26/01/2026
VIÊM ĐA KHỚP DẠNG THẤP (RA) VÀ MTX
Trước đây, người ta tin MTX gây xơ phổi. Sự thật là MTX chỉ gây Hypersensitivity Pneumonitis (M-HP)
1 MTX hypersensitivity pneumonitis, triệu chứng xuất hiện nhanh (vài ngày đến vài tuần), với sốt, khó thở cấp, ho, xét nghiệm thấy eosinophilia, CT xuất hiện ground glass pattern hoặc centrilobular nodules. Trong trường hợp này, MTX phải dừng ngay,dùng steroid, và không tái sử dụng MTX.
2 RA-ILD mạn tính, diễn tiến từ từ trong nhiều tháng hoặc năm, khó thở tiến triển chậm, velcro crackles, CT thấy UIP (honeycombing/basal) hoặc NSIP (ground glass + reticulation), thì MTX không nên dừng chỉ vì thấy fibrosis (nếu RA ổn định và ILD nhẹ, tiếp tục MTX để kiểm soát viêm hệ thống, tránh các đợt bùng phát gây AE-ILD.)
Nếu ILD tiếp tục tiến triển, có thể cân nhắc chuyển sang Mycophenolate hoặc Rituximab, không phải vì MTX độc mà vì MTX chưa đủ mạnh. Tuy nhiên, tuyệt đối tránh TNF inhibitors vì có thể làm ILD xấu hơn.
Trong trường hợp nghi ngờ giả tiến triển do nhiễm trùng cơ hội (P*P, CMV), tạm giữ MTX và loại trừ nhiễm trùng trước khi quyết định.
