Bác sĩ Mạch Máu

23/07/2021

23/07/2021

COVID-19 TẤN CÔNG CƠ THỂ NHƯ THẾ NÀO?

Nhiễm vi-rút SARS-CoV-2 nội mô dẫn đến tổn thương tế bào nội mô, kích hoạt giải phóng các cytokine tiền viêm và rối loạn chức năng vi tuần hoàn ở phổi, tim và gan. Một hậu quả được cho là tình trạng tăng đông máu dẫn đến hình thành huyết khối vi mạch.

Khi xảy ra ở phổi, huyết khối vi mạch có thể làm suy giảm quá trình trao đổi oxy; khi xảy ra trong các tĩnh mạch, nó có thể dẫn đến huyết khối tĩnh mạch sâu và thuyên tắc phổi và trong động mạch, đột quỵ do thiếu máu não cục bộ, thiếu máu cục bộ ở chi và nhồi máu cơ tim (1).

Chảy máu quá nhiều có thể xảy ra trên bệnh nhân COVID-19 nhưng ít phổ biến hơn nhiều so với các vấn đề đông máu.

=> Vì vậy Theo phác đồ điều trị của Bộ Y Tế, đối với BN được chẩn đoán Viêm phổi từ mức độ trung bình trở lên do COVID-19 sẽ được điều trị thuốc kháng đông ngay.

Tạp chí Nature năm 2020 có đăng 1 báo cáo (2) khám nghiệm tử thi các BN ko may chết vì covid ở Mỹ và Italy, 2 địa điểm chịu ảnh hưởng nặng nề bởi dịch virus Wuhan lúc bấy giờ. Tổng cộng có 68 mẫu phổi và các mô xung quanh từ các BN Covid đã chết trong độ tuổi từ 30-96, được thu thập để nghiên cứu pháp y và giải phẫu bệnh. 65 trường hợp có bệnh nền, 3 trường hợp không bệnh nền.

Kết quả pháp y cho thấy có 3 loại tổn thương chính (60% có đủ 3 dạng tổn thương này):
- Viêm khí phế quản, do Covid, không do đặt nội khí quản, hay bội nhiễm vi khuẩn, vi nấm.

- Tổn thương phế nang lan toả, chiếm phần lớn số ca. Phế nang là những túi khi li ti trong phổi, có chức năng trao đổi khí. Phế nang ở BN Covid bị đổ đầy dịch viêm chứa tế bào niêm mạc phế nang chết và tế bào miễn dịch, tạo màng hyaline, tái cấu trúc mô kẽ. Phổi trở thành khối đặc, không còn cấu trúc xốp như bình thường. Nói cách khác, giống như bạn bị chết đuối trên cạn vậy.

- Huyết khối gây tắc các mạch máu nhỏ và lớn trong phổi => nhồi máu phổi. Đây là một biến chứng rất nặng khiến tình trạng của BN sụp nhanh như rơi xuống vực, tử vong nhanh.


1. Lowenstein CJ, Solomon SD: Severe COVID-19 is a microvascular disease. Circulation 142: 1609-1611, 2020. doi: 10.1161/CIRCULATIONAHA.120.050354 https://www.ahajournals.org/doi/pdf/10.1161/CIRCULATIONAHA.120.050354
Nguồn: https://www.nature.com/articles/s41379-020-00661-1

2. https://www.nature.com/articles/s41379-020-00661-1

18/07/2021

CÓ NÊN TIÊM VẮC XIN CHO NGƯỜI CAO TUỔI, NGƯỜI CÓ BỆNH NỀN ?

Hiện nay đang có những ý kiến trái chiều về có hay không tiêm vắc xin cho người cao tuổi, người có bệnh nền . Những ý kiến phản đối cho rằng tiêm vắc xin cho người có bệnh nền, người cao tuổi có nhiều rủi ro, không an toàn tuy nhiên tôi thấy nên tiêm vì các lí do sau:

1. Với những người có bệnh nền. Bệnh nhân Covid ở nước ta tử vong chủ yếu là ở các bệnh nhân có bệnh lí nền vì vậy tiêm vắc xin là biện pháp nhằm làm giảm số bệnh nhân nặng và bệnh nhân tử vong, giảm tổng số thời gian nằm viện cho các bệnh nhân nặng, giảm áp lực cho khu vực hồi sức cấp cứu. Tất nhiên với các bệnh nhân nguy kịch, tiên lượng sống thêm ngắn không phải là đối tượng ưu tiên.

2. Với các bệnh nhân cao tuổi. Lí do không tiêm vắc xin có lẽ cho là người cao tuổi, sức yếu nên nếu có tác dụng phụ thì sức chống đỡ yếu dễ có diễn biến nặng. Nhận định này dựa trên cảm tính hơn là thực tế. Thống kê của CDC cho thấy tỉ lệ có các tác dụng phụ ở người cao tuổi thậm chí lại thấp hơn ở những người ít tuổi ( ảnh 1). Một số ca tử vong liên quan đến tiêm vắc xin ở VN đều xảy ra ở những người trẻ, khỏe mạnh. Thực tế ở một số điểm tiêm vắc xin cho thấy dường như phản ứng phụ ở người trẻ tuổi lại nặng hơn ở người nhiều tuổi. Điều này cũng dễ hiểu vì hệ miễn dịch ở người ít tuổi mạnh mẽ hơn nên phản ứng với kháng nguyên cũng hăng hái hơn, dữ dội hơn.

Nguồn: GS Nguyễn Thanh Liêm

17/07/2021

THÊM 16 TỈNH THÀNH PHÍA NAM GIÃN CÁCH THEO CHỈ THỊ 16, TỪ 0H NGÀY 19-7!!!

Thủ tướng Phạm Minh Chính vừa ký văn bản hỏa tốc về việc áp dụng biện pháp giãn cách xã hội để phòng, chống dịch tại một số địa phương.

Theo đó, ngoài 3 tỉnh, thành đang áp dụng chỉ thị 16 là TP.HCM, Bình Dương và Đồng Nai, sẽ có thêm 16 tỉnh, thành giãn cách theo chỉ thị này để chống dịch gồm: Cần Thơ, Bình Phước, Tây Ninh, Bà Rịa - Vũng Tàu, Tiền Giang, Long An, Vĩnh Long, Đồng Tháp, Bến Tre, Hậu Giang, An Giang, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Trà Vinh, Cà Mau và Kiên Giang.

Đối với tỉnh, thành phố đang áp dụng biện pháp giãn cách trước ngày có văn bản này, căn cứ diễn biến dịch bệnh và kết quả phòng, chống dịch trên địa bàn, chủ tịch UBND cấp tỉnh chủ động, kịp thời báo cáo cấp thẩm quyền trước khi quyết định việc tiếp tục thực hiện thời gian giãn cách như đã quyết định hoặc kéo dài thời gian giãn cách như các tỉnh, thành phố bổ sung nêu trên.

15/07/2021

BIẾN THỂ DELTA KHÁC VỚI ALPHA RA SAO?

Tối qua, một anh bạn xem đài truyền hình gọi điện nói ‘biến thể delta ghê quá ông ơi’. Tôi hỏi sao gọi là ‘ghê’ thì anh bạn nói là đài truyền hình cho chiếu cảnh bệnh nhân Covid-19 trong ICU, máy móc, dây nhợ tùm lum. Tôi hỏi ‘làm sao anh biết đó là người bị nhiễm biến thể delta’. Dĩ nhiên là phóng viên cũng không nói ra. Thật ra, cái video clip đó dĩ nhiên là thật, nhưng nó nằm trong chiến dịch làm cho công chúng nhận thức về sự nguy hiểm của biến thể delta.

Nếu chỉ xem qua đoạn video ngắn đó, người xem có cảm giác rằng biến thể này nguy hiểm hơn biến thể gốc (alpha). Nhưng nếu chịu khó tìm hiểu từ các nguồn đáng tin cậy (nghiên cứu khoa học) thì hình như biến thể delta không quá nguy hiểm như chúng ta nghĩ; ngược lại, nó có vẻ càng ngày càng giống như CẢM LẠNH.

Con virus Vũ Hán đầu tiên gây đại dịch là thuộc biến thể alpha (kí hiệu B.1.1.7).
Biến thể delta (kí hiệu B.1.617.2) xuất phát từ Ấn Độ, nhưng xuất hiện ở Anh từ tháng 4/2021. Sau đó, nó ‘lan toả’ khắp nơi trên thế giới, có thể cả ở Việt Nam. Bởi vì biến thể delta hoành hành ở Anh, nên Anh là nước có nhiều nghiên cứu về biến thể này.

1. Triệu chứng
Dựa vào dữ liệu của công trình nghiên cứu, Giáo sư Spector cho viết triệu chứng số 1 ở những người bị nhiễm biến thể delta là NHỨC ĐẦU.
Các triệu chứng phổ biến khác là nhức đầu, cảm lạnh, đau cổ họng, sổ mũi, và sốt (đối với người chưa tiêm vaccine). Các triệu chứng này rất khác với biến thể alpha: sốt, ho, mệt mỏi, mất vị giác, v.v. (xem bảng tóm tắt).

2. Xác suất lây lan
Biến thể delta lây lan nhiều hơn so với biến thể alpha. Giáo sư Stuart Turville (Viện Kirby, sát bên cạnh Viện Garvan của tôi) nói rằng biến thể delta có khả năng lây lan cao hơn biến thể alpha chừng 30 – 50% [1].

Con số này (30 – 50% cao hơn) có nghĩa là gì? Nó có nghĩa là: nếu 100 người tiếp xúc với một người bị nhiễm biến thể delta, thì 12 người sẽ bị nhiễm theo. Nếu 100 người tiếp xúc với một người bị nhiễm biến thể alpha, thì sẽ có 8-9 người bị nhiễm theo. Lấy 12/8 = 1.5, tức cao hơn 50%. Đó là ý nghĩa thật của câu ‘tăng khả năng lây lan’ — nói đúng ra là ‘tăng xác suất lây lan’.

Biến thể delta nguy hiểm?
‘Nguy hiểm’ ở đây là dựa trên nguy cơ tử vong và nhập viện. Chúng ta chưa biết biến thể delta có nguy hiểm hay không, nhưng chúng ta biết biến thể alpha nguy hiểm.
Vẫn theo Giáo sư Turville, biến thể delta không nguy hiểm như biến thể alpha. Ông trích dẫn dữ liệu nghiên cứu cho thấy tỉ lệ tử vong trong vòng 28 ngày ở những người bị nhiễm biến thể delta là 0.3%, còn với biến thể alpha thì 1.9% [1]. Thành ra, ai nói rằng biến thể delta nguy hiểm là có thể sai.

Tóm lại, con virus Vũ Hán đã biến hoá thành nhiều biến thể khác nhau, và biến thể delta là được nhiều người quan tâm vì đa số những ca nhiễm ngày nay (ở Anh, Mĩ) là do biến thể delta. Người bị biến thể delta có triệu chứng rất khác với biến thể alpha.

Biến thể delta có xác suất lây lan cao hơn biến thể alpha, nhưng nó (delta) cũng có vẻ ít độc hại và nguy hiểm hơn. Sự thật này rất nhứt quán với qui luật tiến hoá của virus: ĐỂ TỒN TẠI, NÓ SẼ LÂY CHO NHIỀU NGƯỜI HƠN NHƯNG ĐỒNG THỜI ‘HIỀN LÀNH’ HƠN để sống chung với chúng ta. Việc đòi tiêu diệt chúng là điều không thể.

Theo Giáo sư Tim Spector (anh bạn già của tôi thời ở St Thomas), người chủ trì công trình nghiên cứu về triệu chứng của người bị nhiễm covid-19 (tên là ‘Zoe Covid Symptom Study’) [4] cho biết Covid bây giờ giống như là một cảm lạnh xấu ở những người trẻ tuổi, và thông tin này chưa được nhà chức trách nào thông báo cho công chúng biết.

Tin vui là cả hai vaccine Pfizer và AstraZeneca đều có hiệu quả lên đến >90% chống biến thể delta [5].
Các bạn có thể xem seminar về biến thể delta ở đây (tiếng Anh): https://covid.joinzoe.com/post/covid-delta-variant-webinar

Nguồn: GS Nguyễn Văn Tuấn
____
[1] https://www.abc.net.au/.../delta-coronavirus.../100255804
[2] https://www.thelancet.com/.../PIIS1473-3099.../fulltext...
[3] https://www.thelancet.com/.../PIIS1473-3099.../fulltext...
[4] Nghiên cứu ‘Zoe Covid Symptom Study’
https://covid.joinzoe.com
[5] https://media.tghn.org/.../Effectiveness_of_COVID-19...

07/07/2021

KHẨN!!!
TP.HCM GIÃN CÁCH TOÀN THÀNH PHỐ THEO CHỈ THỊ 16 TRONG 15 NGÀY TỪ 0H 9-7

Lúc 18h5 hôm nay 7-7, Trung tâm báo chí TP.HCM đã thông tin nhanh đến các báo tại TP.HCM về cuộc họp báo có sự tham dự của lãnh đạo UBND TP để nghe công bố một số nội dung chỉ đạo quan trọng về công tác chống dịch COVID-19 trong thời gian tới.

Tại cuộc họp, Chủ tịch UBND TP Nguyễn Thành Phong nhấn mạnh cần coi việc chống dịch như một cuộc chiến, đảm bảo an toàn sức khỏe, tính mạng người dân là trên hết. TP.HCM quyết định sẽ áp dụng chỉ thị 16 trên toàn TP từ 0h ngày 9-7, thời gian áp dụng 15 ngày.
Ông cũng chỉ đạo các sở ngành chỉ đạo tạm ngưng hoạt động các loại hình vận tải công cộng, xe hai bánh kết nối công nghệ với hành khách, xe ôm.
Chủ tịch UBND TP.HCM cho biết hiện nay số ca nhiễm COVID-19 tại TP tăng nhanh, tuy nhiên nguồn lực của TP vẫn đảm bảo, vì vậy TP đề nghị người dân không cần tích trữ hàng hóa, không tập trung đông người tại siêu thị, chợ truyền thống.
Người dân TP hãy tin tưởng, chung sức cùng lãnh đạo TP trong thời gian 15 ngày giãn cách xã hội theo chỉ thị 16. Phát huy tinh thần mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi gia đình là pháo đài chống dịch. Đồng thời ủng hộ, cảm thông khi TP áp dụng giãn cách xã hội.
Ông Phong chia sẻ, với những biện pháp được đưa ra trong chỉ thị 10, tiếp đây áp dụng biện pháp theo chỉ thị 16, nếu được thực hiện quyết liệt, nghiêm túc thì ông tin rằng dịch bệnh sẽ được đẩy lùi.

Trước đó, từ 0h ngày 31-5, TP.HCM thực hiện giãn cách xã hội theo chỉ thị số 15 của Thủ tướng trong vòng 15 ngày, riêng quận Gò Vấp và phường Thạnh Lộc, quận 12 giãn cách theo chỉ thị 16.
Nhưng do TP.HCM xuất hiện nhiều chuỗi lây nhiễm trong cộng đồng nên đến ngày 14-6, Chủ tịch UBND TP Nguyễn Thành Phong tiếp tục chỉ đạo giãn cách xã hội toàn địa bàn TP.HCM theo chỉ thị 15 thêm 2 tuần, từ 0h ngày 15-6 cho đến 0h ngày 29-6.

Đến ngày 19-6, UBND TP.HCM ban hành chỉ thị số 10 về siết chặt và tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch COVID-19 trên địa bàn TP.HCM; tạm ngưng các chợ tự phát, dừng vận chuyển hành khách công cộng... cho đến nay.

https://tuoitre.vn/tp-hcm-gian-cach-toan-thanh-pho-theo-chi-thi-16-trong-15-ngay-tu-0h-9-7-20210707181657126.htm

30/06/2021

CẬP NHẬT TÌNH HÌNH DỊCH COVID TẠI VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI NGÀY 30/6

Tình hình Việt Nam

- Bộ Y tế sẽ đánh giá có cho F1 được cách ly tại nhà trên phạm vi toàn quốc thay vì ở 1 vài tỉnh như hiện tại hay không.

- \Ca tử vong số 79 là bệnh nhân 64 tuổi tại Bắc Giang. Chẩn đoán tử vong do viêm phổi nặng do SARS Cov 2. Biến chứng suy hô hấp cấp tiến triển, sốc nhiễm khuẩn trên bệnh nhân tai biến mạch máu não, viêm đa khớp. Trường hợp số 80 là bệnh nhân 85 tuổi tại Tp. HCM, chẩn đoán tử vong do viêm phổi do COVID-19 mức độ nguy kịch, biến chứng suy hô hấp tiến triển, sốc nhiễm trùng trên bệnh nhân tăng huyết áp, đái tháo đường type 2.
- Chiều nay ghi nhận ca tử vong thứ 81 từ đầu dịch, là bệnh nhân 61 tuổi ở Tp. HCM. Chẩn đoán tử vong do viêm phổi do nhiễm SARS-CoV-2 mức độ nguy kịch biến chứng suy hô hấp tiến triển, suy đa cơ quan, trên bệnh nhân tiền sử lao phổi đã điều trị cách đây 7 năm.

- Tối nay có thêm 240 ca mắc mới, riêng Tp. HCM có 124 ca.
- Tp. HCM lên kế hoạch làm xét nghiệm toàn bộ dân quận 8, Bình Tân, Tân Phú, Hóc Môn để quét các ca nhiễm trong cộng đồng từ giờ đến 10/7.
- Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch vừa ghi nhận có 25 ca mắc covid, trong đó 17 ca là bệnh nhân và 8 người là người thân đang ở khu điều trị bệnh nhân lao kháng thuốc và HIV.
- UBND quận 11, Tp. HCM, tạm thời bị phong tỏa sau khi 1 phó chủ tịch có kết quả xét nghiệm nghi nhiễm covid-19.

Tình hình thế giới

- Công ty dược phẩm Sanofi của Pháp thông báo họ sẽ đầu tư 400 triệu Euro mỗi năm cho đến 2025 để nghiên cứu và phát triển dạng vaccine thế hệ mới mRNA như của Pfizer và Moderna. Tổng số tiền dự kiến đầu tư của Sanofi lên đến 2 tỷ Euro.
- Lần đầu tiên kể từ khi đại dịch bắt đầu các ngoại trưởng nhóm G20 sẽ gặp trực tiếp tại Italy để bàn luận về các biện pháp hợp tác chống lại những tình huống khẩn cấp như đại dịch covid-19.
- Ủy ban châu Âu đã chọn 4 dạng điều trị dùng kháng thể và dạng thuốc chữa thấp khớp của Eli Lilly vào trong danh sách ban đầu các thuốc được khuyến khíc sử dụng để điều trị bệnh nhân covid-19.
- Đại diện công ty sản xuất vaccine Sputnik V cho biết sau kết quả tiêm thực tế dạng vaccine này có hiệu lực hơn 90% chống lại biến chủng Delta.
- Tổ chức Chữ thập đỏ quốc tế dùng từ thảm họa để cảnh báo đợt bùng phát bởi biến chủng Delta tại Indonesia. Hiện mỗi ngày nước này có hơn 20 nghìn ca nhiễm, các bệnh viện đều chật cứng người làm cho các biện pháp phòng dịch không được tuân thủ 1 cách đầy đủ.
- Campuchia ghi nhận 1 ngày có số ca mắc mới tăng kỉ lục với hơn 1.100 ca, số tử vong cũng đạt mức cao nhất từ đầu dịch với 27 người chết chỉ trong 1 ngày vì covid-19.
- Youtube đã tắt chức năng xem view kiếm tiền của 1 Youtuber người Mỹ sau khi anh này đưa clip khẳng định thuốc ivermectin là cách điều trị hiệu quả chống lại covid-19.
- Việc kiểm duyệt trên internet đang bị chỉ trích là có xu hướng bám theo chính trị sau khi 1 người dẫn chương trình tại Mỹ cho rằng Facebook lại cho phép đăng bài nói về giả thuyết virus đến từ phòng thí nghiệm dù thực tế chưa có bằng chứng rõ ràng.

29/06/2021

Vaccine Pfizer/Moderna có thể tạo ra kháng thể đặc hiệu Sars-Cov-2 trong nhiều năm, thậm chí cả đời
====
Các nhà khoa học từ Đại Học Y Khoa Washington University St Louis, Missouri, Hoa Kỳ vừa tìm các tế bào B cell, là tế bào tạo ra các kháng thể đặc hiệu, có khả năng "nhớ" mặt các g*i protein S của virus Sars-Cov-2, từ trong các vùng tâm phôi ( Germinal Center ) ở các hạch bạch huyết trong nhiều năm, thậm chí là cả đời. Trí nhớ tế bào miễn dịch B cell (memory B cell) là một điểm tuyệt có trong hệ miễn dịch chúng ta, giúp chúng ta nhớ lại những "kẻ thù" đã từng gặp trong quá khứ.
Phát hiện này chỉ ra những bệnh nhân đã chích vaccine Pfizer/Moderna có thể an tâm trong nhiều năm với Virus Sars-Cov-2 gen ban đầu và các biến thể gần đây. Tuy nhiên, với tốc độ thay đổi nhanh như hiện nay, có thể chúng ta vẫn sẽ cần thêm một mũi vaccine, dùng chính các gene của biến thể Sars-Cov-2 mới nhất. Hiện nay vaccine Pfizer vẫn hiệu quả với biến thể Delta (khoảng 90%).
Bài được đăng trên tạp chí Y khoa nổi tiếng Nature ngày hôm nay, quý vị có thể xem toàn bộ bài tại đây.
https://www.nature.com/.../s41586-021-03738-2_reference.pdf
BS Wynn Tran, Los Angeles, Hoa Kỳ

28/06/2021

Mọi người CẦN NHỚ Vắc-xin COVID-19 mRNA!

Chúng không thể làm cho người đó nhiễm COVID-19 vì Vắc-xin mRNA không dùng vi-rút còn sống gây bệnh COVID-19.

Chúng không ảnh hưởng hoặc tương tác với ADN của chúng ta theo bất kỳ cách nào vì:
- mRNA không bao giờ xâm nhập nhân tế bào, nơi ADN (vật liệu gen) được lưu giữ.
- Tế bào bị phá vỡ và loại bỏ mRNA sớm ngay sau khi nó hoàn tất việc theo hướng dẫn.

Hãy tiêm phòng càng sớm càng tốt!!!

28/06/2021

Viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim sau khi tiêm vắc-xin COVID-19 mRNA
Những Điều Bạn Cần Biết

* Hơn 177 triệu người đã được tiêm ít nhất một liều vắc-xin ngừa COVID-19 tại Hoa Kỳ và CDC tiếp tục giám sát về độ an toàn của vắc-xin ngừa COVID-19 đối với bất kỳ vấn đề về sức khỏe nào xảy ra sau khi chủng ngừa.

* Từ đến ngày 11/6, đã có hơn 1.200 báo cáo gửi đến Hệ Thống Báo Cáo Biến Cố Bất Lợi của Vắc-xin (VAERS) về các trường hợp viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim, xảy ra sau khi tiêm chủng COVID-19 mRNA (Pfizer-BioNTech, Moderna) ở Hoa Kỳ.
* Những báo cáo này là hiếm, khi xét đến hàng trăm triệu liều vắc-xin đã được cấp dùng và được báo cáo sau khi tiêm chủng COVID-19 mRNA, đặc biệt là ở trẻ vị thành niên và thanh niên.
* CDC và đối tác của mình đang tích cực giám sát những báo cáo này, bằng việc xem xét dữ liệu và bệnh án để tìm hiểu thêm xem chuyện gì đã xảy ra và xem liệu có bất kỳ mối liên hệ nào với việc chủng ngừa COVID-19 hay không.
* Hầu hết bệnh nhân đã được chăm sóc đều phản hồi tốt với phương thức điều trị, nghỉ ngơi và nhanh chóng cảm thấy khỏe hơn.

* Các ca được xác nhận đã xảy ra:
* Chủ yếu ở nhóm thanh thiếu niên và thanh niên nam từ 16 tuổi trở lên
* Thường xuyên hơn sau khi tiêm liều thứ hai hơn so với liều thứ nhất của một trong hai loại vắc-xin COVID-19 mRNA
* Thường xảy ra trong vòng vài ngày sau khi chủng ngừa COVID-19

* Bệnh nhân thường có thể trở lại hoạt động thường nhật sau khi các triệu chứng được cải thiện. Họ nên nói chuyện với bác sĩ của mình về việc quay lại tập thể dục hoặc các môn thể thao.
* CDC tiếp tục khuyến cáo tiêm chủng COVID-19 cho người từ 12 tuổi trở lên, khi xét đến nguy cơ mắc bệnh COVID-19 và các biến chứng liên quan, có thể đến mức nghiêm trọng.

* Tiêm vắc-xin là cách tốt nhất để giúp bảo vệ bản thân và gia đình quý vị khỏi COVID-19.
* Các thông tin sẽ được chia sẻ thêm khi có sẵn.

- Viêm cơ tim là tình trạng viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim là tình trạng viêm lớp ngoài của tim. Trong cả hai trường hợp, hệ miễn dịch của cơ thể gây ra tình trạng viêm tấy phản ứng lại khi xuất hiện lây nhiễm hoặc một số yếu tố kích hoạt khác.

- Tôi hoặc con/em tôi vẫn nên đi chủng ngừa?
Đúng. CDC tiếp tục khuyến nghị chủng ngừa COVID-19 cho mọi người từ 12 tuổi trở lên, vì nguy cơ mắc bệnh COVID-19 và các biến chứng liên quan, có thể rất nghiêm trọng, như các vấn đề dài hạn về sức khỏe, nhập viện và thậm chí là tử vong. Nếu quý vị hoặc con/em quý vị đã tiêm liều thứ nhất loại vắc-xin Pfizer-BioNTech hoặc Moderna, điều quan trọng là phải tiêm liều thứ hai trừ khi nhà cung cấp dịch vụ tiêm chủng hoặc bác sĩ của quý vị nói quý vị không nên tiêm nữa.
Các lợi ích tiềm năng và đã biết của tiêm chủng COVID-19 phải vượt qua nguy cơ tiềm tàng và đã biết, bao gồm nguy cơ mắc viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim. Ngoài ra, hầu hết bệnh nhân bị viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim đã được chăm sóc đều đáp ứng tốt với phương pháp điều trị, nghỉ ngơi và nhanh chóng cảm thấy khỏe hơn.
Nếu quý vị lo ngại về việc chủng ngừa COVID-19, hãy trao đổi với phòng khám, bác sĩ hoặc y tá của quý vị hoặc của con em quý vị.

- Tôi nên chú ý đến các triệu chứng nào của bệnh viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim sau khi tiêm chủng COVID-19?
Hãy lưu ý tới bất kỳ triệu chứng nào sau đây:
* Đau ngực
* Hụt hơi
* Cảm giác có nhịp tim nhanh, không đều hoặc đập thình thịch
Đi chăm sóc y tế ngay nếu quý vị cho rằng mình hoặc con em mình có bất kỳ triệu chứng nào trong số này trong vòng một tuần sau khi chủng ngừa COVID-19.

26/06/2021

BẠN CÓ BIẾT 3 CÔNG NGHỆ SX VACCIN HIỆN TẠI LÀ GÌ?

7 loại vaccine đã và có thể sắp xuất hiện ở VN, chia làm 3 nhóm công nghệ SX:

1 - BẤT HOẠT (XÁC ƯỚP - THE MUMMIES )
Hai loại vaccine SinoPharm và CoronaVac của Trung Quốc làm theo công nghệ cổ điển là 'virus bất hoạt', tức là nuôi cấy số lượng lớn virus Covid-19 rồi bất hoạt chúng bằng hóa chất (nôm na là ướp xác bọn nó) khiến chúng ko thể sinh sôi hay gây bệnh được nữa.
Sau khi được tiêm xác ướp nguyên con của Covid-19, cơ thể bạn quen mặt với bọn này. Lỡ khi bọn virus sống xâm nhập thì cơ thể bạn lập tức nhận ra và diệt chúng ngay.
Ưu điểm được cái rẻ và sẵn nhưng tỉ lệ tạo miễn dịch thấp, chỉ 50% - 78% người tiêm có phát sinh miễn dịch (tức là 10 người tiêm thì chỉ 5-8 người có kháng thể).

2- VECTOR (NGƯỜI VẬN CHUYỂN - THE TRANSPORTER)
Ba loại vaccine của Johnson & Johnson (J&J - Mỹ), AstraZeneca (Châu Âu) và Sputnik-V (Nga) dùng công nghệ vector (vector có nghĩa là 'người vận chuyển').
Họ cấy 1 đoạn gen Covid-19 vào 1 loài virus vô hại (như virus cúm, hoặc adenovirus), rồi nhờ em virus vô hại này vận chuyển đoạn gen này vào tế bào người. Tế bào sẽ dùng đoạn gen đó sản xuất ra đoạn protein đặc trưng của Covid-19, rồi hệ miễn dịch sẽ nhận biết và phát sinh kháng thể.
Ưu điểm là tỉ lệ tạo miễn dịch tốt ( 65%-95%), dễ bảo quản (chỉ cần tủ lạnh thông thường), và giá rẻ (chỉ 3-4 USD/liều).

3- mRNA (NGƯỜI ĐƯA THƯ - THE POSTMAN)
Đây là công nghệ xịn sò nhất do Pfizer và Moderna sở hữu. Vaccine chỉ dùng đoạn mã di truyền mRNA của Covid-19 như 1 người đưa thư, khi tiêm vào cơ thể thì đoạn mã này sẽ thông báo cho tế bào người tự sản xuất ra protein của virus, nhờ đó mà tạo ra kháng thể.
Cách này tuyệt hay vì ít bị tác dụng phụ, tỉ lệ tạo miễn dịch rất cao (90-95%) nhưng trở ngại là giá cao (25-30 usd/liều) và bảo quản khó (Pfizer cần lạnh âm 70 độ C, Moderna thì cần ít lạnh hơn).

26/06/2021

VÌ SAO KHOẢNG CÁCH GIỮA 2 LIỀU TIÊM LÀ 4 TUẦN?
VÌ SAO ĐÃ TIÊM VACCIN RỒI VẪN BỊ NHIỄM VIRUS?

Những ngày này TP.HCM đang căng mình chống dịch, kèm Theo đó là việc bắt đầu triển khai tiêm vaccin gặp nhiều vấn đề, hôm ay BS Mạch Máu chia sẻ góc nhìn của GS. Nguyễn Văn Tuấn về 2 vấn đề trên để mọi người tham khảo nhé!

“Dù lời giải thích có là gì, ta phải nhận thức hai bài học quan trọng.
Tiêm vaccine đầy đủ hai liều, ta vẫn có nguy cơ bị nhiễm Covid-19. Vaccine không phải "viên đạn bạc". Mục đích chính của các vaccine là giúp giảm tối đa người bị nhiễm Covid-19 ở thể nặng - có thể tử vong, chứ không phải ngăn ngừa hoàn toàn lây nhiễm.
Sự việc xảy ra ở Bệnh viện Nhiệt đới TP HCM là lời nhắc nhở rằng, ngay cả khi chúng ta đã tiêm vaccine cho 70%-80% dân số, hiệu quả chống dịch vẫn tiếp tục phụ thuộc vào các biện pháp y tế công cộng như 5K…”

1. VÌ SAO KHOẢNG CÁCH GIỮA 2 LIỀU TIÊM LÀ 4 TUẦN?
Người bạn vừa tiêm liều vaccine AstraZeneca đầu tiên được hẹn bốn tuần sau quay lại tiêm liều hai. Anh hỏi tôi con số bốn tuần từ đâu ra.
Khoảng cách thời gian giữa hai mũi tiêm là yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của vaccine. Trước các băn khoăn xung quanh thời gian giữa hai liều vaccine, chúng ta phải dựa vào chứng cứ từ nghiên cứu khoa học hơn là ý kiến cá nhân.

Theo hướng dẫn của nhà sản xuất AstraZeneca, khoảng cách thời gian cho hai mũi tiêm là bốn đến 12 tuần, nhưng họ ghi rõ "chuộng tám tuần trở lên", vì đó là thời gian để vaccine đạt hiệu quả cao nhất.

Ở Australia nơi tôi sống, Bộ Y tế lặp lại khuyến cáo của hãng này, kèm theo tham vấn từ cơ quan quản lý dược phẩm quốc gia và các chương trình triển khai vaccine quốc tế. Họ khuyến cáo rằng, để đạt được hiệu quả tối đa của vaccine AstraZeneca, hai mũi tiêm phải cách nhau 12 tuần.

Kinh nghiệm tiêm chủng từ các nước khác như Anh, Hàn Quốc, Pháp được công bố đến thời điểm hiện tại cũng cho biết, hai liều vaccine AstraZeneca nên cách nhau 12 tuần trở lên.
Thời gian 12 tuần giữa hai liều cũng nhất quán với kết quả nghiên cứu của nhóm 81 nhà khoa học được công bố trên Tạp chí Y khoa hàng đầu Lancet vào tháng 2/2021. Các khoa học gia lý giải rằng, ba tháng là thời gian đủ để cơ thể chúng ta "làm quen" với vaccine trước khi nhận liều mới.
Nghiên cứu trên cũng cho biết, khi cách nhau dưới sáu tuần, hiệu quả vaccine AstraZeneca chỉ là 55%, nhưng ở 12 tuần trở lên, hiệu quả là 80%.

Điều này còn liên quan đến một thắc mắc khác. Sau khi 54 nhân viên của Bệnh viện Nhiệt đới TP HCM bị nhiễm Covid-19 dù họ đã được tiêm hai liều vaccine, nhiều người đặt câu hỏi, tại sao đã tiêm hai mũi vaccine mà vẫn bị nhiễm virus?

2. TẠI SAO ĐÃ TIÊM HAI MŨI VACCINE MÀ VẪN BỊ NHIỄM VIRUS?
Theo các nguồn tin, những người này đã được tiêm vaccine AstraZeneca và thời gian giữa hai liều là bốn đến năm tuần. "Hiện tượng" này làm cho nhiều người hoang mang.
Tuy nhiên, tôi muốn thuyết phục các bạn rằng chẳng có gì phải hoang mang cả. Xin nhắc lại rằng mục đích chính của vaccine Covid-19 không hẳn là ngăn chặn lây nhiễm mà là giảm độ lây nhiễm, giảm nguy cơ nhập viện, giảm nguy cơ tử vong. Do đó, đã tiêm vaccine mà vẫn bị nhiễm Covid-19 là điều không nằm ngoài dự báo của khoa học.

Nói vậy nhiều bạn sẽ không hài lòng. Nhưng đó là sự thật. Từ khi vaccine Covid-19 chưa ra đời, các nhà nghiên cứu đã nhấn mạnh rằng, người được tiêm vaccine vẫn có thể bị nhiễm. Nó cũng như tôi tiêm vaccine cảm cúm mỗi năm mà thỉnh thoảng vẫn bị cảm cúm. Trong dịch tễ học, người ta gọi đó là những ca "NHIỄM ĐỘT PHÁ".

Tập san Y khoa New England Journal of Medicine mới công bố một bài nghiên cứu về các ca nhiễm đột phá sau tiêm vaccine Pfizer. Đa số họ bị nhẹ và được điều trị khỏi trong một tuần.
Một nghiên cứu khác ở Đại học Stanford báo cáo rằng trong số 22.729 nhân viên y tế được tiêm vaccine, có 189 người bị nhiễm virus. Nhưng các nhà nghiên cứu ghi chú rằng một số người bị nhiễm có lẽ do tiêm chưa đủ hai liều.
Ở Hungary, tính từ ngày 26/12/2020 đến 20/4/2021 đã có 1,4 triệu người được tiêm các vaccine AstraZeneca, Pfizer, Moderna, Sputnik và Sinopharm. Trong số này, nhà chức trách Hungary ghi nhận 5.714 người bị nhiễm Covid-19 dù đã được tiêm đủ hai liều.
Câu hỏi tiếp theo: Tại sao có hiện tượng nhiễm đột phá? Con virus này phân biệt người để tấn công chăng? Câu trả lời là: rất có thể.

Ngoài lý do khoảng cách thời gian giữa hai liều vaccine như phân tích ở trên, còn các lý do sau có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của vaccine.

- Lý do thứ hai nằm ở hệ thống miễn dịch rất khác biệt giữa các cá nhân. Hệ miễn dịch của tôi có thể yếu hơn bạn, vì cơ cấu DNA trong hệ miễn dịch của tôi khác với cơ cấu DNA của bạn. Điều này có thể giải thích tại sao vaccine có vẻ hiệu quả tốt ở người khác mà có thể không tốt với tôi.
- Lý do thứ ba nằm ở độ tuổi, tình trạng sức khoẻ, bệnh đi kèm và nhất là tiền sử dùng thuốc. So với những người trẻ, hệ miễn dịch của của người cao tuổi không đáp ứng tốt với các kháng nguyên mới. Kháng nguyên là các yếu tố tại ngoại làm cho hệ miễn dịch chúng ta sản xuất kháng thể để chống lại virus. Đã có nhiều nghiên cứu khoa học giải thích mối tương quan giữa tuổi tác và sự đáp ứng miễn dịch ở những người được tiêm Pfizer.
- Lý do thứ tư là virus có biến thể giúp nó thoát khỏi tầm kiểm soát của hệ miễn dịch. Chất liệu di truyền của virus này là RNA - khác với con người là DNA. RNA có mức độ đột biến nhanh hơn nhiều DNA. Khi chúng ta có vaccine để chống, chúng đã biến sang dạng khác rồi, chúng thường đi trước con người rất xa.

Điều này giải thích tại sao virus biến chủng từ Ấn Độ thoát khỏi radar của hệ miễn dịch con người, làm cho vaccine hiện hành kém hiệu quả. Chẳng hạn như AstraZeneca hiệu quả đối với biến thể D614 và B.1.1.7 là 74%, nhưng đối với biến thể B.1.351 và B.1.617 chỉ là 31%.

Song, tôi nhấn mạnh rằng trên đây chỉ là bốn giả thuyết cơ bản mà thôi, khoa học vẫn chưa thể xác định một người cụ thể nào đáp ứng tốt và người nào không đáp ứng tốt. Khoa học chỉ có thể ước tính xác suất hiệu quả của vaccine, và xác suất chỉ ứng dụng cho quần thể chứ không cho một cá nhân.