14/12/2025
🌟Người bệnh đái tháo đường nên làm gì khi bị hạ đường huyết?
Hạ đường huyết được coi là một biến chứng không thể tránh, mà mỗi người bệnh ĐTĐ đều có thể bị ít nhất 1 lần trong đời. Nó có thể nhẹ nhưng cũng có thể nặng, có thể chỉ thoáng qua nhưng cũng có thể kéo dài, có thể ít gặp nhưng cũng có thể thường xuyên, và hậu quả có thể không đáng kể nhưng đôi khi lại gây sa sút trí tuệ, thậm chí tử vong. Vì vậy tất cả các BN ĐTĐ và người nhà đều cần biết cách phát hiện và xử trí hạ đường huyết tại nhà. Tuy nhiên một nghiên cứu mới được thực hiện trên những người bị hạ đường huyết (đa phần là nặng) được đưa vào cấp cứu tại BV Bạch mai cho kết quả khá buồn là trên 80% các BN ĐTĐ không nắm được thế nào là hạ đường huyết và không biết cách xử trí thế nào. Hầu hết cứ bị hạ đường huyết là chạy thẳng lên BV Bạch Mai. Tôi tạm liệt kê 10 điểm chính mà người bệnh ĐTĐ cần biết như sau:
1. Hạ đường huyết là khi nồng độ glucose máu < 4,0 mmol/L
2. Đói chưa chắc đã là hạ đường huyết vì vậy để chắc chắn thì bắt buộc phải đo đường huyết mao mạch hoặc tĩnh mạch. Tuy nhiên nếu đói nhiều mà không đo được thì nên xử trí như bị hạ đường huyết thực sự
3. Hạ đường huyết nhẹ là khi BN có triệu chứng đói, run chân tay, và mồ hôi, tim đập nhanh... và glucose máu > 3,0 mmol/L
4. Hạ đường huyết nặng là khi Glucose máu < 2,3 mmol/L hoặc BN có rối loạn ý thức, hay hôn mê. Khi một BN ĐTĐ bị hôn mê thì cần nghĩ đầu tiên là hôn mê do hạ đường huyết
5. Một số BN có thể bị hạ đường huyết, có thể rất thấp, nhưng không có triệu chứng. Thường là những BN đã bị hạ đường huyết nhiều lần, có nghiện rượu, có suy thận, có biến chứng thần kinh tự động...
6. Nguyên nhân phổ biến của hạ đường huyết là do dùng các thuốc như insulin và/hoặc thuốc nhóm sulfonylurea (như glibenclamide, gliclazide, glimepiride). Người tiêm nhiều mũi insulin (3-4 mũi/ngày) là người có nguy cơ hạ đường huyết cao nhất.
7. Những hành động sau làm tăng nguy cơ bị hạ đường huyết: ăn chậm sau khi tiêm insulin, ăn ít hơn hoặc bỏ bữa ăn, tập thể dục nhiều hơn thường ngày, uống rượu...
8. Người có nguy cơ cao bị hạ đường huyết là người gày, người cao tuổi, người có xơ gan hay suy thận hay suy thượng thận...
9. Người bị hạ đường huyết nhẹ và còn tỉnh thì nên ăn/ uống các đồ ngọt có nhiều glucose như nước đường, nước hoa quả có đường, sữa có đường, bánh kẹo. Sau 15 phút cần đo lại glucose máu xem đã tăng lên ngưỡng an toàn chưa. Sau đó cần ăn thêm cơm, mỳ (có tinh bột)... để ổn định đường huyết
10. Người bị hạ đường huyết nặng hoặc hôn mê thì cần được người nhà đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất, có thể là các trạm y tế xã, nơi có thể truyền glucose tĩnh mạch cho BN. Không nên cho BN ăn hoặc uống bất cứ thứ gì vì nguy cơ sặc vào phổi. Nhớ mang theo đơn thuốc BN đang dùng và báo ngay cho Nhân viên y tế tiếp đón là người nhà bạn mắc ĐTĐ.
Nguồn: Nguyễn Quang Bảy