Bệnh viện Đại học Y Dược - Cơ sở 3

25/05/2026

NHỮNG RỦI RO TIỀM ẨN
TỪ MÔN THỂ THAO “TRENDY”
🌸🌸🌸

Pickleball đang trở thành môn thể thao được nhiều người yêu thích nhờ dễ tiếp cận và phù hợp với nhiều độ tuổi. So với tennis, bộ môn này ít đòi hỏi kỹ thuật và sức mạnh hơn, nhưng vẫn giúp người chơi vận động, tăng phản xạ và rèn luyện sự phối hợp linh hoạt của cơ thể.

Tuy nhiên, cảm giác “nhẹ nhàng, dễ chơi” cũng có thể khiến nhiều người chủ quan. Nếu khởi động chưa kỹ, dùng giày không phù hợp, tăng cường độ quá nhanh hoặc thực hiện lặp lại nhiều động tác ở cổ tay, khuỷu tay, vai, gối và cổ chân, người chơi vẫn có nguy cơ gặp chấn thương.

Vì vậy, Pickleball là môn thể thao tốt cho sức khỏe nếu được chơi đúng cách. Người chơi cần hiểu rõ lợi ích, nhận diện các nguy cơ thường gặp và chuẩn bị phù hợp để hạn chế chấn thương trong quá trình tập luyện.

💠 Một số chấn thương thường gặp khi tham gia Pickleball:

🔹 B**g gân cổ chân:

- Thường xảy ra khi chuyển hướng nhanh hoặc lùi về phía sau đột ngột

- Do chưa khởi động kỹ, giày không bám sân, mặt sân trơn

- Triệu chứng: Sưng, đau mặt ngoài cổ chân, khó đặt chân xuống đất

🔹 Đau gối / viêm gân bánh chè:

- Do dừng đột ngột, chùng gối nhiều, di chuyển ngang liên tục với tốc độ cao

🔹 Tennis / Golfer’s Elbow:

- Đau ở điểm bám gân lồi cầu ngoài/trong xương cánh tay

- Do đánh bóng lặp lại

- Dễ gặp ở người mới chơi hoặc tăng cường độ quá nhanh

🔹 Đau vai:

- Do thực hiện động tác đánh qua đầu, đánh bóng bổng lặp lại nhiều lần

- Cảm giác đau khi nâng vai hoặc xoay vai
- Dễ gặp ở người lớn tuổi do thoái hóa gân cơ hoặc khớp

🔹 Căng cơ bắp chân và gân khoeo:

- Thường xảy ra khi khởi động chưa kỹ

- Đau/cảm giác co rút bắp chân

- Xảy ra khi tăng tốc bất ngờ

🔹 Chấn thương cổ tay:

- Do gập / xoay cổ tay liên tục với tốc độ cao trong thời gian ngắn

- Kích thước tay quấn vợt không phù hợp hoặc cầm vợt sai kỹ thuật

🔹 Đau lưng dưới:

- Do xoay người nhiều và tư thế cúi thấp

- Hệ thống cơ lõi yếu làm tăng tải lên cột sống thắt lưng

💠Các yếu tố làm tăng nguy cơ chấn thương

- Khởi động sơ sài

- Giày chạy bộ thay vì giày chuyên dụng

- Chơi quá lâu khi mới bắt đầu

- Thiếu sức mạnh cơ chân và cơ lõi

- Sân trơn hoặc ẩm

- Kỹ thuật chưa chuẩn

💠 Những lưu ý để giảm nguy cơ chấn thương khi tham gia Pickleball:

🔹 Khởi động: 10-15 phút

- Xoay các khớp

- Bước ngang

- Tăng cường độ, tốc độ từ từ

- Khởi động kỹ vùng vai, hông để kích hoạt các nhóm cơ ở 2 vùng này

🔹 Dùng giày phù hợp:

- Giày tennis /pickleball / court shoes

- Có độ bám ngang tốt

- Hỗ trợ cổ chân

🔹 Tăng tải từ từ:

- Không nên chơi 3-4 giờ liên tục ngay tuần đầu

- Tăng thời lượng tối đa khoảng 10-15% / tuần

- Tập các bài tập bổ trợ: squat, plank, ổn định bằng dây kháng lực

🔹 Nghỉ ngơi và hồi phục:

- Nghỉ và cân nhắc can thiệp y tế nếu đau kéo dài

- Chườm lạnh sau khi chơi nếu có các triệu chứng khó chịu như sưng/đau

- Ăn uống, nghỉ ngơi điều độ giúp giảm nguy cơ chấn thương do quá tải

CN PHCN Bùi Thị Như Hà
--------------------------------------
Mọi chi tiết xin liên hệ:
Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - Cơ sở 3
221B Hoàng Văn Thụ - Phường Phú Nhuận – TPHCM
Thời gian hoạt động:
- Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 - 11h30, chiều từ 13h00 - 16h30.
- Thứ 7 từ 7h00 - 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.
Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070

24/05/2026

NHỮNG LOẠI CÁ GIÀU OMEGA-3
CHO NGƯỜI LỚN TUỔI
🌸🌸🌸

Người lớn tuổi không nên ăn nhiều mỡ, nhưng cũng không cần loại bỏ hoàn toàn chất béo. Cần giảm mỡ xấu, hạn chế chiên rán, tăng nguồn chất béo tốt từ cá, hạt và dầu thực vật phù hợp.

Cô TTH (67 tuổi, ở TP.HCM) cho biết, từ khi bị tăng huyết áp, cô và một số thành viên trong gia đình không dám ăn mỡ vì nghe nói sẽ làm “mỡ trong máu, tăng cholesterol”, không tốt cho người có tuổi. Khi nấu ăn, cô H. cũng thường dùng dầu ăn thực vật và dùng lượng rất ít.

Mặt khác, chị NTT (48 tuổi, ở Đồng Tháp) cho biết chị và gia đình không quá quan tâm tới mỡ máu, cũng không có triệu chứng bệnh gì cần kiêng béo nên không hề “né” mỡ và các món có chất béo. Trong bữa ăn thường ngày của gia đình chị T., nguồn chất béo chủ yếu đến từ thịt, cá và các món chiên rán.

Bổ sung chất béo: Chọn đúng loại, ăn đúng lượng

Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Lâm Nguyễn Thùy An, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, người sau 45 tuổi nếu kiêng chất béo quá mức, cơ thể có thể bị ảnh hưởng về nhiều mặt như giảm hấp thu các vitamin tan trong dầu như A, D, E, K; ảnh hưởng sức khỏe tim mạch, não bộ, làn da, nội tiết và quá trình điều hòa phản ứng viêm. Đặc biệt, vitamin D và các axit béo thiết yếu lại có vai trò quan trọng với sức khỏe cơ, xương và miễn dịch.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), chất béo vẫn là một thành phần cần thiết trong khẩu phần. WHO khuyến cáo nên ưu tiên chất béo không bão hòa, chiếm dưới 10% tổng năng lượng hằng ngày. Loại chất béo này có nhiều trong cá, quả bơ, các loại hạt và các loại dầu thực vật như dầu hướng dương, dầu đậu nành, dầu hạt cải, dầu ô liu.

Ngược lại, cần hạn chế chất béo bão hòa có trong thịt mỡ, bơ, dầu cọ, dầu dừa, kem, phô mai và mỡ lợn; đồng thời giảm chất béo chuyển hóa xuống dưới 1% tổng năng lượng khẩu phần.

Ngoài cá hồi, các loại cá khác cũng chứa nhiều omega-3
Theo bác sĩ Thùy An, không nhất thiết phải ăn cá hồi mới có omega-3. Nhiều loại cá quen thuộc ở chợ Việt như cá trích, cá nục, cá mòi, cá cơm, cá thu là nguồn đạm tốt, đồng thời cung cấp omega-3, vitamin B12, selen và canxi nếu ăn được cả xương nhỏ.

Các loại cá như cá trích, cá thu, cá mòi, cá cơm đều được xếp vào nhóm giàu omega-3. Riêng với cá nục, các nghiên cứu trên nhóm cá nục tròn ghi nhận đây là nguồn lipid biển có tỷ lệ EPA và DHA đáng kể (2 dạng omega-3 chuỗi dài có giá trị sinh học cao).

Ngoài ra, với người lớn tuổi, nên ưu tiên các cách chế biến như hấp, nấu canh, kho nhạt, om lửa nhỏ hoặc nướng/om trong giấy bạc. Một nghiên cứu về ảnh hưởng của phương pháp nấu đối với EPA và DHA cho thấy hấp giúp giữ các axit béo omega-3 tốt hơn so với nướng trong giấy bạc ở nhiệt độ cao.

Ngược lại, nên hạn chế chiên ngập dầu, chiên đi chiên lại, cá khô hoặc kho quá mặn vì có thể làm tăng năng lượng khẩu phần, tăng lượng muối, không có lợi cho người vốn có bệnh nền về huyết áp, tim mạch hoặc bệnh thận.

BS CKII. Nguyễn Lâm Thùy An
Lịch khám Sáng thứ 7 hàng tuần
--------------------------------------
Mọi chi tiết xin liên hệ:
Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - Cơ sở 3
221B Hoàng Văn Thụ - Phường Phú Nhuận – TPHCM
Thời gian hoạt động:
- Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 - 11h30, chiều từ 13h00 - 16h30.
- Thứ 7 từ 7h00 - 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.
Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070

23/05/2026

CHĂM SÓC MŨI ĐÚNG CÁCH
🌸🌸🌸

Mũi là cơ quan quan trọng của hệ hô hấp, đảm nhiệm chức năng lọc, làm ấm và làm ẩm không khí trước khi vào phổi. Nhờ hệ thống lông mũi, lớp chất nhầy và hoạt động của lông chuyển, mũi giúp loại bỏ bụi bẩn, vi khuẩn và các tác nhân gây dị ứng, góp phần bảo vệ đường hô hấp dưới.

Trong điều kiện môi trường hiện nay với ô nhiễm không khí, khói bụi và dị nguyên ngày càng gia tăng, niêm mạc mũi thường xuyên phải tiếp xúc với nhiều yếu tố gây kích thích. Điều này có thể làm suy giảm chức năng bảo vệ tự nhiên của mũi, dẫn đến các triệu chứng như nghẹt mũi, chảy mũi hoặc tăng nguy cơ viêm mũi – xoang.

Vệ sinh mũi đúng cách, đặc biệt bằng phương pháp rửa mũi với dung dịch phù hợp, là một biện pháp hỗ trợ hiệu quả giúp làm sạch cơ học khoang mũi, cải thiện triệu chứng và duy trì chức năng sinh lý của niêm mạc. Tuy nhiên, việc thực hiện cần đúng chỉ định và kỹ thuật để tránh gây tác dụng ngược.

💠 Tại sao cần phải vệ sinh mũi?

Vệ sinh mũi, đặc biệt bằng phương pháp rửa mũi là một biện pháp hỗ trợ giúp duy trì chức năng sinh lý bình thường của niêm mạc mũi và hệ thống thanh thải lông chuyển.

Trong điều kiện bình thường, lớp chất nhầy và lông chuyển có vai trò giữ lại và vận chuyển bụi bẩn, vi khuẩn, dị nguyên ra khỏi đường hô hấp. Tuy nhiên, khi tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, khói bụi hoặc trong các bệnh lý như viêm mũi dị ứng và viêm xoang, hệ thống này có thể bị quá tải hoặc suy giảm chức năng.

🔹 Việc vệ sinh mũi đúng cách giúp:

- Loại bỏ cơ học bụi bẩn, vi sinh vật và dị nguyên tích tụ trong khoang mũi

- Giảm phản ứng viêm thông qua việc giảm tiếp xúc với tác nhân kích thích

- Cải thiện dẫn lưu dịch xoang, hạn chế ứ đọng dịch nhầy

- Hỗ trợ phục hồi chức năng lông chuyển

- Giảm triệu chứng lâm sàng như nghẹt mũi, chảy mũi, hắt hơi

Tuy nhiên, vệ sinh mũi chỉ là biện pháp hỗ trợ, không thay thế các điều trị đặc hiệu trong những trường hợp bệnh lý rõ ràng, và cần được thực hiện đúng chỉ định để tránh làm ảnh hưởng đến hàng rào bảo vệ tự nhiên của niêm mạc mũi.

💠 Khi nào cần rửa mũi?

Quá trình viêm niêm mạc mũi xoang thường kèm theo tình trạng xuất tiết dịch trong hoặc dịch nhầy đục; gây nghẹt mũi, chảy mũi, làm cho người bệnh rất khó chịu. Thường gặp trong các bệnh:

- Viêm mũi cấp

- Viêm mũi xoang cấp

- Viêm mũi xoang mạn

- Viêm VA cấp

💠 Những việc cần nên làm

🔹Vệ sinh mũi đúng cách:

- Sử dụng dung dịch nước muối sinh lý (NaCl 0,9%) khi có triệu chứng như nghẹt mũi, chảy mũi hoặc tiếp xúc nhiều với khói bụi. Nên thực hiện với tần suất hợp lý (1–2 lần/ngày khi cần), tránh lạm dụng ở người khỏe mạnh.

- Sử dụng nguồn nước an toàn: Dung dịch rửa mũi cần là nước vô khuẩn hoặc nước đun sôi để nguội nhằm phòng ngừa nguy cơ nhiễm vi sinh vật từ nguồn nước.

- Giữ ẩm và bảo vệ niêm mạc mũi: Đeo khẩu trang khi ra ngoài hoặc trong môi trường lạnh, khô, ô nhiễm để giảm kích thích và duy trì độ ẩm của niêm mạc.

- Uống đủ nước: Giúp hỗ trợ duy trì độ ẩm của dịch nhầy, góp phần cải thiện chức năng thanh thải của hệ thống lông chuyển.

- Xì mũi đúng kỹ thuật: Xì từng bên mũi, nhẹ nhàng, tránh xì mạnh đồng thời hai bên để không làm tăng áp lực trong xoang và tai giữa.

- Vệ sinh tay và dụng cụ: Rửa tay trước khi vệ sinh mũi và làm sạch dụng cụ sau mỗi lần sử dụng để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn chéo.

💠 Những điều không nên làm:

Để tránh làm tổn thương niêm mạc mũi và gây ra các biến chứng không mong muốn, cần lưu ý:

- Không lạm dụng thuốc xịt mũi co mạch:
Các thuốc như naphazolin, xylometazolin chỉ nên sử dụng ngắn hạn (≤ 5–7 ngày). Việc dùng kéo dài có thể gây viêm mũi do thuốc, dẫn đến nghẹt mũi kéo dài và phụ thuộc thuốc.

- Không rửa mũi quá mức:
Rửa mũi quá thường xuyên khi không có chỉ định có thể làm mất lớp chất nhầy bảo vệ và ảnh hưởng đến hệ thống thanh thải lông chuyển.

- Không đưa vật lạ vào mũi:
Ngoáy mũi hoặc đưa dị vật vào mũi có thể gây trầy xước niêm mạc, chảy máu và tạo điều kiện cho nhiễm trùng.

- Không tự ý phối hợp nhiều loại thuốc xịt mũi:
Việc sử dụng không kiểm soát các thuốc tại chỗ (đặc biệt corticosteroid hoặc kháng sinh) mà không có chỉ định có thể gây tác dụng phụ và che lấp triệu chứng bệnh lý.

💠 Vậy khi nào cần đi khám?

Bạn nên đến cơ sở y tế để được đánh giá và điều trị khi xuất hiện các dấu hiệu sau:

- Nghẹt mũi, chảy mũi kéo dài (> 7–10 ngày): Đặc biệt khi triệu chứng không cải thiện hoặc tái phát nhiều lần, có thể gợi ý viêm mũi xoang hoặc viêm mũi dị ứng.

- Đau vùng mặt hoặc đau đầu tăng khi cúi người: Là dấu hiệu thường gặp của viêm xoang, liên quan đến tình trạng ứ đọng dịch trong các xoang.

- Dịch mũi đục, màu vàng hoặc xanh, có mùi: Gợi ý tình trạng nhiễm trùng, đặc biệt khi kéo dài.

- Sốt cao hoặc triệu chứng toàn thân: Như mệt mỏi, đau nhức, sốt > 38.5°C, có thể liên quan đến nhiễm trùng lan rộng.

- Chảy máu mũi tái diễn: Có thể do tổn thương niêm mạc, viêm mạn tính hoặc các nguyên nhân khác cần được đánh giá.

- Giảm hoặc mất khứu giác: Có thể liên quan đến viêm mũi xoang, polyp mũi hoặc tổn thương niêm mạc.

- Triệu chứng không đáp ứng với điều trị thông thường: Dù đã vệ sinh mũi và dùng thuốc hỗ trợ đúng cách nhưng không cải thiện.

Các bước rửa mũi: Hơi cúi đầu, nghiêng về một bên, xịt hoặc đổ nước muối sinh lý từ lỗ mũi bên trên để nước chảy ra ở lỗ mũi bên dưới. Lập lại với bên còn lại.

- Bước 1: Rửa sạch tay với xà phòng và nước trước khi rửa mũi.

- Bước 2: Đưa nhẹ nhàng phần vòi phun vào 1 bên cánh mũi, ấn nhẹ vòi xịt 2-3 lần.

- Bước 3: Bịt bên mũi còn lại, xì mũi để dung dịch cuốn theo chất bẩn chảy ra ngoài.

- Bước 4: Đưa nhẹ nhàng phần vòi phun vào bên mũi còn lại, ấn nhẹ 2-3 lần.

- Bước 5: Tiếp tục bịt bên mũi còn lại, xì mũi để dung dịch cuốn theo chất bẩn chảy ra ngoài.

- Bước 6: Lau vòi xịt bằng khăn giấy mềm, để nơi khô thoáng. Rửa sạch tay.

DD. Nguyễn Thị Hoàng Na
--------------------------------------
Mọi chi tiết xin liên hệ:
Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - Cơ sở 3
221B Hoàng Văn Thụ - Phường Phú Nhuận – TPHCM
Thời gian hoạt động:
- Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 - 11h30, chiều từ 13h00 - 16h30.
- Thứ 7 từ 7h00 - 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.
Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070

22/05/2026

ĐIỀU TRỊ HO KÉO DÀI BẰNG ĐÔNG - TÂY Y KẾT HỢP
🌸🌸🌸

Ho kéo dài là triệu chứng thường gặp trong thực hành lâm sàng. Ở người lớn, tình trạng ho trên 8 tuần thường được xem là ho mạn tính. Với trẻ em, mốc thời gian và cách đánh giá có thể khác, cần được bác sĩ thăm khám để xác định nguyên nhân phù hợp.

Ho kéo dài không phải là một bệnh riêng lẻ, mà có thể là biểu hiện của nhiều tình trạng tiềm ẩn như viêm mũi xoang kèm chảy dịch sau mũi, hen phế quản, bệnh trào ngược dạ dày - thực quản, lao phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hoặc ho kéo dài sau nhiễm virus. Vì vậy, mục tiêu điều trị không chỉ là giảm ho, mà cần xác định nguyên nhân, kiểm soát triệu chứng, hạn chế tái phát và hỗ trợ phục hồi chức năng hô hấp.

Trong Y học hiện đại, người bệnh ho kéo dài thường được đánh giá thông qua thăm khám lâm sàng và các cận lâm sàng cần thiết. Bác sĩ có thể nghe phổi, đánh giá dấu hiệu nhiễm trùng, dị ứng, hen phế quản, đồng thời chỉ định X-quang phổi, CT ngực khi cần, đo chức năng hô hấp, test giãn phế quản, nội soi tai mũi họng hoặc xét nghiệm tổng quát tùy từng trường hợp.

Điều trị theo Y học hiện đại chủ yếu dựa trên nguyên nhân gây ho. Với viêm mũi xoang - chảy dịch sau mũi, người bệnh có thể được hướng dẫn rửa mũi, dùng thuốc xịt mũi hoặc thuốc kháng dị ứng phù hợp. Với hen phế quản, điều trị thường tập trung vào kiểm soát viêm đường thở, tránh dị nguyên và theo dõi chức năng hô hấp. Nếu ho liên quan đến trào ngược dạ dày - thực quản, bác sĩ có thể chỉ định thuốc phù hợp kết hợp điều chỉnh lối sống. Với ho sau nhiễm virus, việc điều trị thường tập trung kiểm soát triệu chứng, làm dịu đường thở và theo dõi diễn tiến. Trường hợp ho do bệnh phổi mạn tính cần được điều trị bệnh nền và phục hồi chức năng hô hấp theo chỉ định.

Theo Y học cổ truyền, ho kéo dài thuộc phạm vi chứng “Khái thấu”. Nguyên nhân có thể liên quan đến phong hàn, phong nhiệt, táo nhiệt, đàm thấp, phế âm hư, phế khí hư hoặc rối loạn chức năng tạng phủ. Hướng điều trị thường dựa trên biện chứng luận trị, kết hợp các pháp như tuyên phế, chỉ khái, hóa đàm, thanh nhiệt, dưỡng âm, bổ phế, kiện tỳ, ích khí tùy theo biểu hiện cụ thể của người bệnh.

Một số bài thuốc Y học cổ truyền có thể được cân nhắc theo từng thể lâm sàng, dưới sự thăm khám và chỉ định của bác sĩ:

- Thể phong hàn: Quế chi thang, Ma hoàng thang, Tiểu thanh long thang.

- Thể phong nhiệt: Ngân kiều tán, Tang cúc ẩm.

- Thể đàm thấp: Nhị trần thang, Lục quân tử thang.

- Thể âm hư phế táo: Bối mẫu địa hoàng thang, Sa sâm mạch đông thang.

- Thể phế tỳ khí hư: Bổ trung ích khí thang, Sinh mạch tán.

Việc phối hợp Đông - Tây y trong điều trị ho kéo dài cần dựa trên chẩn đoán nguyên nhân, thể bệnh Y học cổ truyền, tình trạng toàn thân và các bệnh lý đi kèm. Y học hiện đại có vai trò quan trọng trong phát hiện nguyên nhân, xử trí bệnh nền và kiểm soát các tình trạng cấp tính. Y học cổ truyền có thể được phối hợp trong giai đoạn ổn định, phục hồi hoặc các trường hợp ho dai dẳng có liên quan đến rối loạn chức năng hô hấp, đàm, khí, âm dịch và thể trạng người bệnh.

Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc giảm ho kéo dài hoặc dùng bài thuốc theo kinh nghiệm khi chưa được thăm khám. Cần đi khám sớm nếu ho kéo dài kèm sốt, khó thở, đau ngực, ho ra máu, sụt cân, mệt nhiều, khò khè tái diễn hoặc có tiền sử bệnh phổi, hen, lao, hút thuốc lá kéo dài.

Điều trị ho kéo dài cần tiếp cận theo nguyên nhân và cá thể hóa cho từng người bệnh. Mô hình Đông - Tây y kết hợp, khi được chỉ định đúng và theo dõi phù hợp, có thể hỗ trợ kiểm soát triệu chứng, cải thiện chức năng hô hấp và nâng cao chất lượng chăm sóc trong các trường hợp ho dai dẳng, tái diễn hoặc có yếu tố mạn tính.

ThS BS. Lê Ngô Minh Như
Phòng khám Ngũ Quan (Tai Mũi Họng - Mắt)


--------------------------------------
Mọi chi tiết xin liên hệ:
Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - Cơ sở 3
221B Hoàng Văn Thụ - Phường Phú Nhuận – TPHCM
Thời gian hoạt động:
- Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 - 11h30, chiều từ 13h00 - 16h30.
- Thứ 7 từ 7h00 - 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.
Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070

21/05/2026

PHÁT TRIỂN Y HỌC CỔ TRUYỀN VIỆT NAM TRONG THỜI KỲ MỚI
🌸🌸🌸

Chiều 20/5, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Đảng ủy Bộ Y tế về công tác y học cổ truyền Việt Nam.

Tại buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh yêu cầu phát triển y học cổ truyền với tư duy mới, tầm nhìn mới và cách tiếp cận mới. Y học cổ truyền cần được kế thừa, chuẩn hóa và phát triển trên nền tảng khoa học công nghệ hiện đại, trở thành một bộ phận hữu cơ của y học quốc gia.

Một trong những định hướng được nhấn mạnh là chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe toàn diện; phát huy vai trò của y học cổ truyền trong phòng bệnh, phục hồi chức năng, chăm sóc người cao tuổi, điều trị bệnh mạn tính và chăm sóc sức khỏe tinh thần.

Bên cạnh đó, việc tích hợp Đông - Tây y theo hướng y học chứng thực, chuẩn hóa đào tạo, phát triển dược liệu, chuyển đổi số và kiểm soát chặt chẽ chất lượng được xem là nền tảng để y học cổ truyền Việt Nam phát triển bền vững, phục vụ tốt hơn công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân trong giai đoạn mới.

20/05/2026

SƠ CỨU TRONG CHẤN THƯƠNG
BẰNG PHƯƠNG PHÁP R.I.C.E
🌸🌸🌸

Chấn thương khi chơi thể thao có thể xảy ra bất cứ lúc nào - từ một cú trẹo cổ chân khi chạy bộ, va chạm khi đá bóng, đến căng cơ sau vận động quá sức. Trong những tình huống này, xử trí ban đầu đúng cách có ý nghĩa quan trọng, giúp giảm đau, hạn chế sưng nề và tránh làm tổn thương nặng thêm trước khi người bệnh được thăm khám chuyên môn.

Một trong những nguyên tắc sơ cứu thường được áp dụng với chấn thương mô mềm là R.I.C.E -phương pháp sơ cứu sau chấn thương nhằm mục đích giảm đau và không làm chấn thương thêm.

💠 Trong đó, R.I.C.E là:

- R: rest: nghỉ ngơi

- I: ice: chườm đá

- C: compress: băng ép

- E: elevate: kê cao chi

💠 Trình tự thực hiện R.I.C.E:

1️⃣ Nghỉ ngơi:

Đau là tín hiệu mà cơ thể báo động cho bạn biết có điều gì đó bất thường. Ngay khi xảy ra chấn thương, hãy tránh các hoạt động đè ép, tác động lên vùng bị chấn thương tối thiểu trong vòng 48-72h.
Nghỉ ngơi giúp ngăn ngừa bầm tím. Tuy nhiên nếu sau 24h, nếu những cử động sinh lý bình thường của vùng chi thể bị thương không gây đau, khó chịu, bạn có thể cử động sớm.

2️⃣ Chườm đá:

- Chườm đá là phương pháp đã được chứng minh hiệu quả trong việc giảm đau, giảm sưng nhưng không nên chườm quá lâu để tránh tổn thương mô.

- Chườm đá (bọc khăn ẩm bên ngoài tránh bỏng lạnh) mỗi 2-3h trong vòng 48h sau chấn thương, tránh vùng có vết thương hở.

3️⃣ Băng ép:

- Băng ép bằng băng vải hoặc băng thun tại vùng chấn thương để ngăn ngừa sưng tấy.

- Băng ép với lực vừa đủ để tạo độ nén ép tại vùng chấn thương, đảm bảo băng ép không quá chặt gây rối loạn lưu thông máu.
Sau băng ép nếu xảy ra đau đớn, tê, sưng hoặc gây khó chịu hơn thì nới lỏng băng vải. Trường hợp không giảm triệu chứng sau xử lý thì báo bác sĩ để được can thiệp kịp thời.

4️⃣ Kê cao chi:

- Kê cao chi thể bị chấn thương ở tư thế nằm cao hơn tim (6-10 inches) nhằm giảm đau, giảm sưng ngay khi có thể.
Khuyến cáo y khoa

💠R.I.C.E được khuyến cáo sử dụng trong trường hợp nào?

- B**g gân

- Chi thể bị kẹt, va đập do ngã hoặc chơi thể thao: nếu can thiệp bằng R.I.C.E sau 24h-48h mà cơn đau không giảm, nên nhờ đến sự can thiệp của bác sĩ ngay

- Chấn thương do hoạt động khớp-cơ với cường độ cao, liên tục, lặp đi lặp lại nhiều lần

- Bầm tím

- Căng cơ

💠 R.I.C.E không khuyến cáo trong những trường hợp sau:

- Giập, rách nội tạng

- Gãy xương

- Vết thương hở

Bên cạnh R.I.C.E, còn có một số phương pháp được cũng được khuyến nghị sử dụng khi chấn thương trong thể thao như: PEACE, MICE, LOVE, MEAT,...

Chấn thương khi tham gia thể thao là chuyện không mong muốn. Để phòng tránh chấn thương xảy ra, người tham gia thể thao cần:

- Chuẩn bị phương tiện bảo hộ đầy đủ

- Cung cấp đủ nước cho cơ thể

- Tham gia môn thể thao phù hợp với khả năng và sức khỏe của bản thân

- Chuẩn bị kiến thức sơ cứu đầy đủ trước khi tham gia

- Khởi động trước mỗi buổi tập luyện, hoạt động thể thao

- Nếu xảy ra chấn thương, cần tuân thủ đúng theo phát đồ của người điều trị (bác sĩ, chuyên viên Vật lý trị liệu,...)

CN PHCN Bùi Thị Như Hà
--------------------------------------
Mọi chi tiết xin liên hệ:
Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - Cơ sở 3
221B Hoàng Văn Thụ - Phường Phú Nhuận – TPHCM
Thời gian hoạt động:
- Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 - 11h30, chiều từ 13h00 - 16h30.
- Thứ 7 từ 7h00 - 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.
Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070

19/05/2026

NHƯỢC CƠ MI MẮT
ĐỪNG CHỦ QUAN KHI SỤP MI KÉO DÀI
🌸🌸🌸

Sụp mi đôi khi được cho là biểu hiện của mệt mỏi, thiếu ngủ hoặc làm việc căng thẳng. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài, lúc nặng lúc nhẹ, rõ hơn khi nhìn lâu hoặc về cuối ngày, người bệnh cần nghĩ đến khả năng nhược cơ mi mắt - một bệnh lý cần được phát hiện sớm để điều trị đúng hướng.

Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh - Cơ sở 3 từng tiếp nhận một trường hợp người bệnh nữ, 45 tuổi, đến khám vì sụp mi kèm nhìn đôi kéo dài khoảng 3 tháng. Trước đó, người bệnh đã điều trị tại nhiều nơi nhưng chưa xác định được nguyên nhân, triệu chứng cải thiện không đáng kể. Qua thăm khám, các biểu hiện lâm sàng gợi ý nhược cơ. Ice pack test cho kết quả dương tính. Sau đó, người bệnh được chỉ định thực hiện thêm điện cơ và xét nghiệm kháng thể kháng thụ thể acetylcholine. Kết quả phù hợp với chẩn đoán sụp mi do nhược cơ.

Sau khi xác định đúng nguyên nhân, người bệnh được điều trị phối hợp bằng thuốc Y học hiện đại cùng châm cứu và xoa bóp theo chỉ định chuyên môn. Sau một tuần, mức độ sụp mi cải thiện rõ, tình trạng nhìn đôi giảm. Trường hợp này cho thấy giá trị của việc nhận diện đúng căn nguyên: chẩn đoán chính xác là nền tảng để lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

💠Nhược cơ mi mắt là gì?

Nhược cơ mi mắt là biểu hiện khu trú ở vùng mắt của bệnh nhược cơ, thường gây sụp mi, nhìn đôi, mỏi mắt do rối loạn dẫn truyền thần kinh - cơ. Khi tín hiệu từ thần kinh truyền đến cơ không còn hiệu quả như bình thường, các cơ nâng mi và cơ vận nhãn dễ bị yếu, đặc biệt sau khi hoạt động kéo dài.

Một đặc điểm đáng lưu ý là triệu chứng có thể dao động trong ngày. Buổi sáng người bệnh có thể thấy nhẹ hơn, nhưng càng về chiều hoặc sau khi đọc sách, sử dụng điện thoại, làm việc trên máy tính trong thời gian dài, tình trạng sụp mi và nhìn đôi có thể rõ hơn. Khi nghỉ ngơi, triệu chứng thường giảm bớt.

Chính vì biểu hiện thay đổi thất thường, nhiều người dễ nhầm lẫn nhược cơ mi mắt với mỏi mắt thông thường, lão hóa hoặc rối loạn thị giác đơn thuần. Trong thực hành lâm sàng, sụp mi kéo dài, có tính dao động, đi kèm nhìn đôi hoặc dễ mỏi mắt là những dấu hiệu cần được thăm khám chuyên sâu.

💠Vai trò của phối hợp Y học hiện đại và Y học cổ truyền

Một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng của Xu XP và cộng sự, công bố năm 2022, theo dõi 60 người bệnh nhược cơ thể mắt. Kết quả ghi nhận nhóm điều trị phối hợp châm cứu cùng thuốc Y học hiện đại có cải thiện tốt hơn nhóm chỉ dùng thuốc Y học hiện đại về mức độ sụp mi, mỏi cơ nâng mi và rối loạn vận nhãn sau 8 tuần điều trị.

Điểm đáng chú ý là nghiên cứu không chỉ đánh giá biểu hiện lâm sàng mà còn theo dõi một số chỉ số khách quan như điện cơ sợi đơn - SFEMG và các xét nghiệm liên quan đến kháng thể, cytokine huyết thanh. Kết quả này gợi mở vai trò tiềm năng của châm cứu trong điều trị phối hợp nhược cơ thể mắt khi được chỉ định phù hợp, bên cạnh nền tảng điều trị Y học hiện đại.

Trong nghiên cứu, phác đồ châm cứu được thực hiện theo quy trình chuyên môn với một số huyệt như: Bách hội (GV20), Phong phủ (GV16), Hợp cốc (LI4), Túc tam lý (ST36), Thừa khấp (ST1), Ngư yêu (EX-HN4), Thái dương (EX-HN5), Đồng tử liêu (GB1). Việc lựa chọn huyệt và phương pháp can thiệp cần được bác sĩ đánh giá dựa trên từng tình trạng cụ thể, không nên tự áp dụng theo thông tin tham khảo.

💠Khi nào cần đi khám sớm?

Người dân không nên chủ quan nếu xuất hiện một trong các biểu hiện sau:

- Sụp một bên mi mắt hoặc cả hai bên mi mắt xuất hiện bất thường.

- Sụp mi kéo dài nhiều ngày không cải thiện.

- Sụp mi tăng lên khi làm việc, đọc sách, nhìn lâu hoặc về cuối ngày.

- Sụp mi kèm nhìn đôi.

- Triệu chứng thay đổi trong ngày: đỡ khi nghỉ ngơi, rõ hơn khi mắt hoạt động nhiều.

- Sụp mi đi kèm nói khó, nuốt khó, yếu tay chân hoặc khó thở.

Sụp mi kéo dài không phải lúc nào cũng là biểu hiện lành tính. Phía sau triệu chứng này có thể là bệnh lý thần kinh, tổn thương cơ, rối loạn dẫn truyền thần kinh - cơ, trong đó có nhược cơ. Khi xuất hiện sụp mi kèm nhìn đôi hoặc mỏi mắt tăng dần trong ngày, người bệnh nên đi khám sớm tại cơ sở y tế có khả năng đánh giá chuyên sâu để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.

BS CKII. Lâm Nguyễn Thuỳ An
Lịch khám Sáng thứ 7 hàng tuần
--------------------------------------
Mọi chi tiết xin liên hệ:
Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - Cơ sở 3
221B Hoàng Văn Thụ - Phường Phú Nhuận – TPHCM
Thời gian hoạt động:
- Thứ 2 đến Thứ 6 sáng từ 7h00 - 11h30, chiều từ 13h00 - 16h30.
- Thứ 7 từ 7h00 - 11h30, chiều Thứ 7 và ngày Chủ Nhật nghỉ.
Điện thoại: 02838.444.771 – 02838.420.070

18/05/2026

ĐAU MỎI CỔ VAI GÁY
XOA BÓP BẤM HUYỆT CÓ THỂ HỖ TRỢ THẾ NÀO?
🌸🌸🌸

Khi được thực hiện đúng kỹ thuật, xoa bóp bấm huyệt có thể hỗ trợ:

– Làm mềm vùng cơ cổ – vai – gáy đang căng cứng.

– Giảm cảm giác đau mỏi do căng cơ, sai tư thế hoặc làm việc kéo dài.

– Hỗ trợ cải thiện tầm vận động cổ.

– Giúp người bệnh thư giãn, giảm khó chịu do co cứng cơ.

– Phối hợp với tập vận động, chỉnh tư thế và chườm ấm trong chăm sóc đau cổ vai gáy.

Tuy nhiên, đau cổ vai gáy có nhiều nguyên nhân khác nhau. Không phải trường hợp nào cũng chỉ cần xoa bóp bấm huyệt. Nếu đau liên quan đến chèn ép rễ thần kinh, thoát vị đĩa đệm nặng, bệnh lý tủy cổ, chấn thương hoặc bệnh lý toàn thân, người bệnh cần được bác sĩ thăm khám và đánh giá cụ thể.

Xem thêm:

Đau cổ vai gáy là tình trạng thường gặp ở người làm việc văn phòng, người sử dụng máy tính hoặc điện thoại trong thời gian dài, người ít vận động, căng thẳng

17/05/2026

TĂNG HUYẾT ÁP:
ĐỪNG ĐỢI CÓ DẤU HIỆU MỚI KIẾM TRA
🌸🌸🌸

Hưởng ứng Ngày Thế giới Phòng, chống Tăng huyết áp 17/5/2026, với thông điệp khuyến khích mỗi người kiểm tra huyết áp thường xuyên, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhấn mạnh: Muốn phòng ngừa biến chứng, trước hết cần biết huyết áp của chính mình.

Tăng huyết áp là tình trạng áp lực máu trong động mạch duy trì ở mức cao hơn bình thường. Bệnh thường diễn tiến âm thầm, ít biểu hiện rõ ràng trong giai đoạn đầu nên dễ bị bỏ qua. Nếu không được phát hiện, theo dõi và kiểm soát kịp thời, tăng huyết áp có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện nhiều biến chứng nghiêm trọng.

💠 Không có triệu chứng vẫn có thể tăng huyết áp

Không ít người chỉ nghĩ đến tăng huyết áp khi xuất hiện đau đầu, chóng mặt, hồi hộp hoặc mệt mỏi. Tuy nhiên, đây không phải là những dấu hiệu đặc hiệu. Trên thực tế, huyết áp có thể tăng kéo dài mà người bệnh hoàn toàn không nhận thấy bất thường.

Khi huyết áp tăng rất cao, một số trường hợp có thể xuất hiện đau đầu dữ dội, nhìn mờ, đau ngực, khó thở, chóng mặt, rối loạn ý thức hoặc chảy máu mũi. Những biểu hiện này cần được đánh giá y tế kịp thời, nhất là khi đi kèm chỉ số huyết áp tăng nhiều.

💠 Đo huyết áp định kỳ - việc nhỏ, giá trị lớn

Đo huyết áp là cách đơn giản để phát hiện sớm, theo dõi và hỗ trợ phòng ngừa biến chứng. Theo WHO, tăng huyết áp được xác định khi huyết áp đo ở hai ngày khác nhau đều từ 140/90 mmHg trở lên. Tuy vậy, kết quả cần được đánh giá trong bối cảnh cụ thể, vì huyết áp có thể thay đổi theo thời điểm, trạng thái cảm xúc, vận động hoặc thao tác đo.

Với người đã được chẩn đoán tăng huyết áp, theo dõi tại nhà giúp bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị và điều chỉnh kế hoạch chăm sóc phù hợp hơn. Việc tự đo huyết áp không thay thế tái khám định kỳ và không phải căn cứ để tự ý thay đổi hoặc ngưng thuốc.

💠 Đo huyết áp tại nhà sao cho đúng?

Để kết quả đáng tin cậy, cần lưu ý:

- Nghỉ ngơi ít nhất 5 phút trước khi đo.

- Không uống cà phê, hút thuốc hoặc vận động gắng sức trong 30 phút trước đó.

- Ngồi tựa lưng, hai chân đặt trên sàn, không bắt chéo chân.

- Tay được đỡ ngang mức tim, vòng bít đặt trên cánh tay trần.

- Không nói chuyện trong lúc đo.

- Ưu tiên máy đo tự động loại bắp tay, vòng bít phù hợp kích thước tay.

- Nên đo 2 lần, cách nhau 1-2 phút và ghi lại kết quả.

- Theo dõi huyết áp không nên dựa vào một con số đơn lẻ. Việc ghi nhận đều đặn theo thời gian giúp bác sĩ nhìn rõ hơn xu hướng kiểm soát huyết áp của mỗi người.

💠 Ai cần chú ý theo dõi huyết áp?

Mọi người trưởng thành đều nên biết chỉ số huyết áp của mình. Việc kiểm tra càng cần được quan tâm hơn ở người có các yếu tố nguy cơ như:

- Có người thân mắc tăng huyết áp.

- Thừa cân, béo phì.

- Ít vận động.

- Ăn mặn, thường dùng thực phẩm chế biến sẵn.

- Uống nhiều rượu bia, hút thuốc lá.

- Có đái tháo đường, bệnh thận hoặc bệnh tim mạch.

Những yếu tố này không đồng nghĩa chắc chắn mắc bệnh, nhưng là lý do để mỗi người chủ động kiểm tra sớm và duy trì thói quen theo dõi định kỳ.

Nhân Ngày Thế giới Phòng, chống Tăng huyết áp 17/5, hãy bắt đầu từ một việc đơn giản: đo huyết áp đúng cách, ghi nhớ chỉ số của bản thân và kiểm tra đều đặn. Phát hiện sớm là bước quan trọng để bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài.