27/12/2025
NGỌC BÌNH PHONG TÁN
Bồi bổ vệ khí – cố biểu, phòng tà khí xâm nhập
Trong lý luận Đông y, vệ khí là phần khí vận hành bên ngoài kinh lạc, có nhiệm vụ ôn ấm cơ thể, điều hòa khai hợp của bì phu và chống lại các yếu tố ngoại tà như phong, hàn, thấp. Vệ khí đầy đủ thì chính khí sung mãn, tà khí khó xâm nhập; vệ khí suy yếu thì cơ thể dễ sinh bệnh từ bên ngoài.
🔹 Biểu hiện thường gặp của vệ khí hư:
– Ra mồ hôi tự nhiên, không do vận động
– Sợ gió, dễ nhiễm lạnh
– Hay cảm mạo, viêm mũi dị ứng, viêm xoang tái đi tái lại
– Thể trạng yếu, đề kháng kém, dễ ốm khi thời tiết thay đổi
Dùng cổ phương cố biểu – ích khí
Tiêu biểu là bài Ngọc Bình Phong Tán, phương thuốc kinh điển chuyên dùng cho chứng vệ khí bất cố.
🌿 Thành phần và tác dụng:
Hoàng kỳ: ích khí cố biểu, tăng sức phòng vệ, liễm mồ hôi, làm bì phu vững chắc.
Bạch truật: kiện Tỳ sinh khí, giúp nguồn sinh khí hậu thiên dồi dào.
Phòng phong: sơ tán phong tà nhưng không hao chính khí, vừa phòng tà vừa trợ vệ.
Ba vị phối hợp chặt chẽ, trong bổ có phòng, trong phòng có bổ, tạo thành một “lá chắn tinh khiết” giúp cơ thể chống lại phong tà từ bên ngoài.
Ứng dụng lâm sàng
Bài thuốc thích hợp dùng lâu dài cho người thể hư, trẻ em hay ốm vặt, người cao tuổi, hoặc sử dụng dự phòng khi giao mùa, trời lạnh, khí hậu ẩm lạnh.
Để nuôi dưỡng và củng cố vệ khí, cần phối hợp dưỡng sinh và điều trị hợp lý:
1. Điều chỉnh sinh hoạt – ăn uống
Ưu tiên thức ăn ấm, dễ tiêu; tránh lạnh sống, nước đá, đồ béo ngậy làm tổn thương Tỳ khí.
2. Giữ ấm các cửa ngõ của phong hàn
Cổ gáy, vùng ngực và bàn chân là những nơi ngoại tà dễ xâm nhập, cần được bảo hộ tốt.
3. Điều hòa khí cơ
Tập thở sâu, khí công, thiền tĩnh giúp Phế khí tuyên thông, vệ khí được phân bố đều khắp bì phu.
Ngọc Bình Phong Tán không chỉ là bài thuốc trị bệnh, mà còn là phương pháp dưỡng chính khí – phòng bệnh từ gốc, đúng với tinh thần “chính khí tồn nội, tà bất khả can” của y học cổ truyền.