May Psychology - Phòng Tham Vấn và Trị Liệu Tâm Lý

03/02/2026

13/01/2026

Một câu nói hay đáng suy ngẫm:
“Sự chấp nhận bản thân là cốt lõi của toàn bộ vấn đề đạo đức và là hình ảnh thu nhỏ của toàn bộ quan điểm sống. Việc tôi cho người đói ăn, tha thứ cho sự sỉ nhục, yêu thương kẻ thù nhân danh Chúa Kitô – tất cả những điều này chắc chắn là những đức tính cao cả. Điều tôi làm cho người bé nhỏ nhất trong anh em mình, tức là tôi làm cho Chúa Kitô. Nhưng nếu tôi phát hiện ra rằng người bé nhỏ nhất trong tất cả, người nghèo khổ nhất trong số những kẻ ăn xin, kẻ hỗn xược nhất trong số những kẻ phạm tội, chính là kẻ thù – rằng những điều đó ở trong tôi, và chính tôi cần đến sự bố thí của lòng tốt của chính mình – rằng chính tôi là kẻ thù cần được yêu thương – thì sao? Thông thường, thái độ của người Kitô hữu khi đó bị đảo ngược; không còn vấn đề về tình yêu thương hay lòng nhẫn nại nữa; chúng ta nói với người anh em bên trong mình “Raca”, và lên án, giận dữ với chính mình. Chúng ta che giấu điều đó với thế giới; chúng ta từ chối thừa nhận rằng mình đã từng gặp người bé nhỏ nhất trong chính mình.”

— CG Jung, Hồi ức, Giấc mơ, Suy ngẫm
Hình ảnh trích từ phim Ánh sáng mùa đông của Ingmar Bergman.

09/01/2026

[ Nhịp Độ Trong Phiên Trị Liệu ]

👀 Nhà tâm lý cần có kỹ năng quan sát cách tinh tế và bình tâm, thông qua các dấu hiệu về tone giọng - nhịp điệu lời nói, ánh mắt, cử chỉ của thân chủ khi mạch chuyện đang chạm đến các thành phần cảm xúc/ký ức.

👉 Khi đó, những khoảng dừng hoặc chậm nhịp sẽ là những điểm nhấn rất đáng giá (phần lớn những người mới hành nghề thường dễ bị bối rối trong xử lý tình huống này).

👉 Điều này là cần thiết để mang lại "sự hiện diện trọn vẹn" (Rogers, 1958), tạo điều kiện thuận lợi và an toàn cho tiến trình giải phóng cảm xúc & tái kết nối được diễn ra.

👉 Phần lớn thân chủ mô tả cảm nhận căng thẳng (nặng) vùng trán trước, vùng ngực, bụng, và cần 1-3 phút để dịu lại. (Lane et al, 2015)

🍀 Sau đó, mọi thứ trở nên nhẹ nhàng, tạo điều kiện cho việc tái nhận thức, kết nối ý nghĩa của trải nghiệm dưới những góc nhìn mới (He et al, 2023)

Tài liệu tham khảo:

-Rogers, C. R. (1958). A process conception of psychotherapy. American Psychologist, 13(4), 142–149. https://doi.org/10.1037/h0042129

-He, Z., Li, S., Mo, L., Zheng, Z., Li, Y., Li, H., & Zhang, D. (2023). The VLPFC-Engaged Voluntary Emotion Regulation: Combined TMS-fMRI Evidence for the Neural Circuit of Cognitive Reappraisal. The Journal of neuroscience : the official journal of the Society for Neuroscience, 43(34), 6046–6060. https://doi.org/10.1523/JNEUROSCI.1337-22.2023

-Lane, R. D., Ryan, L., Nadel, L., & Greenberg, L. (2015). Memory reconsolidation, emotional arousal, and the process of change in psychotherapy: New insights from brain science. The Behavioral and brain sciences, 38, e1. https://doi.org/10.1017/S0140525X14000041

"Individuals move… not from a fixity or homeostasis through change to a new fixity, though such a process is indeed possible. But much the more significant continuum is from fixity to changingness, from rigid structure to flow, from stasis to process." The intent of the paper is to consider "the p...

08/01/2026

[ Mô Hình Củng Cố Thấp Kém Về Giá Trị Bản Thân ]

Nhiều người thật sự tin rằng mình ổn. Khi được hỏi về giá trị bản thân, họ có thể nói rất chắc chắn: “Tôi biết mình có giá trị, tôi có năng lực, tôi được yêu thương.” Và điều đó đúng – đúng ở tầng lý trí. Nhưng đôi khi, điều đang vận hành sâu hơn lại không nằm trong suy nghĩ, mà nằm trong cảm xúc và trong cơ thể. Vì vậy, cảm nhận thấp kém về bản thân thường rất khó nhận ra, cho đến khi một sự kiện “kích hoạt” xảy ra – một thất bại, một lời phê bình, một sự từ chối.

Anh ấy là người mà ai nhìn vào cũng nghĩ là ổn: có công việc tốt, thông minh, giỏi giang, có những mối quan hệ đủ an. Nếu ai đó hỏi về giá trị bản thân, anh sẽ trả lời rất nhanh và rất chắc rằng “Mình biết mình có giá trị, mình không phải là người tự ti”. Và anh không nói dối. Ở tầng lý trí, anh thật sự tin điều đó.
Cho đến một thời điểm, anh liên tục đối diện với thất bại. Cũng chẳng có gì to tác, chỉ là một lời nhận xét không ủng hộ, một email từ chối, một ánh nhìn không mấy tin tưởng. Ngay lúc ấy, một điều rất lạ xảy ra: Ngực anh nặng xuống, bụng thắt lại, trán căng, vai nặng, và một câu nói bật lên trong đầu rất nhanh, rất quen: “Thật tệ hại!”.

Điều thú vị là, cảm giác này giống như một mô thức ngầm ẩn đã tồn tại từ lâu: khi bị đánh giá hay thất bại, hệ thần kinh tự động bật lại một niềm tin cũ về sự thấp kém. Lý trí có thể nói “mọi chuyện qua rồi”, giống như khi ta tin rằng mình đã vượt qua một tổn thương trong quá khứ, đã tha thứ, đã hiểu, đã trưởng thành. Nhưng chỉ cần một mẫu thức quen thuộc lặp lại, cơ thể lại phản ứng như thể chuyện ấy vừa mới xảy ra. Não bộ cảm xúc – đặc biệt là amygdala – không phân biệt quá khứ hay hiện tại, nó chỉ nhận ra tín hiệu đe dọa và kích hoạt phản ứng sinh tồn trước khi ta kịp suy nghĩ.

Sau đó, anh trở nên thu rút, né tránh đồng nghiệp, làm việc nhiều hơn mức cần thiết. Anh tự trách, khó chịu với chính mình, rồi lại cố tìm cách thanh minh/ chứng minh mình, và chính những hành động ấy, một cách vô tình, lại củng cố thêm cảm giác thấp kém mà anh không hề muốn có. Cho đến khi anh dừng lại để quan sát, xâu chuỗi toàn bộ những gì đang diễn ra.

Lúc ấy, anh bắt đầu thấy một mô thức rất rõ: (1) Cảm nhận thấp kém, thiếu năng lực-giá trị cần một nguồn cung -nuôi dưỡng cho chính nó, (2) và nó cần một hành động mang tính sai lệch để trả ra (3) một kết quả đáp ứng cho cảm nhận. Theo quan điểm hành vi, đây là một mô hình củng cố tích cực (+) làm gia tăng cảm nhận thấp kém.

Lần đầu tiên, anh tự hỏi “điều gì đang vận hành bên dưới tất cả những điều này?”. Ở đó, anh chạm vào một điều rất cũ: một cảm nhận âm thầm rằng giá trị của mình chỉ tồn tại khi mình làm tốt. Nó không nằm trong lời nói, ý nghĩ, mà nằm trong cảm nhận cơ thể. Từ khoảnh khắc nhận ra động lực vô thức này, mọi thứ bắt đầu thay đổi. Không phải là nó biến mất, mà là nó mất quyền điều khiển. Khi lần sau thất bại xảy ra, cảm giác cũ vẫn đến, nhưng anh không còn bị cuốn đi. Anh nhận ra: “À, đây là mô thức cũ đang được kích hoạt.” Chỉ vậy thôi, và kỳ lạ thay, khi không còn chống lại hay đồng nhất với nó, cảm giác thấp kém tự yếu đi – không phải vì anh nghĩ tích cực hơn, mà vì anh đã quan sát và nối kết được ba thành phần Nhận thức-Hành vi-Cảm nhận (thể lý, cảm xúc)

Cảm giác thấp kém không biến mất ngay. Nó vẫn có thể xuất hiện. Nhưng khi đã được nhìn thấy, nó mất dần quyền điều khiển. Người đó không còn bị cuốn theo phản ứng tự động, không còn hành động chỉ để chạy trốn hay chứng minh. Và khi cơ thể nhận ra rằng lần này mình đang an toàn, hệ thần kinh dần dịu xuống. Nhiều nghiên cứu trong tâm lý học, thần kinh học và liệu pháp cơ thể cho thấy: ý thức hóa động lực vô thức chính là bước đầu tiên để não bộ và cơ thể học lại một cách phản ứng mới. Không phải bằng việc cố suy nghĩ tích cực, mà bằng sự hiện diện và hiểu biết sâu sắc hơn về chính mình.
Đôi khi, sự tự hiệu chỉnh bắt đầu từ việc ta đủ chậm lại để thấy: mình đã từng sống trong một mô thức cũ như thế nào. Khi ánh sáng được bật lên, bóng tối tự nhiên bớt sức mạnh.
(-JH-)

07/01/2026

[ Hiện Tượng "Thành Thật Bốc Đồng" ]

Buổi chiều hôm đó trôi qua rất chậm. Không gian đủ yên để mỗi người ngồi lại với chính mình. Trong sự lắng dịu ấy, một người đứng lên chia sẻ. Anh kể về tuổi thơ, về những năm tháng phải thu mình lại để thích nghi, về cảm giác lần đầu tiên cho phép bản thân nói ra những điều từng bị cất giấu rất sâu. Giọng anh run nhẹ, ánh mắt sáng, thân thể như đang mở ra sau một quãng thời gian dài khép chặt.

Câu chuyện khép lại. Vài giờ sau, anh nhắn một tin ngắn: “Lúc đó em thấy rất tự do, nhưng bây giờ nghĩ lại, em tự hỏi vì sao mình lại chia sẻ nhiều đến vậy?".

Hiện tượng này xuất hiện khá thường xuyên sau những giai đoạn tự nhận thức sâu, trị liệu tâm lý, hay những trải nghiệm được gọi là “chữa lành”. Khi con người chạm được vào phần sống động và chân thật bên trong, nhu cầu biểu đạt trỗi dậy mạnh mẽ. Sự thành thật trở nên tự nhiên, lời nói tuôn ra nhanh hơn suy nghĩ về bối cảnh, về người nghe, về mức độ phù hợp. Sau đó, khi năng lượng lắng xuống, một câu hỏi mới xuất hiện: liệu mình đã đi quá xa?

Dưới góc nhìn của khoa học thần kinh, điều này có thể được hiểu như một sự thay đổi trạng thái của hệ thần kinh. Stephen Porges, trong Polyvagal Theory (2011), mô tả rằng khi con người rời khỏi trạng thái phòng vệ kéo dài và bước vào cảm giác an toàn, các cơ chế kiểm soát xã hội trở nên linh hoạt hơn. Cảm xúc vì thế dễ dàng được biểu đạt bằng lời nói, ánh mắt, cử chỉ. Sự cởi mở lúc này mang tính sinh học nhiều hơn là lựa chọn có chủ ý.

Nghiên cứu về tăng trưởng sau sang chấn của Tedeschi và Calhoun (2004) cũng ghi nhận một hiện tượng tương tự. Sau những trải nghiệm tổn thương được xử lý, con người thường cảm thấy mình muốn sống thật hơn, nói ra nhiều hơn, chia sẻ nhiều hơn. Tuy vậy, quá trình trưởng thành cảm xúc và năng lực điều tiết xã hội lại cần thêm thời gian để hình thành. Sự mở ra của nội tâm thường đi trước, trong khi ranh giới và sự tinh tế trong tương tác cần được học lại từng bước.

Trong các tiếp cận trị liệu chiều sâu như Sensorimotor Psychotherapy của Pat Ogden hay NARM của Laurence Heller, hiện tượng này được nhìn như một giai đoạn chuyển tiếp. Khi cái “tôi sống động” vừa được khôi phục, hệ thần kinh đang thử nghiệm một cách hiện diện mới trong mối quan hệ. Biểu đạt trở nên trực tiếp, đôi khi vượt khỏi mức mà môi trường xã hội có thể chứa đựng ngay lúc đó. Điều được nhấn mạnh ở đây là phát triển khả năng tự điều tiết, cảm nhận ranh giới, và lựa chọn hình thức biểu đạt phù hợp với từng không gian quan hệ.

Bessel van der Kolk (2014) từng nhấn mạnh rằng chấn thương được lưu giữ trong cơ thể và trong cách con người kết nối với thế giới. Khi sự an toàn dần được phục hồi, năng lượng sống quay trở lại trước tiên. Sau đó, con người mới từng bước học cách đặt năng lượng ấy vào những khuôn khổ mềm mại hơn, đủ linh hoạt để vừa trung thực với bản thân, vừa tôn trọng nhịp điệu của người khác.

Nhìn theo hướng này, sự “thành thật bốc đồng” không còn là điều cần tránh, mà trở thành một dấu hiệu cho thấy quá trình hồi phục đang diễn ra. Từ trải nghiệm tự do ban đầu, hành trình tiếp tục mở ra theo hướng tinh tế hơn: học cách nói ra điều thật của mình, đồng thời cảm nhận được ai là người có thể lắng nghe, lúc nào là thời điểm phù hợp, và mức độ nào giúp mối quan hệ được nuôi dưỡng thay vì quá độ.

Có lẽ câu hỏi đáng để mang theo không nằm ở việc mình đã "phơi bày" quá nhiều hay quá ít, mà nằm ở chỗ mình đang học cách chứa đựng sự thật của chính mình như thế nào. Giữa tự do và trưởng thành cảm xúc, tồn tại một con đường mềm mại, nơi sự chân thật dần tìm được hình thức biểu đạt hài hòa hơn với thế giới xung quanh, đạt sự cân bằng giữa vị kỷ và vị tha.

Tài liệu tham khảo

-Porges, S. W. (2011). The polyvagal theory: Neurophysiological foundations of emotions, attachment, communication, and self-regulation. W. W. Norton & Company.
-Tedeschi, R.G., & Calhoun, L.G. (2004). Posttraumatic Growth: A New Perspective on Psychotraumatology.
-Van der Kolk, B. A. (2014). The body keeps the score: Brain, mind, and body in the healing of trauma. New York: Viking/Penguin Books
Ogden, P. et al. (2006). Sensorimotor Psychotherapy
Heller, L. & LaPierre, A. (2012). Healing Developmental Trauma

12/12/2025

🌱Hãy hình dung bên trong chúng ta có một khu vườn xanh mát!🌱
🌿Khi mệt mỏi thì ta đến đó,🌿
☘️ Hít một hơi thật sâu! ☘️
🍀 Thật sảng khoái và tươi mát!🍀
🌳 Và thở ra thực tại🌳
🥰 Khi thế giới bên trong và thế giới bên ngoài cùng kết nối
Ta thấy mọi sự thật bình yên 🥰

10/11/2025

[Thân Chủ Như Những Người Thầy]

Jung thừa nhận rằng ông mang ơn sâu sắc đối với các bệnh nhân của mình, phần lớn trong số họ là phụ nữ.

Trong hồi ký của Barbara Hannah về Jung, bà viết:
“Một trong những đặc điểm nổi bật nhất của Jung là ông ấy không bao giờ yêu cầu người khác làm điều gì mà chính mình chưa từng làm trước. Ông từng nói với tôi, khi gần sáu mươi tuổi, rằng có thể nói toàn bộ cuộc đời ông là hành trình loại bỏ sự trẻ con trong chính mình.”

Ông nói thêm với nụ cười pha chút tự giễu, nhưng chân thực đáng tin, rằng ông e rằng trong mình vẫn còn khá nhiều phần ‘trẻ con’ chưa rời đi.

Jung đã công khai bày tỏ lòng biết ơn đối với các bệnh nhân phần lớn là phụ nữ của ông:
“Từ những cuộc gặp gỡ với bệnh nhân và với các hiện tượng tâm linh mà họ trình hiện trước tôi trong dòng chảy vô tận của hình ảnh biểu tượng, tôi đã học được vô vàn điều, không chỉ là tri thức, mà trên hết là sự thấu hiểu về bản chất của chính mình.
Và không ít điều tôi học được đến từ những sai lầm và thất bại của bản thân.

(Trích: Claire Dunne, Wounded Healer of the Soul, trang 77–80.)

Lời bàn: Thân Chủ Như Những Người Thầy! chừng nào chuyên viên chưa thấu được lẽ đó, ngày ấy họ vẫn mắc kẹt trong cái hiểu biết đóng khung, thuộc lòng, thay vì liên tục hoài nghi, phản biện để khám phá và học hỏi. NHỜ CÓ NGƯỜI ĐÓN NHẬN THÌ TA MỚI THỰC HIỆN ĐƯỢC VIỆC LÀM NÀY!

09/11/2025

Cử chỉ đầu tiên của con trẻ là dấu chỉ mang tính biểu tượng về quy luật đời sống: Đó là tiến trình liên tục của việc nắm và buông! Bạn liên tục được thực hành điều này qua công việc, các mối quan hệ, danh vị, tiền tài, tiện nghi vật dụng, kiến thức khuôn mẫu, và thân xác!

06/11/2025

🤗

📚 TALKSHOW MIỄN PHÍ CHO CỘNG ĐỒNG TÂM LÝ HỌC
------
Talkshow với chủ đề: “CBT và những ứng dụng trong tham vấn/trị liệu”.
👉 Với sự chia sẻ của Diễn giả Maria Đào Thị Hân (Th.s TLH lâm sàng (chuyên CBT), ĐH Asumption, Mỹ)
👉 THỜI GIAN:
Lúc: 19h30 - 21h30, Chủ nhật (09/11/2025).
Hình thức: Online qua nền tảng Zoom.
👉 Hãy nhanh tay đăng ký tham gia và đặt câu hỏi trước ngày 06/11/2025 ở Link để không bỏ lỡ talkshow bổ ích này.
👉 Link đăng ký: https://forms.gle/pHQUPZ2uHkgckiN26

26/10/2025

Sự khó chịu!
Điều không như ý!
Cũng như đứa trẻ đang giãy nảy,
Đòi hỏi!

Một kiểu mẫu ứng xử từ lúc nhỏ!
Đứa trẻ bên trong!

Nhìn nhận!
Và thương lấy nó!
Bằng tình thương của cha mẹ,
Dành cho con mình!

Nó hành xử trẻ con,
Nó chưa biết trách nhiệm, và đổ lỗi!
Nó cần sự quan tâm!

Nó nhỏ hơn mình!
Ở hiện tại,
Nó không thể vượt quyền người lớn!

(-JH-)