19/10/2012
Rối loạn thần kinh thực vật: Không nguy hiểm nhưng phiền phức
Ra nhiều mồ hôi tay, tay hơi run... có thể là một trong những biểu hiện đầu tiên của rối loạn thần kinh thực vật. Bệnh không nguy hiểm nhưng gây phiền phức trong cuộc sống.
[Rối loạn thần kinh thực vật: Không nguy hiểm nhưng phiền phức]
Nhiều nguyên nhân gây bệnh
Nguyên nhân gây ra rối loạn thần kinh thực vật vẫn chưa được hiểu biết đầy đủ, nhưng có thể bao gồm những nguyên nhân: mắc bệnh nhiễm trùng do virus, tổn thương ở não, yếu tố di truyền, những tư thế không tốt của cơ thể (ví dụ gây ra áp lực đối với những động mạch quan trọng hoặc tạo áp lực đối với những dây thần kinh quan trọng của cơ thể), tiếp xúc với những hóa chất độc hại...
Rối loạn thần kinh thực vật có thể gặp ở những người phụ nữ có thai, bệnh di truyền của tổ chức liên kết, đặc biệt là hội chứng Ehlers- Danlos, bệnh lý tự miễn, đặc biệt là bệnh đái tháo đường, những bệnh lý thoái hóa thần kinh (ví dụ như bệnh Parkinson), những bệnh lý chấn thương hoặc tổn thương làm tổn hại hệ thần kinh thực vật (ví dụ như chấn thương sọ não, chấn thương tủy sống).
Biểu hiện của rối loạn thần kinh thực vật phong phú, đa dạng, thay đổi tùy theo từng người. Có những người cảm thấy cuộc sống vẫn bình thường, nhưng có những người thì cảm thấy những rối loạn này ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống.
Những biểu hiện của rối loạn thần kinh thực vật bao gồm: đầu óc chếnh choáng hoặc hoa mắt, chóng mặt, rối loạn giấc ngủ, thường là mất ngủ, hay đi đái rắt, ăn nhanh no, nhạy cảm với ánh sáng quá mức, không có khả năng cương cứng dương vật (đối với nam giới), rối loạn vận mạch ở da, da nổi vẩn đỏ, da dễ bị rám nắng, nhịp tim nhanh hoặc có khi nhịp chậm, hay đi tiểu tiện, thường có cảm giác buồn nôn, rối loạn cương cứng dương vật, ra mồ hôi quá nhiều, táo bón hoặc tiêu chảy, cảm thấy mệt mỏi quá mức, cảm giác lo âu, hoảng hốt sợ hãi, tụt huyết áp, đôi khi có thể dẫn đến ngã đột ngột, đau ngực, cảm giác khó thở, đau dây thần kinh, khô miệng.
Chỉ điều trị triệu chứng
Nếu tìm được nguyên nhân gây rối loạn thần kinh thực vật thì cần chữa theo nguyên nhân. Nhưng cho đến nay, những rối loạn thần kinh thực vật chưa tìm được căn nguyên thì không có cách để chữa hoặc điều trị triệt để. Hầu như người ta chỉ điều trị triệu chứng như: có thể dùng benzodiazepine để điều trị lo âu, hồi hộp, mất ngủ. Dùng những thuốc chống suy ngược cơ thể hoặc những biện pháp làm thích nghi dần với hạ huyết áp (nâng cao đầu giường, ăn nhiều bữa nhỏ trong ngày, chế độ ăn có nồng độ muối cao).
Khái niệm "Hệ thần kinh thực vật" là để chỉ những cơ quan hệ thống trong cơ thể chịu sự chi phối của những bộ phận thần kinh hoạt động có tính chất tự động không theo ý muốn của con người (ví dụ như hoạt động của tim, của cơ quan hô hấp, hệ tiêu hóa...).
BS Trịnh Bích Huyền (Viện Sức khoẻ Tâm thần)
