28/01/2026
CHỈ CẦN CHỈNH ĐÚNG 3 CHỖ NÀY, GIẤC NGỦ SẼ KHÁC: GÁY – BỤNG – BÀN CHÂN
Bà con có để ý không, rất nhiều người bây giờ không phải là “không có thời gian ngủ”, mà là nằm xuống rồi vẫn không ngủ được. Hoặc có ngủ thì cũng chập chờn, dễ tỉnh, nửa đêm thức giấc, sáng dậy người vẫn mệt như chưa ngủ.
Trong Đông y, giấc ngủ không chỉ là chuyện của cái đầu, mà là chuyện của toàn thân khí huyết.
- Khí có quy về được không, huyết có yên được không,
- Tâm có được nuôi không, Thận có đủ lực kéo xuống không.
- Nếu khí huyết còn tắc, còn nghịch, còn loạn, thì nằm trên giường chỉ là nằm nghỉ, chưa chắc đã là ngủ.
Lâm tui làm nghề hơn 20 năm, coi rất nhiều ca mất ngủ, và nhận ra một điều rất thực tế: nhiều người không cần thuốc mạnh, chỉ cần chỉnh lại đúng vài điểm then chốt trên cơ thể là giấc ngủ đã khác hẳn.
Ba chỗ đó là: gáy – bụng – bàn chân.
1. Gáy: Cửa ngõ của khí lên não
Vùng gáy trong Đông y là nơi kinh mạch hội tụ, là cửa lên của dương khí. Nếu vùng này:
-Bị căng cứng
- Bị lạnh
- Bị ứ trệ lâu ngày
Thì khí khó lên, mà cũng khó xuống. Kết quả là:
- Đầu thì nặng, căng
- Nằm xuống là đầu còn tỉnh, còn nghĩ
- Dễ trằn trọc, khó vào giấc
Rất nhiều người mất ngủ kèm theo cứng cổ, mỏi vai gáy, nhức đầu âm ỉ. Đó là dấu hiệu khí cơ vùng thượng tiêu bị bế tắc.
Chỉnh vùng gáy không cần gì phức tạp. Chỉ cần:
- Giữ ấm cổ gáy khi ngủ
- Trước khi ngủ xoa bóp, day ấn nhẹ vùng gáy 5 đến 10 phút
- Có thể chườm ấm nếu cổ vai thường xuyên căng cứng
Mục đích là mở đường cho khí huyết lưu thông, để dương khí không bị nghịch lên đầu, mà chịu đi xuống.
2. Bụng: Trung tâm của khí cơ
Trong Đông y, Tỳ Vị là trung trục, là cái trục giữa của toàn bộ vận hành khí huyết. Bụng mà:
- Trướng
- Lạnh
- Đầy hơi
- Tiêu hóa kém
Thì khí không giáng xuống được, mà hay nghịch lên trên, sinh ra:
- Nóng trong
- Bồn chồn
- Tức ngực
- Khó yên giấc
Rất nhiều người nói “tôi mất ngủ do suy nghĩ”, nhưng khi Lâm tui bắt mạch, sờ bụng thì bụng lạnh, trướng, cứng, đầy. Gốc nằm ở Trung tiêu bất thông.
Muốn ngủ được, phải làm cho khí ở bụng chịu đi xuống.
Bà con có thể:
- Xoa bụng theo chiều kim đồng hồ mỗi tối 5 đến 10 phút
- Tránh ăn quá no, quá trễ
- Giữ ấm bụng khi ngủ, nhất là người hay lạnh bụng, tiêu hóa kém
- Khi bụng ấm, khí giáng, thì tâm tự nhiên yên.
3. Bàn chân: Nơi kéo hỏa xuống
Trong Đông y có câu: “Tâm hỏa phải giáng, Thận thủy phải thăng”. Bàn chân là nơi:
- Có huyệt Dũng Tuyền
- Là đầu mút của kinh Thận
- Là nơi kéo hỏa từ trên xuống dưới
Rất nhiều người mất ngủ có đặc điểm:
- Đầu nóng
- Ngực bứt rứt
- Nhưng chân thì lạnh
Đó là thượng nhiệt hạ hàn, khí không giao nhau, Tâm Thận bất giao, thì ngủ sao yên được.
Chỉnh bàn chân là một trong những cách đơn giản mà hiệu quả nhất:
- Ngâm chân nước ấm trước khi ngủ 15 đến 20 phút
- Xoa bóp lòng bàn chân, nhất là vùng giữa gan bàn chân
- Giữ chân luôn ấm khi ngủ
- Khi chân ấm, hỏa tự kéo xuống, đầu sẽ nhẹ, tim sẽ dịu, giấc ngủ sẽ sâu hơn.
Ba chỗ này liên quan với nhau
- Gáy thông thì khí không bị kẹt ở trên.
- Bụng ấm thì khí chịu giáng xuống.
- Chân ấm thì hỏa có chỗ để quy về.
Ba cái này mà phối hợp được, thì cơ thể tự động đi vào trạng thái nghỉ ngơi, không cần ép.
Lâm tui nói thiệt
Rất nhiều bà con bây giờ mất ngủ không phải vì thiếu thuốc, mà vì:
- Khí huyết không chịu chạy
- Trên thì ứ, dưới thì lạnh
- Giữa thì trệ
Uống thêm thuốc ngủ chỉ là đè thần kinh, chứ không chỉnh được cái trục vận hành của cơ thể.
Đôi lời Lâm tui gửi đến bà con
Bà con cứ nhớ cho Lâm tui một câu: Muốn ngủ được, phải làm cho khí chịu đi xuống.
Mà ba cái chốt quan trọng nhất để làm chuyện đó, chính là: gáy – bụng – bàn chân.
Nếu bà con đang gặp các triệu chứng:
- Trằn trọc khó ngủ
- Ngủ không sâu
- Dễ tỉnh giữa đêm
- Sáng dậy vẫn mệt
Thì thử chỉnh lại ba chỗ này trong 7 đến 10 ngày coi sao. Nhiều người chỉ cần vậy là giấc ngủ đã khác hẳn.
Nếu bà con muốn, nhắn cho Lâm tui, Lâm coi qua tình trạng cụ thể rồi chỉ thêm cách chỉnh cho đúng cơ địa từng người. Mất ngủ, phần lớn là chỉnh được, chỉ là mình chỉnh có đúng chỗ hay không thôi.
Chia sẻ từ
Lương y Nguyễn Tùng Lâm - Nhà thuốc Đỗ Minh Đường
