Xét Nghiệm Y Khoa

28/03/2021

HPV và cách phòng ngừa

30/07/2019

HIỂM HỌA TỪ NHỮNG NỤ HÔN

Bệnh nụ hôn, giang mai, viêm nướu, herpes có thể lây truyền qua đường miệng khi hôn.

Bệnh nụ hôn

EBV (Eptein Barr Virus) do một loại virus gây "bệnh tăng bạch cầu đơn nhân nhiễm khuẩn", còn có tên gọi "bệnh nụ hôn". EBV có nhiều trong nước bọt và lây nhiễm qua nụ hôn hoặc dùng chung muỗng, chung dụng cụ vệ sinh cá nhân...

Tới 90% dân số trên thế giới có thể bị nhiễm EBV trong đời mà không hề biết, vì không biểu hiện triệu chứng gì. Triệu chứng giống như cúm sau khi nhiễm EBV 4-6 tuần, thường ở người trẻ, nhẹ và thoáng qua. Sốt, chán ăn, nổi mẩn, đau họng, đau cơ, nổi hạch cổ... thường tự hết sau 2-4 tuần, tuy nhiên mệt mỏi có thể kéo dài vài tháng.

Một số bệnh hiếm gặp khác do EBV gây nên là viêm tai, tiêu chảy, hội chứng Guillain-Barre, ung thư Lymphôm Burkitt và ung thư vòm họng. Nguy cơ biến chứng thành ung thư vòm họng từ "bệnh nụ hôn" là rất hiếm. Nguyên nhân ung thư vòm họng là một tổ hợp đa dạng yếu tố nguy cơ như di truyền, môi trường, thói quen và tập quán ăn uống sinh hoạt... EBV chỉ là một yếu tố tác động trên cơ thể đã bị suy yếu trước mới sinh ung thư vòm họng.

Ung thư vòm họng

Ung thư vòm họng là bệnh nguy hiểm đứng đầu trong các loại ung thư vùng đầu - mặt - cổ, xuất phát từ các tế bào biểu mô vùng vòm họng. Đây là một trong 10 loại ung thư phổ biến trên thế giới, thường gặp ở một số nước khu vực Đông Nam Á trong đó có Việt Nam. Bệnh nhân ung thư vòm họng tỷ lệ tử vong cao.

Quan hệ tình dục bằng miệng (oral s*x) là một trong những nguyên nhân dẫn đến ung thư vòm họng và có xu hướng gia tăng trên toàn cầu. Virus HPV (Human Papillomavirus) gây u nhú, mụn cóc ở bộ phận sinh dục, có thể truyền từ người sang người khi quan hệ tình dục bao gồm oral s*x.

Ung thư vòm họng thường gặp ở mọi lứa tuổi, phổ biến là nam giới từ 40 đến 60 tuổi. Biểu hiện bệnh không rõ ràng, thường chỉ được phát hiện ở giai đoạn muộn. Các triệu chứng gồm chảy máu mũi hoặc tắc nghẽn mũi, đờm có máu, tai bị chẹn, có tiếng ồn vang vọng, khiếm thính, đau đầu, hoa mắt, tê mặt...

Lây nhiễm vi khuẩn HP

Vi khuẩn HP (Helicobacter Pylori) gây loét dạ dày - tá tràng, viêm dạ dày cấp hoặc mạn tính, nguy hiểm hơn là ung thư dạ dày. Triệu chứng thường gặp là đau thượng vị, ợ chua, bụng cồn cào, nóng rát sau xương ức... HP lây chủ yếu qua đường ăn uống, nước bọt, phân, dịch tiêu hóa, nhất là gia đình có thói quen ăn uống chung. Lây nhiễm xảy ra khi dùng thức ăn, nước uống có nhiễm khuẩn.

Hôn nhau cũng có thể lây HP nhưng nguy cơ thấp. Nếu phát hiện dương tính với vi khuẩn HP, người bệnh có thể trị khỏi hoàn toàn sau hai tuần uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

Ngoài ra, hôn hay quan hệ đường miệng còn làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh qua các vết xước xây xát, chảy máu ở miệng, bộ phận sinh dục, viêm nướu răng. Vi khuẩn gây viêm có thể lây truyền qua tiếp xúc với nước bọt của người bị nhiễm bệnh. Người bình thường có thể mắc bệnh khi hôn một người bệnh về nướu hoặc vi khuẩn gây sâu răng.

Bệnh herpes miệng thường được gọi là vết loét lạnh do virus herpes simplex type 1 (HSV-1) gây ra. Đây là bệnh nhiễm trùng phổ biến lây lan qua hôn nhau. Phụ nữ dễ bị nhiễm hơn nam giới.

Bệnh giang mai không những lây nhiễm qua đường tình dục mà còn có thể truyền qua cử chỉ thân mật và hôn. Khi hôn sâu và mạnh, miệng có thể bị trầy xước, các xoắn khuẩn giang mai từ đó xâm nhập lây nhiễm cho người không bị bệnh. Triệu chứng ban đầu của bệnh thường là những vết loét, không đau, không ngứa. Sau một thời gian, người bệnh có thể bị phát ban, sốt, đau đầu, chán ăn và cơ thể suy nhược.

11/07/2019

09/07/2019

🍁🍁TIÊM VẮC XIN PHÒNG VIÊM GAN B – TRÁNH “ÁN TỬ” UNG THƯ GAN DO VIRUS VIÊM GAN B, dễ dàng và tiết kiệm.

😱Có hơn 1 triệu người tử vong hằng năm do biến chứng của virus viêm gan B như viêm gan mạn tính, xơ gan, ung thư gan.

‼Được ví như sát thủ thầm lặng, virus viêm gan B cực kỳ nguy hiểm khi có thể sống hơn 1 tuần ở ngoài cơ thể và có tốc độ lây nhiễm cực nhanh, gấp 100 lần so với HIV và gấp 10 lần so với viêm gan C.

❌BÁO ĐỘNG ở Việt Nam có khoảng 20% dân số bị nhiễm virus viêm gan B, nguy hiểm hơn phần lớn không biết mình đang mang virus nên có thể là nguồn lây lan bệnh rất lớn trong cộng đồng!

🔰🔰Cách dự phòng tốt nhất và hiệu quả nhất là tiêm vắc xin phòng bệnh. Ở từng đối tượng, vắc xin viêm gan B có phác đồ khác nhau. Tiêm đúng phác đồ, đủ mũi sẽ giúp bạn và gia đình thoát khỏi “án tử” của loại virus nguy hiểm này.

⏰Lịch tiêm phòng vắc xin viêm gan B cho từng đối tượng:

🌈Trẻ có mẹ không bị nhiễm viêm gan B: 4 mũi + 1 mũi nhắc lại
🔸Mũi sơ sinh (mũi 0): tiêm trong vòng 24 giờ đầu sau sinh
🔸Mũi 1: tiêm khi trẻ 2 tháng tuổi.
🔸Mũi 2: tiêm khi trẻ 3 tháng tuổi.
🔸Mũi 3: tiêm khi trẻ 4 tháng tuổi.
🔸Mũi nhắc lại khi trẻ 18 tháng tuổi với vắc xin 6 trong 1 (khuyến cáo nên hoàn thành trước 24 tháng tuổi).

✔Mũi 1, 2, 3 có thể tiêm với vắc xin phối hợp chứa thành phần viêm gan B (vắc xin 6 trong 1 hoặc vắc xin 5 trong 1).

️🌈Trẻ có mẹ bị nhiễm viêm gan B: Huyết thanh + 4 mũi vắc xin
Trong giai đoạn mang thai, viêm gan B lây từ mẹ sang con với tỉ lệ thường không quá 2%. Tuy nhiên, trong quá trình chuyển dạ, khả năng lây nhiễm rất cao. Do đó, nếu người mẹ bị viêm gan B, cần tiêm vắc xin và huyết thanh kháng viêm gan B cho trẻ trong vòng 24 giờ sau sinh, tốt nhất là 12 giờ để đảm bảo trẻ không bị lây bệnh.

Trình tự tiêm phòng viêm gan B cho trẻ khi người mẹ mang virus viêm gan B như sau:
🔸Mũi sơ sinh tiêm trong vòng 24 giờ, tốt nhất là 12 giờ sau sinh. Cần tiêm phối hợp cùng huyết thanh kháng viêm gan B.
🔸Mũi 1: tiêm khi trẻ 2 tháng tuổi.
🔸Mũi 2: tiêm khi trẻ 3 tháng tuổi.
🔸Mũi 3: tiêm khi trẻ 4 tháng tuổi.
🔸Mũi nhắc lại khi trẻ 18 tháng tuổi với vắc xin 6 trong 1 ( khuyến cáo nên hoàn thành trước 24 tháng tuổi).

✔Mũi 1, 2, 3 có thể tiêm với vắc xin phối hợp chứa thành phần viêm gan B (vắc xin 6 trong 1 hoặc vắc xin 5 trong 1)
✔Sau 5 năm cần cho trẻ xét nghiệm kháng thể chống virus viêm gan B (HBsAb). Nếu kháng thể HBsAb < 10mUI/ml cần tiêm nhắc lại 1 liều vắc xin để đảm bảo hiệu quả phòng bệnh.

️🌈 Người lớn, phụ nữ trước mang thai: 3 mũi vắc xin
Với người lớn khi xét nghiệm máu chưa nhiễm virus (HBsAg âm tính) và chưa có kháng thể viêm gan B (AntiHBs âm tính) sẽ được khuyến cáo tiêm phòng 3 mũi:
🔸Mũi 1: lần đầu đến tiêm
🔸Mũi 2: 1 tháng sau mũi 1
🔸Mũi 3: 6 tháng sau mũi 2

✔Vắc xin viêm gan B có khả năng duy trì miễn dịch từ 10 – 20 năm nếu tiêm đúng lịch và đủ liều. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế vẫn khuyến khích nên tiêm một liều vắc xin nhắc lại sau mỗi 5 – 10 năm đợt tiêm trước đó, nhằm đảm bảo lượng kháng thể trong cơ thể luôn đủ cao để chống lại virus nếu bị xâm nhập.

️🍀Phụ nữ nên chủ động tiêm vắc xin viêm gan B trước khi mang thai 3 tháng để vắc xin có đủ thời gian tạo kháng thể phòng bệnh, bảo vệ cho cả mẹ và con.

👉Thông tin về bệnh viêm gan B bạn cần biết:

⏩Bệnh viêm gan B có 2 quá trình diễn biến là cấp tính và mạn tính, trong đó viêm gan mạn tính có thể tiến triển thành những bệnh nguy hiểm cho sức khỏe như xơ gan, ung thư gan, có thể gây tử vong.
⏩Triệu chứng: Khi virus xâm nhập, gan sẽ bị tổn thương, các biểu hiện thường gặp là sốt, mệt mỏi, chán ăn, đau dạ dày, buồn nôn, nôn, nước tiểu sẫm màu, đau khớp và vàng da vàng mắt.
⏩Nhận biết bệnh: Xét nghiệm máu là phương pháp được đánh giá hiệu quả nhất hiện nay.
⏩Đối tượng dễ mắc bệnh cần xét nghiệm và dự phòng sớm:
- Nhân viên y tế thường xuyên tiếp xúc với bệnh nhân viêm gan B.
- Người sống trong vùng có tỷ lệ mắc bệnh viêm gan B cao.
- Người nhiễm HIV, người đang điều trị hóa học hoặc lọc máu.
- Người đã có quan hệ tình dục với người bị viêm gan B.
- Người nhà của những người bị viêm gan B.
- Phụ nữ chuẩn bị mang thai hoặc đang mang thai.

💟💟VNVC hiện đang có sẵn vắc xin viêm gan B cho trẻ em và người lớn.

☎️Gọi ngay tổng đài 18006595 hoặc hotline 028.7300.6595 để được hỗ trợ tư vấn và đặt lịch tiêm tại VNVC.

08/07/2019

🎗🎗Một số điểm cần lưu ý khi lấy mẫu máu xét nghiệm sinh hóa🎗🎗

Nguyên nhân phổ biến của những sai số xét nghiệm thường không phải là bản thân việc làm xét nghiệm mà là những sai số do lấy mẫu bệnh phẩm. Thể hiện qua một số điểm sau đây:

1️⃣ Vị trí lấy máu xét nghiệm: Máu xét nghiệm có thể được lấy ở tĩnh mạch, mao mạch và ít hơn là ở động mạch. Có một số chất có thể có sự thay đổi do thay đổi chuyển hóa hoặc do sự phân bố khác nhau giữa hai khu vực của cơ thể. Ví dụ: Nồng độ ôxy, nồng độ glucose ở máu động mạch cao hơn so với máu tĩnh mạch; Nồng độ protein máu mao mạch cao hơn so với máu tĩnh mạch.

2️⃣ Thời gian buộc garô: Cần cởi garô ngay sau khi kim đã vào tĩnh mạch. Bởi sự ứ động máu làm tăng sự phân hủy yếm khí glucose máu và làm giảm pH máu cùng sự tích tụ của lactate. Hiện tượng thiếu ôxy dẫn đến sự giải phóng kali từ tế bào. Có sự tăng nồng độ ion Ca++ và Mg++ ở máu trong thời gian buộc garô.

3️⃣ Tư thế của bệnh nhân khi lấy máu: Để lấy máu của bệnh nhân ngoại trú tốt nhất bệnh nhân cần được ngồi nghỉ 10 phút trước khi lấy máu. Tư thế khác nhau của bệnh nhân khi lấy máu (nằm hay đứng) cũng có thể làm thay đổi nồng độ một số chất trong máu. Sự thay đổi nồng độ của một số chất trong máu khi thay đổi tư thế bệnh nhân từ nằm sang ngồi: Urê giảm 3%, Kali tăng 3%, Canxi tăng 4%, Creatinin tăng 5%, Protein tăng 10%, AST tăng 15%, ALT tăng 15%, đặc biệt Cholesterol tăng 18%.

4️⃣ Thời điểm lấy máu: Do có sự thay đổi nhịp sinh học, nồng độ một số chất có thể thay đổi tùy theo thời gian lấy máu, ví dụ nồng độ cortisol có đỉnh cao nhất vào buổi sáng (6-8 h) và giảm dần vào buổi chiều và nửa đêm. Sự thay đổi tương tự cũng xảy ra với sắt huyết thanh và ngay cả với glucose. Kết quả dung nạp glucose cũng cao hơn ở buổi chiều so với buổi sáng.

5️⃣ Thời gian nhịn ăn trước khi lấy máu: Nên lấy máu ở thời gian đói qua đêm, ít nhất là 12 h trước khi lấy máu vì nồng độ triglyceride máu có thể bị ảnh hưởng bởi bữa ăn ở thời điểm 9 h trước khi lấy máu. Tuy nhiên, nhịn ăn kéo dài 48 h làm tăng nồng độ bilirubin huyết thanh và làm giảm nồng độ albumin, prealbumin và transferring.

6️⃣ Chất chống đông: Lithium heparin thường được dùng làm chất chống đông trong việc lấy huyết tương, không làm thay đổi trị số của điện giải và protein toàn phần. Heparin nước có thể gây sai số do pha loãng mẫu máu, điều này có thể khắc phục bằng cách sử dụng heparin đông khô trong bơm tiêm.

Chất chống đông EDTA thường được dùng để lấy máu làm xét nghiệm huyết học nhưng không được dùng để lấy máu làm xét nghiệm định lượng kali và canxi.

7️⃣ Lưu giữ máu: Khoảng thời gian từ khi lấy máu tới khi máu được xét nghiệm sẽ ảnh hưởng đến nồng độ một số chất của máu. Máu để đo khí máu, nếu lưu giữ ở nhiệt độ phòng sẽ làm giảm đáng kể pH, CO2 và PO2. Glucose nếu không tách huyết thanh hoặc huyết tương ngay mỗi giờ sẽ bị giảm khoảng 7%. Lưu giữ máu trong tủ lạnh (0-40C) làm chậm quá trình giảm chất lượng mẫu máu.

8️⃣ Sự tan huyết: Tan huyết gây ra do sai sót lấy máu sẽ làm tăng các thành phần như kali, phosphate… trong huyết tương và làm tăng hemoglobin. Hemoglobin có thể gây nhiễu trong một vài phương pháp xét nghiệm.

9️⃣ Tiêm truyền: Luôn phải lấy máu ở tay khác với tay được truyền glucose. Nồng độ glucose máu có thể tăng rất cao nếu máu được lấy ở cùng tay đang được truyền glucose.

08/07/2019

Cẩn thận nhé

05/07/2019

Bệnh chết người do ăn tiết canh

Người ăn tiết canh có nguy cơ nhiễm sán, khuẩn liên cầu lợn, viêm màng não..., tử vong nếu không điều trị kịp thời.

Tiết canh bản chất là máu sống chế biến cùng các loại thịt, xương nên không thể tiêu diệt các loại vi khuẩn, ký sinh trùng, nhất là máu của lợn, gà, vịt... đang nhiễm bệnh.

Ăn tiết canh từ con vật bệnh bạn có nguy cơ nhiễm liên cầu lợn, giun sán, bệnh đường tiêu hóa, viêm não mô cầu, nặng có thể chết người.

Ngoài ra, nguy cơ nhiễm chất độc từ máu các động vật rất cao do con vật bị cắt tiết có cả máu đen lẫn máu đỏ mà người chế biến không phân biệt được. Máu đen là chất thải độc của con vật, không có lợi cho sức khỏe người ăn.

Căn bệnh đầu tiên dễ mắc nhất khi ăn tiết canh là nhiễm ký sinh trùng như sán dây, sán não, giun sán... Trứng giun sán vào trong cơ thể phát triển thành ấu trùng. Ấu trùng sán lợn có khả năng xuyên qua niêm mạc đường tiêu hóa, cư trú ở tất cả các hệ thống từ cơ vân đến cơ tim, cơ hoành, nổi những hạt li ti trên da như con lợn gạo. Sán chui lên não làm tổ, khiến người bệnh có biểu hiện đau đầu, buồn nôn, nôn, có thể có các cơn co giật kiểu động kinh.

Nhiễm ký sinh trùng thường không có biểu hiện rõ ràng như các bệnh cấp tính cần đến ngay bệnh viện cấp cứu. Song, bệnh để lâu dài có thể dẫn đến còi cọc, chậm lớn ở trẻ em. Thai phụ có thể suy dinh dưỡng, thiếu sắt, các bệnh lý về gan, phổi... và suy nhược ở người cao tuổi. Ở thể nặng hơn, ấu trùng luân chuyển trong máu có thể làm giảm thị lực, co giật. Tuy nhiên, nó chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ và có thể chữa khỏi nếu phát hiện sớm.

Ăn tiết canh còn dẫn đến nhiễm khuẩn nhiễm độc cấp dẫn đến tiêu chảy cấp do ngộ độc thực phẩm, rối loạn tiêu hóa đi ngoài nhiều lần, phân lỏng, có máu.

Một số trường hợp khác nhiễm liên cầu lợn (Streptococus suis) dẫn đến viêm màng não, hoại tử da, suy đa tạng... biểu hiện như sốt cao, co giật, nôn vọt, sợ ánh sáng... Người bệnh bị nhiễm độc tố nặng có thể dẫn tới sốc nhiễm khuẩn, tụt huyết áp, suy hô hấp, thậm chí tử vong nếu không phát hiện sớm để điều trị kịp thời.

Nhóm dễ mắc bệnh là người ăn trực tiếp, người chế biến. Những người chăm sóc, giết mổ, vận chuyển thịt, máu con vật có bệnh có thể bị lây nhiễm qua các vết thương, vết xước ở da.

Hai thể thường gặp ở bệnh nhân cầu lợn là viêm màng não mủ và nhiễm trùng máu. Thời gian ủ bệnh khoảng vài ngày. Bệnh nhân thể viêm màng não mủ sẽ bị sốt, đau đầu, buồn nôn, hôn mê co giật. Ở thể nhiễm trùng máu, bệnh nhân sốt, sốc, nếu không xử trí kịp thời có nguy cơ suy gan, thận, tụt huyết áp, rối loạn đông máu. Khi sốt cao (40-41 độ C), xuất hiện các mảng xuất huyết hoại tử dưới da, tiêu chảy, cứng cổ, khó thở, nghi ngờ đã bị nhiễm liên cầu và nên đến bệnh viện sớm.

Để phòng bệnh, mọi người cần nâng cao ý thức bằng cách không nên giết mổ lợn ốm chết, không xử lý thịt lợn sống với tay trần, nhất là khi có vết thương ở tay. Rửa tay sạch sau khi chế biến. Không ăn lợn bệnh, thịt lợn sống, tiết canh, nội tạng lợn chưa nấu chín và đặc biệt không ăn thịt lợn ốm, chết. Trong bất cứ trường hợp tiếp xúc với lợn ốm, chăm sóc, nuôi hoặc giết mổ, tiêu hủy, nên có các phương tiện phòng hộ.

05/07/2019

04/07/2019

03/07/2019

kali

03/07/2019