nhiễm nếu thao tác không đúng.
Hiện đã có vaccine phòng bệnh đối với Zaire ebolavirus, như vaccine Ervebo và phác đồ vaccine Zabdeno/Mvabea. Tuy nhiên, vaccine hiện chưa bao phủ đầy đủ tất cả các loài Ebola gây bệnh ở người. Vì vậy, dù đã có vaccine, các biện pháp quan trọng nhất vẫn là phát hiện sớm, cách ly sớm, truy vết tiếp xúc, phòng hộ đúng và kiểm soát nhiễm khuẩn chặt chẽ.
💥Chính vì vậy, Thầy thuốc nhân dân, PGS TS Lê Quốc Hùng - Trưởng khoa Bệnh Nhiệt đới, bệnh viện Chợ Rẫy nhấn mạnh: "Ebola là bệnh do virus, hiếm gặp nhưng rất nguy hiểm. Bệnh không lây dễ qua giao tiếp thông thường như cúm, COVID-19 hoặc sởi, mà chủ yếu lây khi tiếp xúc trực tiếp với máu và dịch cơ thể của người bệnh đã có triệu chứng. Việt Nam hiện chưa ghi nhận ca Ebola, nhưng nguy cơ ca bệnh xâm nhập qua người đi về từ vùng dịch vẫn có thể xảy ra; vì vậy cần nghĩ đến Ebola khi có sốt, nôn ói, tiêu chảy hoặc xuất huyết sau khi đi về từ vùng dịch hay tiếp xúc nguy cơ trong vòng 21 ngày. Điều quan trọng nhất là khai báo sớm, cách ly đúng, chuyển tuyến an toàn và bảo vệ tốt cho nhân viên y tế."
——————————————
🏥BỆNH VIỆN CHỢ RẪY
👉Địa chỉ: 𝟐𝟎𝟏𝐁 𝐍𝐠𝐮𝐲𝐞̂̃𝐧 𝐂𝐡𝐢́ 𝐓𝐡𝐚𝐧𝐡, 𝐩𝐡𝐮̛𝐨̛̀𝐧𝐠 𝐂𝐡𝐨̛̣ 𝐋𝐨̛́𝐧, 𝐓𝐏. 𝐇𝐂𝐌 (Địa chỉ cũ: 201B Nguyễn Chí Thanh, P12, Quận 5, TP.HCM)
☎️Điện thoại: (84-028) 3855 4137 - (84-028) 3855 4138
📩Email: truyenthong@bvchoray.com
🌐Website: http://bvchoray.vn
🔰Youtube: -1900
❇️Tiktok:
-----------
🏥 KHU KHÁM CHUYÊN GIA
👉Địa chỉ: 𝐂𝐨̂̉𝐧𝐠 𝐬𝐨̂́ 𝟏, 𝟐𝟎𝟏𝐁 𝐍𝐠𝐮𝐲𝐞̂̃𝐧 𝐂𝐡𝐢́ 𝐓𝐡𝐚𝐧𝐡, 𝐏𝐡𝐮̛𝐨̛̀𝐧𝐠 𝐂𝐡𝐨̛̣ 𝐋𝐨̛́𝐧, 𝐓𝐏. 𝐇𝐂𝐌 (Địa chỉ cũ: Cổng số 1, 201B Nguyễn Chí Thanh, P12, Quận 5, TP.HCM)
☎️ Điện thoại: 028 3955 6079 hoặc 02838554137 - 1283
📱 Hotline: 089 655 3618 để đăng ký khám bệnh chuyên gia
-----------
🏥KHOA CHĂM SÓC SỨC KHỎE THEO YÊU CẦU
👉 Địa chỉ: 𝟔𝟐𝟎 𝐍𝐠𝐮𝐲𝐞̂̃𝐧 𝐂𝐡𝐢́ 𝐓𝐡𝐚𝐧𝐡, 𝐩𝐡𝐮̛𝐨̛̀𝐧𝐠 𝐌𝐢𝐧𝐡 𝐏𝐡𝐮̣𝐧𝐠, 𝐓𝐏.𝐇𝐂𝐌 (Địa chỉ cũ: 620 Nguyễn Chí Thanh, Phường 4, Quận 11, TP.HCM)
☎️ Điện thoại: 028 3955 5880
-----------
🏥KHOA KHÁM BỆNH II
👉Địa chỉ: 𝐂𝐨̂̉𝐧𝐠 𝐬𝐨̂́ 𝟒, đ𝐮̛𝐨̛̀𝐧𝐠 𝐏𝐡𝐚̣𝐦 𝐇𝐮̛̃𝐮 𝐂𝐡𝐢́, 𝐩𝐡𝐮̛𝐨̛̀𝐧𝐠 𝐂𝐡𝐨̛̣ 𝐋𝐨̛́𝐧, 𝐓𝐏.𝐇𝐂𝐌 (Địa chỉ cũ: Cổng số 4, đường Phạm Hữu Chí, Quận 5, TP.HCM)
☎️ Điện thoại: 028 3955 9856
-----------
🏥 TRUNG TÂM KIỂM TRA SỨC KHOẺ CHỢ RẪY VIỆT NHẬT - HECI
👉 Địa chỉ: 𝐋𝐚̂̀𝐮 𝟔, 𝟔𝟐𝟎 𝐍𝐠𝐮𝐲𝐞̂̃𝐧 𝐂𝐡𝐢́ 𝐓𝐡𝐚𝐧𝐡, 𝐩𝐡𝐮̛𝐨̛̀𝐧𝐠 𝐌𝐢𝐧𝐡 𝐏𝐡𝐮̣𝐧𝐠, 𝐓𝐏.𝐇𝐂𝐌 (Địa chỉ cũ: 620 Nguyễn Chí Thanh, Phường 4, Quận 11, TP.HCM)
☎️ Điện thoại: 028 3622 2022 (Thứ 2 - Thứ 6, giờ hành chính từ 7-16h)
-----------
🏥 KHOA KHÁM XUẤT CẢNH
👉 Địa chỉ: 𝐂𝐨̂̉𝐧𝐠 𝐬𝐨̂́ 𝟑, 𝐓𝐡𝐮𝐚̣̂𝐧 𝐊𝐢𝐞̂̀𝐮, 𝐩𝐡𝐮̛𝐨̛̀𝐧𝐠 𝐂𝐡𝐨̛̣ 𝐋𝐨̛́𝐧, 𝐓𝐏.𝐇𝐂𝐌 (Địa chỉ cũ: Cổng số 3, Thuận Kiều, Quận 5, TP.HCM
☎️ Điện thoại: 028 3856 5703 hoặc 02838554137 - 1165
-----------
🏥TRUNG TÂM TRUYỀN MÁU CHỢ RẪY
👉Địa chỉ: 𝐂𝐨̂̉𝐧𝐠 𝐬𝐨̂́ 𝟓, 𝐧𝐠𝐚̃ 𝐛𝐚 đ𝐮̛𝐨̛̀𝐧𝐠 𝐓𝐫𝐢𝐞̣̂𝐮 𝐐𝐮𝐚𝐧𝐠 𝐏𝐡𝐮̣𝐜 𝐯𝐚̀ đ𝐮̛𝐨̛̀𝐧𝐠 𝐏𝐡𝐚̣𝐦 𝐇𝐮̛̃𝐮 𝐂𝐡𝐢́, 𝐩𝐡𝐮̛𝐨̛̀𝐧𝐠 𝐂𝐡𝐨̛̣ 𝐋𝐨̛́𝐧, 𝐓𝐏.𝐇𝐂𝐌
☎️Điện thoại: 028.39555885 (giờ hành chính)