09/02/2019
Ý TƯỞNG “CHƯƠNG TRÌNH TÁO QUÂN” TỪ ĐÂU MÀ RA?🧐🧐🧐
VTV vốn dĩ không phải là "tác giả" của ý tưởng Táo quân. Có lẽ ý tưởng đó xuất phát từ đài truyền hình TPHCM (HTV) từ những năm 90. Ý tưởng Táo quân của HTV xuất phát là một chương trình hài ngay trước giao thừa (và kết thúc vào đúng thời khắc đếm ngược), trong đó nhân vật Táo thường phải trải qua một cuộc hành trình nào đó để lên chầu Ngọc Hoàng. Cùng với sự trợ giúp của con giáp, Táo sẽ vượt qua các hiểm nguy và Ngọc Hoàng sẽ khen thưởng con giáp đó ngay trước thềm năm mới. Táo quân thưở sơ khai cũng chỉ dừng ở việc giải trí và lên án các thói hư tật xấu của xã hội như ma tuý, bài bạc, mại dâm...
Đến khoảng đầu những năm 2000 thì ý tưởng Táo quân dần được các đài tỉnh và cả VTV tiếp nhận, đồng thời với sự suy yếu ý tưởng nói chung của đài HTV. Ban đầu thì Táo quân cũng chỉ là một spin-off của chương trình Gặp Nhau Cuối Tuần (cho nên mới có tên gọi là Gặp Nhau Cuối Năm) và cũng theo motif hài - giải trí. Có lẽ phải đến khoảng năm 2006, khi phong trào "phản biện xã hội" được khuyến khích thì Táo quân của VTV mới bắt đầu đả động đến những sự kiện thời sự - chính trị trong năm. Táo quân VTV đạt đỉnh cao chắc là khoảng 2008-2010 khi nó trở thành một hoạt động văn hoá - chính trị của người dân. Nhiều người chăm chú xem chương trình Táo quân, vỗ đùi đen đét mỗi khi một ngành nào bị đá xéo, đăm chiêu lo sợ không biết khi nào nó đụng đến mình. Sau đó thì mọi người bàn tán, đặt meme, biến các câu thoại của Táo quân thành những trào lưu. Táo quân đạt đỉnh cao nhờ gãi đúng chỗ ngứa của quảng đại quần chúng, xem 2 tiếng vào đêm Giao Thừa là lúc mà người dân có quyền làm chủ, hệ thống kiểm duyệt không được chạm đến tiếng cười, và chính tiếng cười cũng cho người dân cảm giác được tỏ thái độ công khai - hợp pháp với chính quyền.
Vậy điều gì làm cho Táo quân nhạt? Ngoại sự suy yếu về ý tưởng của một dàn nghệ sĩ khá già nua (không trách họ được vì ai mà thức thời được sau gần 20 năm), còn là vì nhu cầu của khán giả đã thay đổi. Giờ đây người ta không còn phải chờ đến Táo quân để tỏ thái độ với chính quyền, và những mảng miếng mà Táo quân dám (được phép) tung ra cũng không thực sự làm người dân cảm thấy đã/đủ. Mạng xã hội cho phép người dân cười vào mặt chính quyền và tỏ thái độ với họ một cách công khai và thường trực hơn. Táo quân do đó mất đi "tính chính danh" đã làm nên tên tuổi của nó.
Suy cho cùng thì cái gì cũng có thời của nó, và có vai trò lịch sử nhất định. Vốn dĩ đây là một chương trình giải trí mang tính giảm đau.Lẽ nào lại đi chê trách thuốc giảm đau vì không chữa dứt điểm cơn bạo bệnh của chúng ta.
Bài viết của Duy Hậu - Nguồn: Human of Saigon
Hình ảnh: Nghệ sỹ Mỹ Chi (bên phải), một trong những diễn viên đã đóng vai bà Táo nhiều năm của HTV khiến mình nhớ nhất 😘
