21/11/2022
Nhìn bề ngoài, công việc của nhà tâm lý có vẻ như chỉ đơn thuần là trò chuyện và cho lời khuyên. Nhưng để làm thay đổi con người không dễ và nếu không được đào tạo tốt, nguy cơ mất lòng tin của khách hàng đối với chuyên gia tâm lý là rất lớn.
PGS.TS Bahr Weiss, ĐH Vanderbilt (Mỹ), hiện là chủ nhiệm dự án “Phát triển nghiên cứu và đào tạo tâm lý học lâm sàng ở Việt Nam”, đồng thời là giảng viên thỉnh giảng cho chương trình Thạc sĩ tâm lý học lâm sàng trẻ em và vị thành niên ở trường ĐH Giáo dục, ĐH Quốc gia Hà Nội, cho biết: “Một chuyên gia hỗ trợ tâm lý hay chăm sóc sức khỏe tâm thần khác với một người bạn hay một người thân. Một người bạn với bạn là mối quan hệ cá nhân. Nhưng nhà tâm lý là một chuyên gia được đào tạo theo một cách nào đó để hỗ trợ người khác trải qua những vấn đề khác nhau trong cuộc sống của họ một cách có hiệu quả”.
Dịch vụ tâm lý ở Việt Nam trong hơn 10 năm trở lại đây phát triển nhanh chóng và trở nên muôn hình vạn trạng, từ hình thức cung cấp, người làm tâm lý, chi phí cho đến địa điểm hành nghề. Hình thức cung cấp có thể là đến tận nhà làm việc với trẻ như một số sinh viên tâm lý đã và đang làm, thường là các trẻ có vấn đề về hành vi, chậm phát triển, tự kỷ. Tuy nhiên hình thức phổ biến nhất vẫn là tư vấn thông qua các tổng đài điện thoại.
Tư vấn hay trị liệu trực tiếp thì ít phổ biến hơn, chủ yếu ở các chuyên khoa bệnh viện, phần vì nhu cầu ít hơn, nhưng chủ yếu là rất ít người tự tin về đào tạo, trình độ chuyên môn hay kinh nghiệm để dám “đương đầu” trực tiếp với thân chủ.
Một hình thức của hỗ trợ tâm lý khác đang phát triển rất nhanh và nhu cầu cực lớn là tư vấn tâm lý trong trường học, hay tham vấn học đường. Từ một số trường đầu tiên có phòng tham vấn học đường như Đinh Tiên Hoàng (ra đời năm 2005), Nguyễn Tất Thành (thành lập năm 2009) và khảo sát của trường ĐH Sư phạm Hà Nội cho thấy 63,7% trường mong muốn có phòng tư vấn tâm lý học đường tại trường mình và nhiều trường đang tiến hành triển khai.
Nhìn chung, bức tranh chung của dịch vụ tâm lý hiện nay ở nước ta cho thấy một sự nhanh nhạy, năng động.
Tuy nhiên, người thực hiện phần lớn các dịch vụ tâm lý này có nền tảng đào tạo là từ rất nhiều ngành khác nhau như luật, báo chí, văn học, lịch sử, sư phạm….; tức là tay ngang chứ không phải là được đào tạo, có chuyên môn sâu. Thậm chí, tư vấn tâm lý còn được coi như một nghề tay trái của một số “chuyên gia”, ngày là giáo viên kỹ năng sống, tối là “chuyên viên tư vấn” bằng cách thuê giờ của 1 nhánh trên tổng đài.
Nghề tâm lý không đơn giản chút nào!Nhìn bề ngoài, công việc của nhà tâm lý có vẻ như chỉ đơn thuần là trò chuyện và cho lời khuyên. Nhưng để làm thay đổi con người không dễ và nếu không được đào tạo tốt, nguy cơ mất lòng tin của khách hàng đối với chuyên gia tâm lý là rất lớn.
PGS.TS Bahr Weiss, ĐH Vanderbilt (Mỹ), hiện là chủ nhiệm dự án “Phát triển nghiên cứu và đào tạo tâm lý học lâm sàng ở Việt Nam”, đồng thời là giảng viên thỉnh giảng cho chương trình Thạc sĩ tâm lý học lâm sàng trẻ em và vị thành niên ở trường ĐH Giáo dục, ĐH Quốc gia Hà Nội, cho biết: “Một chuyên gia hỗ trợ tâm lý hay chăm sóc sức khỏe tâm thần khác với một người bạn hay một người thân. Một người bạn với bạn là mối quan hệ cá nhân. Nhưng nhà tâm lý là một chuyên gia được đào tạo theo một cách nào đó để hỗ trợ người khác trải qua những vấn đề khác nhau trong cuộc sống của họ một cách có hiệu quả”.
Dịch vụ tâm lý ở Việt Nam trong hơn 10 năm trở lại đây phát triển nhanh chóng và trở nên muôn hình vạn trạng, từ hình thức cung cấp, người làm tâm lý, chi phí cho đến địa điểm hành nghề. Hình thức cung cấp có thể là đến tận nhà làm việc với trẻ như một số sinh viên tâm lý đã và đang làm, thường là các trẻ có vấn đề về hành vi, chậm phát triển, tự kỷ. Tuy nhiên hình thức phổ biến nhất vẫn là tư vấn thông qua các tổng đài điện thoại.
Tư vấn hay trị liệu trực tiếp thì ít phổ biến hơn, chủ yếu ở các chuyên khoa bệnh viện, phần vì nhu cầu ít hơn, nhưng chủ yếu là rất ít người tự tin về đào tạo, trình độ chuyên môn hay kinh nghiệm để dám “đương đầu” trực tiếp với thân chủ.
Một hình thức của hỗ trợ tâm lý khác đang phát triển rất nhanh và nhu cầu cực lớn là tư vấn tâm lý trong trường học, hay tham vấn học đường. Từ một số trường đầu tiên có phòng tham vấn học đường như Đinh Tiên Hoàng (ra đời năm 2005), Nguyễn Tất Thành (thành lập năm 2009) và khảo sát của trường ĐH Sư phạm Hà Nội cho thấy 63,7% trường mong muốn có phòng tư vấn tâm lý học đường tại trường mình và nhiều trường đang tiến hành triển khai.
Nhìn chung, bức tranh chung của dịch vụ tâm lý hiện nay ở nước ta cho thấy một sự nhanh nhạy, năng động.
Tuy nhiên, người thực hiện phần lớn các dịch vụ tâm lý này có nền tảng đào tạo là từ rất nhiều ngành khác nhau như luật, báo chí, văn học, lịch sử, sư phạm….; tức là tay ngang chứ không phải là được đào tạo, có chuyên môn sâu. Thậm chí, tư vấn tâm lý còn được coi như một nghề tay trái của một số “chuyên gia”, ngày là giáo viên kỹ năng sống, tối là “chuyên viên tư vấn” bằng cách thuê giờ của 1 nhánh trên tổng đài.
Nghề tâm lý không đơn giản chút nào!
