15/08/2025
CHIKUNGUNYA VÀ SỐT XUẤT HUYẾT DENGUE: Nhận Biết Sớm – Phòng Ngừa Đúng
🔍 Chikungunya là gì?
Chikungunya là bệnh truyền nhiễm do virus Chikungunya (CHIKV) gây ra, lây truyền qua muỗi Aedes aegypti và Aedes albopictus – cũng là tác nhân truyền bệnh sốt xuất huyết Dengue và Zika.
Bệnh thường khởi phát đột ngột sau 2–7 ngày bị muỗi đốt, với triệu chứng đặc trưng là sốt cao và đau khớp, có thể kéo dài hàng tuần, thậm chí vài tháng.
Tuy nhiên, biến chứng nặng rất hiếm gặp, và đa số bệnh nhân hồi phục hoàn toàn.
🔬 Tại Việt Nam, Chikungunya là bệnh nằm trong chương trình giám sát sốt cấp tính của Bộ Y tế. Các trường hợp nhiễm được ghi nhận ở mức rất thấp, hiện chưa có nguy cơ bùng phát trên diện rộng.
________________________________________
⚠️ Sốt xuất huyết Dengue: nguy hiểm hơn
Khác với Chikungunya, sốt xuất huyết Dengue do virus DENV (tuýp 1–4) gây ra, cũng truyền qua muỗi Aedes. Tuy nhiên, bệnh có nguy cơ diễn tiến nặng cao hơn, đặc biệt ở người tái nhiễm, người có bệnh nền đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh lí gan thận mạn tính, cơ địa dư cân, béo phì, phụ nữ có thai.
Triệu chứng nổi bật:
• Sốt cao, đau đầu, đau sau hốc mắt
• Đau cơ, buồn nôn, phát ban
• Xuất huyết dưới da
• Nguy cơ sốc, xuất huyết nặng, suy đa tạng, suy đa cơ quan, tử vong nếu không xử trí đúng
📉 Tỷ lệ tử vong do Dengue cao hơn nhiều so với Chikungunya. Việc theo dõi sát và can thiệp y tế kịp thời là bắt buộc.
________________________________________
🛡 Cách phòng ngừa chung cho cả hai bệnh
• Loại bỏ nơi muỗi đẻ trứng: thau, lu, lọ, chai, vũng nước đọng
• Mặc đồ dài tay, dùng màn khi ngủ, kem xua muỗi
• Chủ động tiêm vắc-xin Dengue, đặc biệt là người có bệnh nền đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh lí gan thận mạn tính, cơ địa dư cân, béo phì.
• Khám bệnh ngay nếu có sốt cao, phát ban, đau đầu, hoặc đau khớp nhiều
________________________________________
💉 Vaccine phòng sốt xuất huyết đã có tại Việt Nam
Hiện nay, vắc-xin Qdenga (Dengue tetravalent vaccine – TAK-003) đã được cấp phép tại Việt Nam. Đây là vắc-xin thế hệ mới giúp phòng cả 4 tuýp virus Dengue, áp dụng cho người từ 4 đến 60 tuổi, không cần xét nghiệm máu trước tiêm.
✅ Theo các nghiên cứu lâm sàng, Qdenga có hiệu quả bảo vệ lên đến 80,2% với người chưa từng nhiễm Dengue và giúp giảm tới 90% nguy cơ nhập viện do sốt xuất huyết.