17/07/2025
Mùi hương, thoạt nghe tưởng là một thứ phù phiếm, mơ hồ, nhưng từ khi loài người biết cháy lên bằng ngọn lửa ngũ giác, thì hương đã là một chế độ cảm xúc mang tính giai cấp.
1. Tầng đáy: Mùi của sống sót
Những người dưới đáy xã hội không chọn được mùi hương, họ bị ám mùi. Mùi mồ hôi, đất ẩm, phân chuồng, cá khô, rác mục, nhựa đường, xi măng. Mùi ấy không phải là mùi cá nhân, mà là chứng tích xã hội bám vào da thịt họ. Họ ngửi thấy cả nhau, nhưng thế giới không muốn ngửi thấy họ.
2. Tầng trung lưu: Mùi của khát vọng
Họ mua mùi hương như mua một vị trí xã hội. Một lọ nước hoa nói lên thu nhập, một cây nến thơm diễn tả phong cách sống. Họ xức hương như một lá thư xin việc, mong được nhận vào một “tầng lớp thở ra thơm tho”.
Nhưng hương họ mang theo không toả từ bản thể, mà là sản phẩm hóa học của mong muốn.
3. Tầng đỉnh: Mùi của chọn lựa và loại trừ
Những kẻ thật sự ở trên cao không cần dùng hương thơm để được nhận ra, họ được phân biệt bằng mùi của sự im lặng.
Mùi phòng gỗ quý, mùi da thuộc cổ, mùi sách cũ, mùi tinh dầu nguyên bản, họ không chia sẻ mùi hương, họ che giấu nó sau lớp nghi lễ, như một đặc quyền bí mật. Họ có cố vấn mùi cá nhân, có mùi hương theo chu kì sinh học, theo thời tiết, thậm chí theo… mức độ cô đơn.
Vậy, hương có là đặc quyền?
Không – nếu nó được ban phát.
Có – khi nó được giấu kín.
Mùi hương là ngôn ngữ của thân xác, nhưng khi nó trở thành tầng lớp, nó không còn là mùi nữa, mà là một hệ thống thở phân tầng. Thậm chí, lịch sử đã từng ghi nhận cả mùi thối rữa của ngai vàng dưới ánh kim loại vinh quang.
Ngọn lửa ngũ giác, đó không phải là một yếu tố của phương Đông hay phương Tây, mà là ẩn dụ do chính sự hợp nhất của giác quan mà thành, một ngọn lửa thần kinh, cháy âm ỉ trong bộ não con người khi họ bắt đầu cảm nhận thế giới không chỉ bằng mắt thấy, mà bằng mũi ngửi, tay chạm, lưỡi nếm, tai nghe.
Đó là 5 giác quan của con người:
• Thị giác (nhìn)
• Thính giác (nghe)
• Khứu giác (ngửi)
• Vị giác (nếm)
• Xúc giác (chạm)
“Ngọn lửa” là ẩn dụ cho trí tuệ giác quan, là khoảnh khắc loài người vượt qua bản năng để cảm và hiểu, thay vì chỉ tồn tại. Đó là lúc ngửi mùi của cỏ cháy không còn là bản năng sinh tồn, mà trở thành ký ức mùa hè. Đó là khi một mùi hương khiến lòng ta đau nhói, vì nó gợi lại một kẻ đã rời bỏ ta mà không hứa ngày quay lại.
Vậy “ngọn lửa ngũ giác” đến từ đâu?
Phương Đông gọi nó là “khí”, là dòng năng lượng cảm thức luân lưu qua ngũ tạng, thất khiếu.
Phương Tây gọi nó là "perception", là sự tích hợp thông tin cảm giác trong não bộ để tạo thành ý thức.
Còn với kẻ viết hương, họ gọi đó là mùi ký ức, mùi sự kiện, mùi cảm xúc khi một giọt tinh dầu chứa cả một cơn đau đầu mùa xuân.
Ngọn lửa ngũ giác là điểm nơi con người trở thành sinh vật mang cảm xúc có tổ chức, không chỉ “sống” mà “nhớ mình đã sống bằng mùi”.