09/08/2014
Tương Lai cho Thực phẩm chức năng
Tương Lai cho Thực phẩm chức năng 3
“Thực phẩm chức năng (TPCN): Vai trò trong dự phòng, thực trạng quản lý và định hướng trong thời gian tới” dưới sự chủ trì của Bộ Y tế và Tổng LĐLĐ Việt Nam.
Hội thảo có sự tham gia của Thầy thuốc nhân dân, PGS TS Nguyễn Thị Kim Tiến – Uỷ viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế; TS Đặng Ngọc Tùng, Uỷ viên Trung ương đảng, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao Động VN; TS Nguyễn Thế Kỷ – Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; GS TS Nguyễn Thanh Long – Thứ trưởng Bộ Y tế; TS Nguyễn Văn Tiên – Phó Chủ nhiệm Uỷ ban các vấn đề xã hội của Quốc hội; TS Nguyễn Vinh Hà – Phó Chủ nhiệm Uỷ ban khoa học công nghệ và môi trường Quốc hội cùng gần 350 đại biểu là lãnh đạo của Bộ Y tế, Tổng Liên đoàn Lao động VN; Uỷ ban các vấn đề Xã hội của Quốc hội; Uỷ ban Khoa học Công nghệ Môi trường của Quốc hội; Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng VN, Uỷ ban Nhân dân TPHCM.Các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực tim mạch, dinh dưỡng, dược và các đơn vị thuộc Bộ Y tế, Sở Y tế; Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm của 32 tỉnh thành khu vực phía Nam, các lãnh đạo hiệp hội nghề nghiệp, chuyên gia y tế và 70 lãnh đạo của BV công, tư… các tỉnh phía Nam cũng tham gia hội thảo.Theo Cục ATTP – Bộ Y tế trong 10 năm trở lại đây, tại Việt Nam, số lượng TPCN được công bố đang phát triển với và mức tiêu thụ TPCN của người tiêu dùng đã tăng lên nhanh chóng. Đến nay, TPCN tại VN hiện có gần 10.000 sản phẩm, trong đó, nhập khẩu chiếm gần 40%.Số lượng các doanh nghiệp tham gia sản xuất và phân phối TPCN đang tăng mạnh. Cả nước hiện có khoảng gần 1.800 doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh TPCN và năm sau tăng hơn năm trước.Hội thảo sẽ bàn luận về vai trò, thực trạng quản lý và định hướng phát triển trong thời gian tới của TPCN.
“Thần thánh hóa, tẩy chay quá đà Thực phẩm chức năng đều là quan niệm sai”
Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến phát biểu khai mạc hội thảo
Việc hiểu không đúng, sản xuất không đúng, tiêu dùng không đúng đã dẫn đến những phản ứng trái chiều trong xã hội, có nơi thần thánh hoá TPCN, có nơi lại tẩy chay TPCN… đều là những quan niệm sai.
Thực phẩm chức năng (TPCN) lưu hành trên thị trường VN với các kênh phân phối rất đa dạng. Theo TS. Trần Quang Trung – Cục trưởng Cục ATTP: TPCN là thực phẩm dùng để hỗ trợ chức năng của cơ thể con người, tạo cho cơ thể tình trạng thoải mái, tăng sức đề kháng, giảm bớt nguy cơ mắc bệnh, bao gồm thực phẩm bổ sung, thực phẩm bảo vệ sức khoẻ, thực phẩm dinh dưỡng y học.TPCN đã góp phần to lớn trong việc dự phòng và nâng cao sức khoẻ nhân dân và tạo công ăn việc làm cho người lao động thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội. Ngoài ra, TPCN cũng góp phần trong việc giảm tải bệnh viện.Tuy nhiên, hiện nay việc quản lý, sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng đôi khi còn có những bất cập. Việc hiểu không đúng, sản xuất không đúng, tiêu dùng không đúng đã dẫn đến những phản ứng trái chiều trong xã hội, có nơi thần thánh hoá TPCN, có nơi lại tẩy chay TPCN… đều là những quan niệm sai.Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến khẳng định, Thực phẩm chức năng được biết đến là thực phẩm dùng để hỗ trợ chức năng của cơ thể con người, tạo cho cơ thể tình trạng thoải mái, tăng sức đề kháng, giảm bớt nguy cơ mắc bệnh và Thực phẩm chức năng bắt đầu phát triển từ những năm 80 của thế kỷ trước tại một số nước trên thế giới như Nhật Bản, Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc, EU và một số nước khác.Chủ tịch Tổng LĐLĐVN, Tổng Biên tập Báo Lao Động tặng hoa khách mời
Trên thế giới ngành công nghiệp Thực phẩm chức năng hiện đang phát triển mạnh mẽ. Theo thống kê của Cơ quan Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ, tới năm 2009 tại Hoa Kỳ số lượng các sản phẩm TPCN đã lên đến con số 29.000, nhưng con số ước lượng thực tế trong ngành công nghiệp sản xuất còn lên đến 50.000 sản phẩm và Hoa Kỳ được biết đến là thị trường TPCN lớn nhất trên thế giới, đặc biệt là thị trường về các sản phẩm bổ sung vi chất dinh dưỡng, tiếp theo là Tây Âu và Nhật Bản.Bằng nhiều cách khác nhau người ta đã chủ động áp dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật trong sản xuất, điều chế Thực phẩm chức năng như lấy bớt những phần không có lợi và bổ sung các thành phần có lợi vào các sản phẩm thực phẩm tùy theo yêu cầu và mục đích sức khỏe trong công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe.Tại các quốc gia phát triển này, việc sử dụng TPCN của người dân để tự bảo vệ sức khỏe có chiều hướng ngày càng gia tăng. Nhiều nghiên cứu tại Hoa Kỳ đã chỉ ra rằng TPCN có tác động tích cực đến sức khỏe người dân, đặc biệt là công tác dự phòng và nâng cao sức khỏe.Ở Việt Nam, TPCN được nhập khẩu vào sử dụng từ năm 2000, sau đó việc sản xuất TPCN trong nước cũng được nhiều công ty nghiên cứu và ứng dụng. Tuy nhiên, đây là một lĩnh vực còn rất mới cho nên ngay các văn bản quản lý đã được xây dựng, sửa đổi, bổ sung để đáp ứng yêu cầu quản lý của từng thời kỳ. Trong vòng hơn 10 năm gần đây, Bộ Y tế đã ban hành ít nhất 5 văn bản để quản lý TPCN
Đặc biệt người tiêu dùng cũng có những phản ứng trái chiều về TPCN, có nhiều nơi thì thần thánh hóa, có những nơi lại tẩy chay, đều do các quan niệm không đúng về TPCN.
Thảo luận: Trăn trở bữa ăn công nhân
Bước vào phần thảo luận, có nhiều câu hỏi có liên quan đến chủ đề dinh dưỡng cho công nhân đã được đại biểu đặt ra.
Ông Đặng Ngọc Tùng – Chủ tịch Tổng LĐLĐVN trăn trở với 2 câu hỏi là tại sao tình trạng công nhân bị ngộ độc ngày càng tăng và làm sao để bữa ăn công nhân được đầy đủ dinh dưỡng hơn.
Trả lời câu hỏi này, bà Nguyễn Thị Kim Tiến, Bộ trưởng Y tế cho biết, Bộ cũng đã tổ chức tháng an toàn thực phẩm cho công nhân tại Đồng Nai, qua đó nhận thấy một số bếp ăn của các công ty, nhà máy lớn làm rất tốt. Tuy nhiên, ở các công ty nhỏ thì việc này chưa được thực hiện nghiêm túc.
Đặc biệt, một số công ty nhỏ không thành lập nhà bếp riêng nên đã đặt suất ăn cho công nhân với các cơ sở cung cấp suất ăn công nghiệp bên ngoài, qua đó phát sinh nhiều vụ ngộ độc thực phẩm.
Về nguyên nhân gây ra ngộ độc, bà Tiến cũng nêu ra các nguyên nhân chủ yếu là thực phẩm khi đưa vào sản xuất suất ăn không được kiểm tra kỹ lưỡng, bị nhiễm khuẩn; hay quá trình chế biến làm thực phẩm bị nhiễm khuẩn, gây ra nhiều vụ ngộ độc cho công nhân. Ngoài ra, trong quá trình vận chuyển không đảm bảo an toàn nên đây cũng là một nguyên nhân gây ra ngộ độc.
Tương Lai cho Thực phẩm chức năng 3
Về giải pháp để nâng cao dinh dưỡng cho bữa ăn công nhân thì cần thiết phải đưa ra một quy định về dinh dưỡng cho công nhân để cho các doanh nghiệp áp dụng.
Tăng cường chế tài đối với các cơ sở vi phạm, nếu phát hiện sẽ có biện pháp xử lý như xử phạt, tước giấy phép, đề nghị Tổng LĐLĐVN kết hợp để nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra này.
Bà Lê Thị Bạch Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng cho biết, cần thiết phải xây dựng chế độ dinh dưỡng cho công nhân, tiếp tục thực hiện các chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về VSATTP.
Ông Nguyễn Văn Tiêm, Phó Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội nêu câu hỏi: Liệu chúng ta có nên xây dựng một luật, một pháp lệnh hoặc một văn bản chính quy nào về TPCN hay không hay để nó lẫn vào thực phẩm chung như hiện nay hay không?
Ông Trần Quang Trung, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm nhấn mạnh, Bộ Y tế không cấm kê TPCN vào đơn thuốc. Cục đang xây dựng nghị định trình lên Chính phủ về quản lý TPCN.
Hiện nay đang có rất nhiều ý kiến khác nhau có nên kê TPCN trong đơn thuốc hay không, vấn đề quảng cáo TPCN, Bộ Y tế sẽ tiếp tục nghiên cứu để đề xuất ban hành các văn bản pháp quy về vấn đề này.
Kết thúc hội thảo, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến nhận định, những báo cáo khoa học trong hội thảo đã đề cập đầy đủ và khá toàn diện, đặt ra nhiều vấn đề về thực trạng, sử dụng và quản lý TPCN hiện nay.
Người tiêu dùng vẫn e ngại với Thực phẩm chức năng
Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng VN cho biết, tại Việt Nam, TPCN mới phát triển trong khoảng hơn 10 năm trở lại đây, từ nước ngoài bắt đầu vào nước ta từ những năm 2001 – 2002 theo hàng xách tay, sau này là nhập khẩu và sản xuất trong nước.
Tuy phát triển chậm hơn thế giới hàng chục năm, nhưng có thể nói hiện nay ở nước ta đang có hiện tượng “bùng nổ” về TPCN. Với hàng nghìn doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh có quy mô lớn, nhỏ khác nhau, thuộc các thành phần kinh tế tham gia, làm cho thị trường TPCN ngày càng phong phú, đa dạng và cũng khó bề kiểm soát.
Tuy nhiên, điều mà người tiêu dùng quan tâm là trước những thông tin đa chiều hiện nay, cuối cùng bản chất TPCN là gì? Có thực sự tốt như nhiều quảng cáo? Giá bán đến tay người tiêu dùng có phản ánh đúng giá trị sản phẩm hay đã bị đẩy lên quá cao? Đây là những câu hỏi mà nhiều người tiêu dùng quan tâm, băn khoăn, thậm chí lo lắng.
Đến năm 2012 tại Việt Nam có trên 1.780 doanh nghiệp tham gia sản xuất, kinh doanh TPCN. Từ chỗ chỉ có khoảng trên 30 loại sản phẩm thực phẩm chức năng nhập khẩu vào thị trường nước ta vào năm 2000 thì nay đã có khoảng 10.000 sản phẩm, chiếm 40% thị phần.
Tương Lai cho Thực phẩm chức năng 4
Sự phát triển quá “nóng” của ngành TPCN lại đặt ra cho công tác quản lý nhà nước những thách thức không nhỏ.
Có thể nói, bên cạnh những doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh Thực phẩm chức năng làm ăn chính đáng, cung ứng ra thị trường những sản phẩm có chất lượng, vẫn còn không ít tổ chức, cá nhân lợi dụng kẽ hở pháp luật và sự thiếu hiểu biết của người tiêu dùng về TPCN và sự cả tin của họ vào những lời quảng cáo “có cánh”, đặc biệt là đánh vào tâm lý người bệnh để bán hàng với giá cao, gây thiệt hại về kinh tế, sức khỏe cho người tiêu dùng là một thực tế, đã và đang gây nhức nhối trong công luận.
Những hành vi vi phạm diễn ra dưới nhiều hình thức và quy mô, tính chất khác nhau. Cơ quan chức năng đã phát hiện có vụ hơn 100 thùng TPCN, nhãn ghi xuất xứ từ Mỹ nhưng thực tế lại sản xuất ở Hải Dương. Hoặc một vụ trên 3.780 lọ TPCN dạng viên nang, xuất xứ Trung Quốc nhưng sau khi nhập về lại dán nhãn sản xuất tại Mỹ. Trên thị trường hiện có nhiều loại TPCN không rõ nguồn gốc xuất xứ vẫn được bày bán công khai.
Nếu trước đây, TPCN chủ yếu được nhập khẩu, phân phối và kinh doanh qua một số công ty bán hàng đa cấp, hay bán hàng qua mạng thì hiện nay hầu hết nhà thuốc, siêu thị đều có kinh doanh mặt hàng này.
Ngay tại phố bán thuốc đông y nổi tiếng ở Hà Nội, có loại được giới thiệu là “Đại bổ sâm nhung hoàn” tốt cho người già yếu, bị suy nhược cơ thể, nhưng nhãn mác, hướng dẫn sử dụng, số đăng ký đều là chữ Trung Quốc, không hề có nhãn phụ bằng tiếng Việt theo quy định, ngay cả hạn sử dụng cũng không có.
Giá cả là vấn đề nổi cộm nhất đối với TPCN. Nhiều người tiêu dùng cho rằng giá cả thoát ly quá xa giá trị của sản phẩm. Nói một cách nôm na là giá quá đắt. Giải thích nguyên nhân, người kinh doanh thì cho rằng do thuế cao.
Về phía người tiêu dùng thì cho rằng phần lớn TPCN kinh doanh theo phương thức bán hàng đa cấp, nhưng không theo đúng nghĩa của phương thức kinh doanh này.
Trên thực tế đã bị biến tướng, qua nhiều tầng nấc trung gian, giá bị đẩy lên một cách bất hợp lý, thoát ly giá trị và những yếu tố hình thành nên giá bán, cuối cùng người tiêu dùng phải gánh chịu.
Trong nhận thức của những người tiêu dùng có hiểu biết và kiến thức, TPCN là loại sản phẩm hữu ích, sử dụng đúng cách sẽ có tác dụng hỗ trợ chức năng của cơ thể, có lợi cho sức khỏe, tăng sức đề kháng, giảm bớt nguy cơ mắc bệnh.
Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu biết đầy đủ công dụng, cách sử dụng về từng sản phẩm TPCN. Có thể nói, hiểu biết về TPCN của nhiều người tiêu dùng còn rất hạn chế.
Theo các nhà chuyên môn, cũng như thuốc, dị ứng TPCN đều có thể xảy ra, nhất là đối với những người có cơ địa nhạy cảm, khi trong thành phần có chất gây dị ứng, có thể từ tá dược hay chất bảo quản. Dị ứng thực phẩm chức năng nặng nhất là sốc phản vệ, có thể gây chết người.
Chính vì vậy, không ít người từ chỗ hy vọng bao nhiêu lại thất vọng bấy nhiêu về “thần dược” này. Nghe quảng cáo thì chữa được “bách bệnh”, nhưng không được tư vấn, hướng dẫn, đã sử dụng không đúng cách, thậm chí quá lạm dụng khi cơ thể mình thực sự chưa cần thiết, hoặc sử dụng phải TPCN giả, dẫn đến “tiền mất, tật mang” từ đó quay sang tẩy chay, thậm chí lên án, làm cho thông tin trở nên nhiễu loạn
Để bảo vệ tốt quyền lợi người tiêu dùng, theo ông Hùng, cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cần tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý và tăng cường công tác kiểm tra, xử lý hành vi vi phạm. Tăng cường kiểm tra chống hàng giả và ngăn chặn hiện tượng biến tướng của phương thức bán hàng đa cấp đối với TPCN. Tăng cường kiểm tra, bình ổn giá, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng và tổ chức, cá nhân kinh doanh chân chính. Phát hiện, xử lý kịp thời và đúng pháp luật các hành vi vi phạm trong quảng cáo đối với TPCN.
Vai trò của Thực phẩm chức năng trong hỗ trợ điều trị bệnh mãn tính
PGS. TS. Trần Đáng, Chủ tịch Hiệp hội TPCN, cho biết VN là nước có nền y học cổ truyền phát triển, số lượng, chủng loại dược liệu để sản xuất thực phẩm, TPCN rất lớn.
Vì thế, cần có chính sách phù hợp để phát triển những tiềm năng vốn có của nguồn nguyên liệu, tạo điều kiện thuận lợi để các cơ sở sản xuất TPCN phát triển theo quy định của pháp luật, đồng thời bảo đảm quyền lợi và sức khoẻ người tiêu dùng góp phần phát triển kinh tế xã hội cũng như thúc đẩy xuất khẩu.
Trong môi trường công nghiệp hóa và đô thị hóa, các thay đổi về phương thức làm việc, lối sống, lối sinh hoạt, thay đổi cách tiêu dùng thực phẩm, môi trường đã dẫn đến hậu quả con người ít vận động thể lực, sử dụng các thực phẩm chế biến sẵn, tăng cân, béo phì, stress… dẫn đến cơ thể thiếu hụt các vi chất, khoáng chất, hoạt chất sinh học, tăng các gốc tự do, tổn thương cấu trúc, chức năng các bộ phận trong cơ thể, giảm khả năng thích nghi…
Tất cả những điều này đã tạo nên cơn thủy triều dịch bệnh mạn tính không lây ngày một gia tăng với các loại bệnh như ung thư, đái tháo đường, loãng xương, tim mạch, viêm khớp, thoái hóa khớp, aizheimer…
Tương Lai cho Thực phẩm chức năng 5
TPCN là điểm giao thoa giữa thuốc và thực phẩm, giống thực phẩm về bản chất nhưng khác về hình thức, giống thuốc về hình thức nhưng khác về bản chất. TPCN là sản phẩm thực phẩm hỗ trợ các chức năng trong cơ thể, có tác dụng hoặc không có tác dụng dinh dưỡng, tạo cho cơ thể tình trạng thoải mái, tăng sức đề kháng, giảm nguy cơ và tác hại của bệnh tật.
TPCN có thể loại bỏ các chất bất lợi và bổ sung các chất có lợi, là một phần của sự liên tục cung cấp các sản phẩm cho sự tiêu thụ của con người nhằm duy trì sự sống, tăng cường sức khỏe vè giảm gánh nặng bệnh tật.
Phải khẳng định, một tác dụng của TPCN đã được khoa học chứng minh, là nó có khả năng cải thiện sức khỏe và giảm thiểu nguy cơ, tác hại của bệnh tật nhưng không phải là thuốc, không phải là trị liệu y học nhằm mục đích điều trị hay cứu chữa bệnh tật. TPCN bổ sung vitamin, chất khoáng, tăng sức đề kháng giúp con người giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.
Trong điều trị, TPCN có tác dụng tăng sức khỏe chung, tác động trực tiếp đến nguyên nhân gây bệnh, tăng hiệu quả và giảm tác dụng phụ, biến chứng của tân dược. Có thể nhận thấy tác dụng không nhỏ của TPCN trong việc phòng chống, hỗ trợ điều trị các bệnh đái tháo đường, tim mạch, phòng chống ung thư.
GS Phạm Gia Khải, Hội Tim mạch VN cho biết, Bộ Y tế không chủ trương để bác sĩ chỉ định Thực phẩm chức năng nhưng trong thực tế, người dân thuộc mọi tầng lớp đều có nhu cầu sử dụng TPCN cho hoạt động hài hòa của cơ thể. tuy nhiên phần lớn các TPCN đều rất đắt tiền và thông tin trên bao bì nhiều sản phẩm chưa rõ ràng, thậm chí quảng cáo chưa đúng sự thật. Vì thế, cần phải có kiến thức y học về sức khỏe cần thiết cho việc chỉ định và chống chỉ định dùng loại TPCN nào cho phù hợp.
Thực phẩm chức năng có cần kê toa?
Theo TS Nguyễn Thanh Phong, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, TPCN là thực phẩm dùng để hỗ trợ chức năng của cơ thể con người, tạo cho cơ thể tình trạng thoải mái, tăng sức đề kháng, giảm bớt nguy cơ mắc bệnh, bao gồm thực phẩm bổ sung, thực phẩm bảo vệ sức khoẻ, thực phẩm dinh dưỡng y học (theo Luật An toàn thực phẩm).
Trên thế giới, nhiều nước đã xây dựng và ban hành các quy định và các hướng dẫn đối với ngành TPCN, đối với người sản xuất TPCN cũng như xây dựng và phát triển hệ thống báo cáo phân tích và ghi chép về các vấn đề sức khỏe liên quan đến Thực phẩm chức năng và thực phẩm bổ sung.
Các nước EU trước đây không cho ghi nhãn bất kỳ tác dụng nào trên nhãn nhưng bác sỹ được kê đơn, hướng dẫn, gần đây là Hà Lan, Thuỵ Điển đã thay đổi quan điểm. Một số nước cho ghi tác dụng trên nhãn nhưng bác sĩ không kê đơn (trong đó có Việt Nam).
Quy trình cấp phép, kiểm tra đối với việc sản xuất, kinh doanh TPCN trong nước khá chặt chẽ với các yêu cầu về giấy phép kinh doanh, giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP, giấy xác nhận phù hợp hoặc giấy tiếp nhận công bố hợp quy về ATTP, kết quả kiểm nghiệm…
Đối với các sản phẩm TPCN nhập khẩu nhất thiết phải có giấy lưu hành hoặc chứng nhận y tế được lưu hành ở nước sản xuất cùng kết quả kiểm nghiệm. Tuy nhiên, có một thực tế là nhiều TPCN hiện nay được nhập khẩu vào VN bằng nhiều đường khác nhau, cả chính ngạch và tiểu ngạch, hàng lậu, hàng trốn công bố, trong đó, nhiều sản phẩm chưa công bố chứng nhận lưu hành; chứng nhận hết hạn vẫn sản xuất; sản xuất, kinh doanh không đủ điều kiện VSATTP; sản phẩm không đúng như chất lượng công bố; quảng cáo không đúng sự thật.
Tháng 10.2013, Bộ Y tế, Cục ATTP thanh tra, kiểm tra 95 cơ sở, xử phạt 48 cơ sở với số tiền là: 734.000.000 đồng, trong đó có đến 43 cơ sở vi phạm về quảng cáo.
Hiện nay, vẫn chưa có quy định nào để bắt buộc công bố định lượng, các phép thử đối với thảo dược chủ yếu là định tính, chưa định lượng được hàm lượng, các văn bản chưa theo kịp với tốc độ phát triển của sản phẩm TPCN trên thị trường, đồng thời sự phối hợp giữa các cơ quan trong quản lý quảng cáo chưa hiệu quả.
Tương Lai cho Thực phẩm chức năng 6
Ông Lê Văn Truyền – nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế.
Về quản lý TPCN, theo PGS TS Lê Văn Truyền, Nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, chuyên gia cao cấp dược học cho biết: Một số nước không cho phép ghi công dụng, đối tượng sử dụng trên nhãn nhưng bác sỹ được phép kê đơn, chỉ định, hướng dẫn cho bệnh nhân.
Một số nước cho phép ghi nhãn cơ chế tác dụng hoặc công dụng, đối tượng nhưng số nước như vậy chưa nhiều. Tại những nước này, TPCN được bày bán tự do không cần đơn thuốc tại các siêu thị và cửa hàng thuốc (Pharmacy).
VN cho phép ghi nhãn hướng dẫn sử dụng cụ thể (về công dụng, đối tượng sử dụng) nhưng doanh nghiệp phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật. VN hiện cấm bác sĩ kê đơn TPCN trong đơn thuốc.
Chính vì điều này, lâu nay, TPCN được sử dụng tại VN chủ yếu thông qua quảng cáo, truyền miệng và thậm chí có cả kênh phân phối, tư vấn của những người không có kiến thức chuyên môn trong lĩnh vực y tế. Câu hỏi đặt ra, để bảo vệ cho người tiêu dùng, liệu có nên cho phép bác sỹ kê toa TPCN hay không?
Các cơ quan quản lý nhà nước cần nghiên cứu hòa hợp về định nghĩa và quy chế quản lý TPCN với các nước trong khu vực và thế giới, đồng thời loại bỏ những rào cản và định kiến không phù hợp để thị trường TPCN phát triển lành mạnh, phục vụ có hiệu quả chăm sóc và bảo vệ sức khỏe người dân, đối với một số hiện tượng không lành mạnh cần có thái độ đúng.
Cơ quan quản lý, Hiệp hội TPCN, doanh nghiệp, truyền thông… cần tuyên truyền đúng về TPCN, không chỉ cho người tiêu dùng mà còn cho cả thầy thuốc và cán bộ y tế trong chỉ định và hướng dẫn sử dụng TPCN cho người tiêu dùng. Trong thời gian tới, Việt Nam cần thiết phải áp dụng các tiêu chuẩn GMP trong việc sản xuất TPCN.
TPCN đang là nhu cầu lớn của người tiêu dùng, dựa trên những cơ sở, luận cứ khoa học vững chắc, đánh giá đúng vai trò, tác dụng của TPCN của các tham luận trong buổi hội thảo, Bộ Y tế sẽ hoàn thiện những văn bản pháp quy, mục đích cuối cùng là người tiêu dùng Việt Nam ngày càng có nhiều cơ hội lựa chọn các loại TPCN đảm bảo chất lượng, tác dụng tốt cho sức khỏe đồng thời hỗ trợ các cơ sở sản xuất, kinh doanh TPCN bảo đảm chất lượng, tác dụng tốt, giá thành hạ, từ đó góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.
Video Thực phẩm chức năng :
Bộ trưởng cũng dùng Thực phẩm chức năng:
Đây là ân huệ của thế kỷ 21 đối với sức khỏe người tiêu dùng hay trò lang băm là câu trả lời của nhà quản lý. Đừng để nó trở thành lang băm
PGS-TS Lê Văn Truyền nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế
Tại VN, bằng nhiều kênh phân phối khác nhau, thực phẩm chức năng đã âm ỉ đi vào đời sống người dân từ hàng chục năm qua. Trong giai đoạn 2011 đến 2013 thị trường đã xuất hiện khoảng 10.000 sản phẩm, trong đó khoảng 40% là hàng nhập khẩu. Tính đến cuối 2012, gần như cả ngành dược VN đã nhảy vào lĩnh vực này, với con số công bố chính thức là 1.781 doanh nghiệp tham gia sản xuất. Trong cuộc cạnh tranh khốc liệt đó hàng loạt vấn đề bất cập trong quản lý đã bộc lộ khiến thị trường càng trở nên hỗn loạn.
Phát biểu tại hội thảo hôm qua, Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đánh giá cao vai trò phòng bệnh của thực phẩm chức năng và không giấu giếm “bản thân chúng tôi một ngày cũng sử dụng 3 đến 4 loại”. Bà cho rằng trước thực trạng hiện nay, cần phải ban hành chính sách quản lý kịp thời nhằm bảo vệ sức khỏe người dân và tạo điều kiện cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm chức năng phát triển lành mạnh, vì đây cũng là nguồn thu lớn của đất nước.
“Chúng ta biết rằng rất nhiều người đi du lịch, đi công tác mỗi chuyến ra nước ngoài mang về có lẽ cũng khoảng một thùng quà là thực phẩm chức năng. Vậy tại sao VN với nguồn nguyên liệu phong phú và với rất nhiều nhà máy dược phẩm đã đạt tiêu chuẩn, cũng như sản xuất dược liệu chúng ta không phát triển ngành thực phẩm chức năng lên ngang tầm với các nước trong khu vực để phục vụ chính sức khỏe của nhân dân và cũng là nguồn xuất khẩu tốt”, Bộ trưởng mở ra vấn đề cho hội thảo.
“Thực phẩm chức năng (TPCN): Vai trò trong dự phòng, thực trạng quản lý và định hướng trong thời gian tới” dưới sự chủ trì của Bộ Y tế
