Khoa Nội Thần Kinh BVQY 175

27/11/2025

😴 Bỏ ngủ trưa? Não bạn có thể đang “già” nhanh hơn!

Một nghiên cứu quy mô lớn của University College London cho thấy những người có thói quen ngủ trưa ngắn, đều đặn có thể tích não lớn hơn – tương đương một bộ não trẻ hơn đến 6,5 năm.

🔍 Nghiên cứu gồm hơn 35.000 người trong UK Biobank, sử dụng phương pháp Mendelian randomisation để tách ảnh hưởng của gen khỏi lối sống.
Kết quả: những người có xu hướng di truyền dễ ngủ trưa thường giữ được thể tích não tốt hơn theo thời gian.

📌 Dù nghiên cứu không chứng minh ngủ trưa gây ra sự bảo tồn thể tích não, nhưng mối liên hệ rất rõ ràng:
ngủ trưa đều đặn → lão hóa não chậm hơn.

⏱ Thời lượng ngủ trưa không được ghi nhận trong bộ dữ liệu, nhưng nhiều nghiên cứu trước đây cho thấy:
👉 < 30 phút là khoảng thời gian vàng — đủ lợi ích, không ảnh hưởng giấc ngủ ban đêm.

✨ Thông điệp quan trọng:
Giấc ngủ trưa ngắn mà bạn hay bỏ qua thực ra có thể là khoản đầu tư cho sức khỏe não bộ lâu dài.

Nguồn: UCL News (2023) – Regular napping linked to larger brain volume

20/11/2025

🌿 “Có những bài giảng không nằm trên slide…” 🌿

— MỘT LỜI TRI ÂN GỬI ĐẾN NHỮNG NGƯỜI THẦY ĐÃ ĐỒNG HÀNH CÙNG KHOA THẦN KINH —
Trong hành trình làm nghề, có những bài giảng ta nhớ vì ý nghĩa của nó, nhưng cũng có những người thầy ta nhớ vì chính cách họ bước vào cuộc đời giảng dạy của mình—lặng lẽ, bền bỉ và đầy nhân hậu.
Khoa Nội Thần kinh của hôm nay được nâng đỡ bởi rất nhiều bàn tay, nhưng có những người thầy mà chỉ cần nhắc đến tên, lòng chúng tôi đã chùng xuống bởi một niềm biết ơn sâu sắc.
Có người thầy như PGS Nguyễn Hữu Công, đứng nơi đầu nguồn tri thức của Thần kinh học Việt Nam, vẫn luôn âm thầm dõi theo chúng tôi. Thầy không chỉ truyền nghề, mà còn truyền một thái độ sống: điềm đạm, chính trực và đầy nhân văn trong từng quyết định liên quan đến người bệnh.
Ở một góc xa hơn nhưng lại gần gũi theo cách rất riêng, là sự đồng hành của GS Umapathi N. Thirugnanam từ Viện Thần kinh học Quốc gia Singapore. Từ thầy, chúng tôi học được cái nhìn rộng mở của học thuật quốc tế, nơi tri thức không mang biên giới và lòng tử tế mang sức mạnh của kết nối.
Trên hành trình trưởng thành, khoa đã may mắn được kề vai cùng những người thầy của Đại học Y Dược TP.HCM—trong đó có PGS.TS Nguyễn Lê Trung Hiếu và các giảng viên trong tổ những người đặt những khối nền đầu tiên cho công tác giảng dạy của tổ bộ môn. Từng bài giảng của các thầy đều như một lời nhắc: làm thầy thuốc giỏi là quan trọng, nhưng làm người tử tế còn quan trọng hơn.
Những định hướng chiến lược và sự nâng đỡ thầm lặng từ Bộ môn Thần kinh – ĐH Y Dược luôn được chúng tôi trân trọng, đặc biệt là nơi PGS Trần Công Thắng, người đã dành nhiều năm sát cánh cùng khoa trong từng bước hoàn thiện mô hình đào tạo.
Cũng có những người thầy đến từ một mái trường khác—PGS Nguyễn Huy Thắng, với tinh thần học thuật nghiêm túc và sự hỗ trợ bền bỉ, đã mở ra nhiều cánh cửa hợp tác, giúp khoa mở rộng tầm nhìn và nối dài giá trị chuyên môn.
Ở lĩnh vực nghiên cứu khoa học, sự đồng hành sâu sắc của PGS Hà Thị Thanh Hương là điều mà khoa không bao giờ quên. Trong những dự án quan trọng nhất của năm 2024, dấu ấn của cô hiện hữu như một ngọn đèn dẫn đường của lý trí, khoa học và chuẩn mực.
Và trong những giờ học hình ảnh học miệt mài, chúng tôi luôn nhớ đến Cô Hà Thị Thanh Tuyền—người đã gieo cho đội ngũ trẻ của khoa khả năng “nhìn thấu” bên trong từng lớp cắt, từng tín hiệu, để cứu sống một cuộc đời không phải bằng may mắn, mà bằng hiểu biết đúng đắn.
🌱 Khi nhắc tên từng thầy cô là nhắc đến chính hành trình của khoa
Từ những lời dạy ấy, khoa hiểu rằng: muốn trở thành một đơn vị đào tạo đúng nghĩa, trước hết phải là những người học trò biết tri ân.
Kể từ khi trở thành tổ bộ môn Thần kinh của Đại học Y Dược TP.HCM, chúng tôi càng trân trọng hơn những giá trị mà các thầy cô đã trao tặng:
Sự chuẩn mực trong từng quyết định chuyên môn, sự nghiêm cẩn trong từng bài giảng, sự tử tế trong từng cách ứng xử với người bệnh, và sự kiên nhẫn trong hành trình truyền nghề.
Những điều ấy, dù không viết trong sách, lại chính là “giáo trình” bền bỉ nhất mà khoa may mắn được thừa hưởng.
📖 Tri ân – không chỉ là lời nói
Mỗi khi nhắc đến tên những người thầy đã đồng hành cùng khoa, chúng tôi không chỉ gọi một con người—mà gọi về cả một hành trình, một tổ bộ môn, một thế hệ.
Cảm ơn vì đã dìu dắt.
Cảm ơn vì đã mở đường.
Cảm ơn vì đã tin tưởng chúng tôi đủ để trao lại ngọn lửa của nghề.
🌿 Và chúng tôi xin hứa sẽ gìn giữ ngọn lửa ấy—khi đứng trên bục giảng, khi bước vào phòng bệnh, và khi trao lại cho thế hệ sau.

15/11/2025

✨ Sáng nay, Khoa Nội Thần Kinh – Bệnh viện Quân y 175 đã tổ chức buổi truyền thông cộng đồng về bệnh Xơ cứng rải rác (MS) và nhận được sự quan tâm đông đảo từ người dân.
Rất nhiều người bất ngờ khi những dấu hiệu tưởng chừng “nhẹ” như tê tay chân, nhìn mờ, mệt mỏi kéo dài… lại có thể là biểu hiện sớm của một bệnh lý thần kinh miễn dịch dễ gây tàn phế nếu bỏ qua.
Buổi chia sẻ đã giúp mọi người hiểu rõ hơn về cách nhận biết sớm, điều trị đúng và tin tưởng rằng MS hoàn toàn có thể kiểm soát khi phát hiện kịp thời.
Trong không khí ấm áp, cởi mở, nhiều câu hỏi thực tế – đúng tinh thần “vì sức khỏe cộng đồng” đã được các cô chú đặt ra cho PGS Hiếu, ThS Nghĩa, ThS Ý và các BS của Khoa Nội Thần kinh
💛 Cảm ơn quý cô chú, anh chị đã đến tham dự và đồng hành cùng chúng tôi.
Hẹn gặp lại ở các chương trình tiếp theo của Khoa Nội Thần Kinh!

14/11/2025

THÔNG BÁO: CHƯƠNG TRÌNH DIỄN RA VÀO NGÀY MAI
Chương trình cộng đồng “Nhận diện sớm – Điều trị đúng: Vì cuộc sống tốt hơn cho người bệnh Xơ cứng rải rác” sẽ chính thức diễn ra vào sáng ngày mai tại Bệnh viện Quân y 175.
📅 Thời gian: 07:30 – 11:30, Thứ Bảy 15/11/2025
📍 Địa điểm: Hội trường – Bệnh viện Quân y 175, 786 Nguyễn Kiệm, Phường Hạnh Thông, TP.HCM
💬 Chương trình MIỄN PHÍ, bao gồm các bài báo cáo chuyên môn và phiên trao đổi trực tiếp cùng bác sĩ Khoa Nội Thần kinh.
📱 Đăng ký tham dự: Quét mã QR trên banner hoặc truy cập link Zoom.
Rất mong được đón tiếp quý bệnh nhân, thân nhân và quý đồng nghiệp tại chương trình vào sáng mai.

13/11/2025

Tiếp cận một bệnh não tự miễn, tưởng chừng test ra kháng thể là xong, ai ngờ mỗi dòng kết quả lại ẩn chứa… cả một câu chuyện! 😅
Trong bài chia sẻ này, ThS.BS Huỳnh Thị Như Ý sẽ giúp chúng ta nhìn lại những “cái bẫy” chẩn đoán thường gặp và cách nhận biết đâu là dương tính thật – đâu chỉ là “nhiễu”.
Truy cập toàn bộ bài tại địa chỉ: https://tinyurl.com/592efnuz

✨ Và nếu bạn muốn nghe ThS Như Ý bật mí thêm về những bệnh lý thần kinh miễn dịch “khó nhằn” – đặc biệt là xơ cứng rải rác (Multiple Sclerosis), thì đừng bỏ lỡ sáng thứ 7 này tại Bệnh viện Quân y 175 nhé!

📍 Chương trình: Nhận diện sớm - điều trị đúng: Vì cuộc sống tốt hơn cho người bệnh xơ cứng rải rác
🕢 Thời gian: 08h – 12h, Thứ Bảy ngày 15/11/2025
🏥 Địa điểm: Hội trường viện CTCH, Bệnh viện Quân y 175

----------------------------------------------
Khoa Nội Thần kinh, bệnh viện Quân y 175
ĐT: 0888124000

09/11/2025

🌿 Dấu ấn hợp tác Viện – Trường: Bước tiến mới của Khoa Nội Thần Kinh trong hành trình phát triển

Trong suốt hành trình hình thành và phát triển, Khoa Nội Thần Kinh luôn giữ vững sứ mệnh là trung tâm chuyên sâu về chẩn đoán, điều trị và đào tạo trong lĩnh vực thần kinh học. Năm nay, khoa đã ghi dấu một cột mốc đặc biệt — thành công thiết lập mối quan hệ hợp tác chính thức giữa Bệnh viện và Trường Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, mở ra một chương mới đầy triển vọng trong công tác chuyên môn – đào tạo – nghiên cứu.

Sự kiện này không chỉ mang ý nghĩa của một bản ký kết hay sự phối hợp đơn thuần, mà còn là bước khẳng định vị thế và năng lực của tập thể khoa trong việc kết nối giữa thực hành lâm sàng và đào tạo hàn lâm, hướng đến mô hình phát triển bền vững của một khoa chuyên sâu hiện đại.

🧠 Nâng tầm chất lượng chuyên môn và môi trường đào tạo

Với tinh thần tiên phong và quyết tâm đổi mới, Khoa Nội Thần Kinh đã không ngừng đầu tư, nâng cao chất lượng chuyên môn, đồng thời cải thiện toàn diện về cơ sở vật chất, trang thiết bị và hệ thống quản lý học viên. Nhờ đó, khoa đã trở thành điểm đến lý tưởng cho sinh viên đại học, học viên sau đại học, bác sĩ chuyên khoa, thạc sĩ và nghiên cứu sinh tiến sĩ đến học tập, thực hành và nghiên cứu.

Sự hợp tác với Trường Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho học viên tiếp cận môi trường lâm sàng đa dạng, phong phú về mặt bệnh, mà còn mở ra cơ hội để đội ngũ giảng viên – bác sĩ trong khoa tham gia sâu hơn vào công tác giảng dạy, hướng dẫn và nghiên cứu khoa học.
Những buổi hội thảo chuyên đề, ca lâm sàng điển hình, và chương trình sinh hoạt khoa học định kỳ đã góp phần làm phong phú hơn bức tranh học thuật của khoa, đồng thời khơi dậy tinh thần học hỏi và sáng tạo trong từng cá nhân.

💡 Từ tầm nhìn của người lãnh đạo – đến thành quả của tập thể

Để có được dấu ấn hợp tác quan trọng này, không thể không nhắc đến tầm nhìn chiến lược, sự kiên trì và tâm huyết của BS. Hoàng Tiến Trọng Nghĩa– Chủ nhiệm Khoa Nội Thần Kinh.

Bên cạnh đó, sự nỗ lực bền bỉ của toàn thể đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên và nhân viên hành chính trong khoa đã góp phần quan trọng để biến ý tưởng thành hiện thực. Mỗi thành viên, bằng tâm huyết và chuyên môn của mình, đã cùng nhau tạo nên một môi trường làm việc và học tập đầy nhân văn, nơi bệnh nhân được chăm sóc tận tâm và học viên được học hỏi, trưởng thành mỗi ngày.

🌱 Hướng đến tương lai – Xây nền tri thức, giữ lửa nhân tâm

Trong tương lai, Khoa Nội Thần Kinh đặt mục tiêu tiếp tục phát huy thế mạnh của mình, đồng thời mở rộng các hướng hợp tác quốc tế, nghiên cứu ứng dụng công cụ và kĩ thuật mới trong chẩn đoán và điều trị bệnh lý thần kinh.
Việc duy trì mối quan hệ gắn bó giữa viện và trường sẽ tiếp tục là nền tảng vững chắc cho sự phát triển chuyên môn, hướng đến mục tiêu trở thành một trong những trung tâm đào tạo – điều trị thần kinh.

Hành trình phía trước vẫn còn nhiều thử thách, nhưng với tinh thần đoàn kết, khát vọng đổi mới và lòng tận tụy vì người bệnh, Khoa Nội Thần Kinh tin tưởng sẽ tiếp tục viết nên những thành tựu mới, xứng đáng với niềm tin của bệnh nhân, học viên và cộng đồng y khoa.

📸 ảnh kỉ niệm của PGS.TS.BS Nguyễn Lê trung Hiếu cùng Bs Nghĩa và các học viên tại khoa Nội Thần Kinh

📍 Khoa Nội Thần Kinh

08/11/2025

💙 Xơ cứng rải rác (MS) là bệnh gì?

Mặc dù đây là nhóm bệnh phổ biến nhất trong các bệnh lý tự miễn Thần kinh trung ương, 🧠 tỉ lệ mắc bệnh không quá hiếm nhưng nhiều người bệnh sống cùng với MS mà chưa thật sự hiểu rõ và được quản lí điều trị đúng.

Bài viết này muốn gửi đến bạn đọc những kiến thức cơ bản về bệnh lý gây tàn phế hàng đầu ở người trẻ này 👇

🧬 MS là bệnh gì?

MS (Multiple Sclerosis) là một bệnh tự miễn của hệ thần kinh trung ương (CNS), bao gồm não và tủy sống, trong đó cơ thể nhầm lẫn myelin – lớp bao bọc sợi thần kinh – là vật thể lạ và tấn công nó.

⚡ Myelin giúp dẫn truyền các xung điện giữa các tế bào thần kinh nhanh và hiệu quả.
Khi myelin bị tổn thương, não và tủy sống không thể gửi tín hiệu đến các phần khác của cơ thể một cách chính xác.

👉 Vì thế, triệu chứng rất đa dạng, thường gặp là khó đi lại hoặc giảm thị lực 👁️

🧩 Nguyên nhân gây MS

❓ Nguyên nhân chính xác vẫn chưa được biết rõ.
Người ta cho rằng sự kết hợp giữa:
🌿 Di truyền, 🌍 Môi trường, 🦠 Virus, và ⚔️ Yếu tố miễn dịch đóng vai trò gây bệnh.

Cơ thể tạo ra phản ứng miễn dịch chống lại myelin → làm mất khả năng truyền tín hiệu thần kinh.

🧠 Các thể MS

• 🔁 Thể tái phát – lui bệnh (RR-MS)
Phổ biến nhất (~70%). Người bệnh có những đợt tái phát xen kẽ giai đoạn ổn định.

• 📈 Thể tiến triển nguyên phát (PP-MS)
Khoảng 10%. Bệnh tăng dần ngay từ đầu, không có giai đoạn lui bệnh rõ.

• 🔄 Thể tiến triển thứ phát (SP-MS)
Khoảng 50% người có RR-MS sẽ chuyển sang SP-MS sau 10–20 năm. Bệnh nhân không hồi phục hoàn toàn, tình trạng xấu dần theo thời gian.

⚠️ Triệu chứng của MS có thể bao gồm:

🧍‍♂️ Mệt mỏi
🌀 Chóng mặt
👁️ Mất hoặc giảm thị lực
🧊 Tê bì
💪 Yếu hoặc liệt chi
🧠 Giảm trí nhớ, rối loạn nhận thức
😔 Trầm cảm, lo âu
💥 Co cứng cơ, giảm phối hợp vận động
🚽 Vấn đề bàng quang, đại tiện
❤️‍🔥 Rối loạn tình dục

🔬 Chẩn đoán MS

Bác sĩ dựa trên khai thác lâm sàng + cận lâm sàng, bao gồm:

🧲 Chụp cộng hưởng từ (MRI)

MRI T2: cho thấy các vùng tổn thương sáng (ổ mất myelin).

MRI có tiêm gadolinium: giúp phân biệt tổn thương mới và cũ.

⚡ Điện thế gợi (Evoked potential tests)
Đo phản ứng điện của não với các kích thích cảm giác để phát hiện dẫn truyền bất thường.

💉 Chọc dò dịch não tủy (Lumbar puncture)
Phân tích dịch não tủy giúp loại trừ nguyên nhân khác và tìm dấu hiệu viêm đặc trưng cho MS.

💊 Điều trị & quản lý MS

Hiện chưa có cách chữa khỏi hoàn toàn, nhưng thuốc có thể:
✅ Làm chậm tiến triển bệnh
✅ Giảm số lần tái phát
✅ Kiểm soát triệu chứng

⚕️ Phát hiện sớm và điều trị tích cực giúp duy trì chức năng vận động và cải thiện chất lượng sống.

🇻🇳 MS tại Việt Nam – Hành trình mới

Hiện nay, bệnh MS tại Việt Nam mới được quan tâm nhiều hơn. Do bệnh phức tạp, dễ nhầm lẫn, nên việc chẩn đoán và điều trị cần thực hiện tại các cơ sở chuyên khoa tuyến cuối.

🏥 Tại Bệnh viện Quân y 175, chúng tôi đã có thể chẩn đoán, điều trị và quản lý chuyên sâu, áp dụng các phương pháp hiện đại cho người bệnh MS.

Khó khăn lớn nhất là thiếu thông tin – khiến khoảng cách giữa người bệnh và bác sĩ vẫn còn “vô hình”.

📅 Save - the - date

🎉 Ngày 15/11, Bệnh viện Quân y 175 sẽ tổ chức chương trình cộng đồng nhằm nâng cao hiểu biết về MS cho:
👥 Người bệnh – Người chăm sóc – Và tất cả những ai quan tâm.

👉 Hãy cùng lan tỏa thông tin để nhiều người biết rằng MS có thể điều trị hiệu quả tại Việt Nam! 💪

28/10/2025

🌍 NGÀY ĐỘT QUỴ THẾ GIỚI 29/10 – HÀNH ĐỘNG SỚM, BẢO VỆ NÃO BỘ

🧠 Mỗi năm, đột quỵ cướp đi sinh mạng của hàng triệu người và để lại di chứng nặng nề cho hàng triệu người khác trên toàn thế giới. Tại Việt Nam, đột quỵ là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế ở người trưởng thành – nhưng phần lớn có thể phòng ngừa và điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm.

⏰ Thời gian là não!
Mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào thần kinh bị mất đi khi não không được cung cấp máu. Vì vậy, nhận biết sớm các dấu hiệu của đột quỵ và đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế có khả năng can thiệp sớm là yếu tố quyết định.

Hãy ghi nhớ quy tắc FAST để cứu sống người đột quỵ:

F (Face): Mặt xệ một bên

A (Arm): Yếu hoặc liệt một tay

S (Speech): Nói khó, nói ngọng

T (Time): Gọi cấp cứu 115 hoặc đến bệnh viện gần nhất có đơn vị đột quỵ ngay lập tức

🏥 Khoa Nội Thần Kinh – Bệnh viện Quân y 175 tự hào là một trong những đơn vị đầu ngành trong chẩn đoán, điều trị và can thiệp cấp cứu đột quỵ, với đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao, hệ thống chẩn đoán hình ảnh, can thiệp mạch và hồi sức hiện đại.
Chúng tôi luôn sẵn sàng 24/7 để đồng hành cùng người bệnh trong cuộc chiến giành lại từng phút vàng cho não bộ.

💙 Hưởng ứng Ngày Đột quỵ Thế giới 29/10, hãy:

Duy trì lối sống lành mạnh

Kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu

Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia

Tập thể dục đều đặn

Và đừng bao giờ chủ quan với những dấu hiệu bất thường của cơ thể.

📌 Hãy hành động sớm – Cứu não – Cứu cuộc đời!

26/10/2025

NHỊP SINH HỌC Ở NGƯỜI BỆNH ALZHEIMER
Bệnh Alzheimer từ lâu được biết đến như một trong những nguyên nhân hàng đầu gây sa sút trí tuệ ở người cao tuổi, làm suy giảm trí nhớ, ngôn ngữ, tập trung, chú ý và dần làm giảm hoặc mất khả năng tự chăm sóc. Cách mà Bệnh Alzheimer gây ra bệnh là sự tích tụ “protein Amyloid” và tổn thương tế bào thần kinh – là hai đặc trưng nổi bật của bệnh – các nhà khoa học ngày càng nhận thấy một yếu tố đóng vai trò không kém phần quan trọng: sự rối loạn nhịp sinh học của não.
🔬🧠Một công bố mới từ Trường Y Đại học Washington (Hoa Kỳ), được công bố trên tạp chí Nature Neuroscience tháng 10/2025, đã chỉ ra rằng bệnh Alzheimer không chỉ làm suy giảm trí nhớ mà khi protein amyloid tích tụ trong các gen có chức năng đặc biệt trong các vùng cấu trúc đặc biệt như vùng dưới đồi... Những gen này vốn được điều hòa theo chu kỳ ngày – đêm hay còn được biết đến tên gọi quen thuộc hơn là đồng hồ sinh học, giúp não duy trì sự cân bằng giữa nghỉ ngơi và hoạt động. Do đó sẽ ảnh hưởng đến đồng hồ sinh học của người bệnh.
Điều này đặc biệt xảy ra ở tế bào microglia và tế bào thần kinh đệm hình sao (có tên là astrocyte) – hai loại tế bào có nhiệm vụ dọn dẹp chất thải, điều hòa phản ứng viêm và hỗ trợ tế bào thần kinh. Khi “đồng hồ” của chúng bị sai nhịp, hàng loạt quá trình quan trọng trong não trở nên bất thường, đó là việc vận hành giấc ngủ, khả năng tỉnh táo,…
📊Theo nhóm nghiên cứu, có đến gần một nửa số gen liên quan hoạt động theo nhịp sinh học sẽ bị tác động trong bệnh Alzheimer. Điều này giải thích phần nào vì sao bệnh nhân Alzheimer thường gặp rối loạn giấc ngủ, mất ngủ ban đêm và buồn ngủ vào ban ngày, cũng như hiện tượng “hoàng hôn lẫn lộn” –lú lẫn, kích động nhiều hơn vào cuối ngày.
Những rối loạn này không chỉ gây khó khăn cho người bệnh mà còn là gánh nặng cho người chăm sóc. Việc mất ngủ kéo dài và thay đổi nhịp sinh học khiến não bộ bị căng thẳng, làm tăng tốc độ tiến triển của bệnh. Vì vậy, các nhà khoa học cho rằng việc khôi phục nhịp sinh học tự nhiên có thể là hướng đi không mới nhưng càng cần phải chú ý trong điều trị và chăm sóc người bệnh Alzheimer. Tuy nhiên điều này không hề dễ dàng, nhất là trong thực hành lâm sàng Thần kinh tại các quốc gia còn hạn chế về y tế như tại Việt Nam. Tuy nhiên, điều chỉnh về giấc ngủ là điều chỉnh hành vi tự nhiên của con người, điều này không chỉ nằm ở thuốc men hay công nghệ cao, mà bắt đầu từ những điều quen thuộc trong đời sống hàng ngày:
• Duy trì thói quen ngủ – thức đúng giờ, kể cả cuối tuần.
• Tăng tiếp xúc với ánh sáng ban ngày, hạn chế ánh sáng xanh buổi tối.
• Giữ môi trường yên tĩnh, nhiệt độ ổn định vào ban đêm.
• Duy trì hoạt động thể chất nhẹ nhàng vào ban ngày giúp điều hòa đồng hồ sinh học tự nhiên.
Những biện pháp tưởng chừng đơn giản này có thể giúp “đặt lại nhịp” cho bộ não, hỗ trợ quá trình điều trị người bệnh Alzheimer. Duy trì lối sống điều độ, ngủ đủ và đúng giờ chính là một phần của chăm sóc sức khỏe thần kinh – cho cả người bệnh Alzheimer và mỗi chúng ta.
🌙 🛌Giấc ngủ tốt không chỉ là nghỉ ngơi, mà là quá trình phục hồi và bảo vệ não bộ.
Nguồn: Washington University School of Medicine – Nature Neuroscience (2025)

18/10/2025

🧠 BỆNH XƠ CỘT BÊN TE0 CƠ (ALS): TỪ GÓC NHÌN TOÀN CẦU ĐẾN THỰC TẠI VIỆT NAM 🇻🇳

Trên bản đồ y học thế giới, có những căn bệnh mà khi nhắc đến tên, người ta hiểu rằng đó là một hành trình gian nan – xơ cột bên teo cơ (Amyotrophic Lateral Sclerosis – ALS) là một trong số đó.
Đây là bệnh lý thoái hóa thần kinh tiến triển, gây tổn thương và mất dần tế bào thần kinh vận động, khiến não bộ không còn điều khiển được cơ bắp – dẫn đến yếu, teo cơ và cuối cùng là liệt toàn thân.

🌍 BỐI CẢNH TOÀN CẦU – NHỮNG TIA SÁNG HY VỌNG

Trên thế giới, cứ 100.000 người có khoảng 2–3 người đang sống với ALS, và mỗi năm có thêm khoảng 2 ca mới được chẩn đoán.
Tỷ lệ này tăng lên không phải vì bệnh lan rộng, mà bởi tuổi thọ trung bình cao hơn và năng lực chẩn đoán chính xác hơn.

Khoảng 90–95% trường hợp ALS là rải rác, không có yếu tố di truyền rõ ràng; chỉ 5–10% mang tính gia đình, do đột biến gen như C9orf72 hoặc SOD1.

💊 Tofersen – thuốc điều trị trúng đích đầu tiên cho bệnh nhân mang đột biến SOD1 – đánh dấu bước ngoặt của y học chính xác (precision medicine) trong điều trị ALS.

Song song với tiến bộ điều trị, các nước phát triển đang hoàn thiện mô hình chăm sóc đa ngành gồm bác sĩ thần kinh, chuyên gia hô hấp, dinh dưỡng, vật lý trị liệu, tâm lý và xã hội học.
Mô hình này giúp duy trì chất lượng sống, giảm biến chứng và hỗ trợ người bệnh một cách toàn diện.

Hiện nay, hơn 100 liệu pháp mới đang được thử nghiệm lâm sàng – từ liệu pháp gen, kháng thể đơn dòng, công nghệ chỉnh sửa gen CRISPR cho tới các liệu pháp tế bào gốc.

👉 Mục tiêu không chỉ là làm chậm tiến triển bệnh, mà là can thiệp vào tận gốc cơ chế bệnh sinh, mở ra hy vọng biến ALS từ “bản án” thành bệnh mạn tính có thể kiểm soát.

🇻🇳 VIỆT NAM – NHỮNG THÁCH THỨC CÒN HIỆN HỮU

Tại Việt Nam, ALS vẫn là căn bệnh “ẩn mình” trong thống kê y tế – chưa có dữ liệu dịch tễ chính thức về số lượng người mắc và tỷ lệ mới hằng năm.
Hiện nay, Riluzole vẫn là thuốc đặc hiệu duy nhất được sử dụng, song chi phí điều trị dài hạn là gánh nặng lớn cho người bệnh.
Thuốc mới như Edaravone chưa phổ biến do giá thành cao và chưa được bảo hiểm y tế chi trả.

Bên cạnh đó, mô hình chăm sóc đa ngành còn rất hạn chế, chỉ thực hiện được ở vài trung tâm lớn.
Phần lớn người bệnh thiếu hỗ trợ chuyên sâu từ dinh dưỡng, phục hồi chức năng, tâm lý và ngôn ngữ trị liệu.
Việc tham gia thử nghiệm lâm sàng quốc tế – cơ hội để tiếp cận liệu pháp tiên tiến – cũng chưa khả thi vì chưa có đơn vị điều phối trong nước.

🔑 HƯỚNG ĐI CHO VIỆT NAM – TỪ NHẬN THỨC ĐẾN HÀNH ĐỘNG

Để rút ngắn khoảng cách với thế giới, cần một chiến lược toàn diện và dài hạn:

📊 Xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về ALS – nền tảng cho nghiên cứu và hoạch định chính sách y tế.

💰 Cải thiện cơ chế phê duyệt & chi trả bảo hiểm y tế cho các thuốc đặc trị mới.

🌐 Thúc đẩy hợp tác quốc tế, mở rộng cơ hội tham gia thử nghiệm lâm sàng tại Việt Nam.

📣 Nâng cao nhận thức cộng đồng – giảm kỳ thị, tăng hỗ trợ xã hội cho người bệnh.

👩‍⚕️ Đào tạo nhân lực chuyên sâu, hình thành đội ngũ chăm sóc đa ngành tại các bệnh viện lớn.

❤️ LỜI KẾT

Cuộc chiến với ALS là hành trình dài, khó, nhưng không vô vọng.
Với ý chí của đội ngũ y khoa, sự đồng hành của cộng đồng và chiến lược đầu tư bài bản, Việt Nam hoàn toàn có thể rút ngắn khoảng cách với thế giới trong chăm sóc và điều trị bệnh nhân ALS.

Mỗi tiến bộ trong khoa học – dù nhỏ – đều là một tia sáng thắp lên niềm hy vọng cho người bệnh.
Hãy cùng lan tỏa sự thấu hiểu, sẻ chia và chung tay vì một tương lai nơi mọi bệnh nhân ALS đều được sống có chất lượng và nhân phẩm.

👨‍⚕️ BSCKI. Nguyễn Minh Đức
Bộ môn Thần kinh – Trường Y, Đại học Y Dược TP.HCM
Khoa Thần kinh – Bệnh viện Quân Y 175

👨‍⚕️ ThS.BS Hoàng Tiến Trọng Nghĩa
Khoa Thần kinh – Bệnh viện Quân Y 175

(Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin khoa học. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ của bạn trước khi áp dụng bất kỳ khuyến nghị y khoa nào.)

04/10/2025