05/01/2026
🥗DINH DƯỠNG LÀNH MẠNH CHO NGƯỜI CAO TUỔI👫
✅1. Những thay đổi trên cơ thể người cao tuổi:
🌸1.1 Thay đổi về hình thái:
• Chiều cao : Giảm 0,5 - 2cm/năm
• Giảm chiều cao 3 - 5cm nếu bị xẹp đĩa đệm cột sống, xẹp cột sống.
🌸1.2 Thay đổi về thành phần cơ thể:
• Giảm tỷ lệ nước trong cơ thể: Ở tuổi 25 - 65% cơ thể là nước; ở tuổi 75 - 53% cơ thể là nước;
• Khối mỡ: Ở tuổi 25 - tỷ lệ mỡ là 15%; ở tuổi 50 - tỷ lệ mỡ là 25%;
• Khối cơ: Giảm nhiều, đặc biệt ở người không tập luyện thể dục;
• Tỷ trọng gan giảm 18%, thận giảm 8,9% và phổi giảm 19,8%.
🌸1.3 Thay đổi cấu trúc và chức năng cơ quan:
• Giảm cảm giác thèm ăn, răng rụng,... làm giảm sức nhai thức ăn, giảm tiết nước bọt, dẫn tới chậm tiêu hóa thức ăn;
• Dạ dày bị co nhỏ, giảm sức co bóp, giảm bài tiết dịch vị, dẫn tới giảm khả năng tiêu hóa, hấp thu các dưỡng chất như canxi, vitamin B12,...;
• Giảm nhu động ruột, dễ gây đầy hơi, khó tiêu, táo bón,...;
• Suy giảm chức năng gan, mật;
• Chức năng tim suy giảm
• Giảm độ lọc cầu thận, tăng nguy cơ suy thận, xơ hóa thận, phì đại tuyến tiền liệt gây bí tiểu, nhiễm trùng,...;
• Giảm chức năng hô hấp do sự thay đổi của phổi và lồng ngực;
• Suy giảm chức năng miễn dịch của cơ thể, ít đáp ứng kháng thể khi chích ngừa vắc-xin, dễ bị nhiễm khuẩn;
• Thoái hóa hệ thần kinh dẫn tới suy giảm trí nhớ;
• Có nguy cơ mắc bệnh ung thư cao hơn người trẻ;
• Rối loạn dung nạp đường, tăng nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường;
• Thoái hóa xương khớp, loãng xương, tăng nguy cơ té ngã.
🌸1.4 Thay đổi chức năng chuyển hóa năng lượng và các chất dinh dưỡng:
• Nhu cầu năng lượng giảm khoảng 30% so với người trẻ vì giảm khối cơ bắp và ít hoạt động hơn;
• Chất đạm: tiêu hóa, hấp thu chất đạm kém bị thiếu chất đạm.
• Chất đường bột: có nguy cơ cao bị đái tháo đường do tuyến tụy giảm sản xuất insulin và có thể đề kháng insulin;
• Chất béo: Giảm hoạt động của men lipase - nguy cơ cao tăng mỡ máu;
• Nước: Giảm nhạy cảm với cảm giác khát nước nên người cao tuổi có nguy cơ bị thiếu nước;
• Vitamin: Người cao tuổi thường ít ra nắng nên giảm khả năng tổng hợp vitamin D3 (2. Xây dựng chế độ dinh dưỡng cho người cao tuổi
🌼2.1 Nguyên tắc dinh dưỡng cho người cao tuổi;
👉• Khẩu phần ăn đủ nhu cầu và cân đối các chất dinh dưỡng gồm: Chất đạm, béo, tinh bột, vitamin, khoáng chất, nước và chất xơ;
👉• Chế biến thức ăn dễ tiêu hóa, nên có món canh trong bữa ăn;
👉• Không bỏ qua bất kỳ bữa ăn nào trong ngày;
👉• Có kế hoạch về thực đơn, theo dõi, đánh giá bữa ăn;
👉• Theo dõi cân nặng, vòng eo, tỷ lệ mỡ cơ thể.
🍱2.2 Về khẩu phần ăn:
👍Theo khuyến nghị cho người Việt Nam, cần duy trì nhu cầu năng lượng cho người cao tuổi là : 1700-1900 calo/người/ngày
🌾2.3 Về tinh bột, chất đạm, chất béo và muối
• Tinh bột: ăn mức độ vừa phải. Mỗi bữa người cao tuổi chỉ nên ăn 1 cơm, ăn thêm khoai, sắn củ để cung cấp chất xơ ngăn ngừa táo bón.
• Chất đạm: Nhu cầu protein của người cao tuổi trung bình ở khoảng 60 - 70g/ngày, trong đó đạm động vật chiếm 30% lượng protein nạp vào cơ thể. Nên ăn thêm cá, sữa chua và giới hạn số trứng là 3 quả/tuần;
• Chất béo: Nên ăn cả mỡ động vật và dầu thực vật. Tỷ lệ chất béo từ thực vật nạp vào cơ thể nên chiếm 35% tổng lượng chất béo.
• Muối: kiểm soát ở mức dưới 150g/người/tháng vì ăn nhiều muối sẽ làm tình trạng cao huyết áp thêm trầm trọng.
🥝🥝2.4 Về chất xơ, nước và khoáng chất
• Chất xơ: Nhu cầu 25g/ngày.
- Người cao tuổi nên ăn các loại rau xanh và hoa quả giàu vitamin và khoáng chất. Mỗi ngày nên ăn khoảng 300g rau xanh và 100g hoa quả;
• Nước: Vì vậy, người cao tuổi nên uống đủ 1,5 - 2 lít nước/ngày, chủ động uống nước ngay cả khi chưa thấy khát. Ngoài ra, các loại nước như trà xanh, chè sen, chè ngó sen,... cũng rất tốt cho người lớn tuổi
• Vitamin và khoáng chất: Nên bổ sung các loại thực phẩm giàu vitamin nhóm B, C, D,... và các khoáng chất quan trọng như canxi, sắt, kẽm,... để tăng cường sức đề kháng.
