30/10/2022
Quyền Năng Của Thực Vật (Kỳ XI)
GỪNG
Chuyện kể lại rằng Thần Nông vô tình ăn nhầm nấm độc, đau bụng đến ngất đi. Nhờ ngửi được một mùi thơm mạnh mẽ mà tỉnh dậy, không còn nhức đầu và tức ngực. Thần Nông bèn nhổ cây ấy lên và ăn rễ, thấy thơm cay và mát. Một lúc sau bụng ông sôi lên và tiêu chảy, đi ngoài ra hết thì không còn đau nữa, cơ thể hoàn toàn hồi phục. Ông quyết định đặt tên nó là Sinh Khương (Thần Nông họ Khương), ngày nay được gọi là gừng.
Gừng có mùi hăng, hơi nồng. Tinh dầu trong gừng dễ bay hơi, có tác dụng kháng sưng viêm cực tốt, giúp xoa dịu các triệu chứng cảm cúm, đau đầu, đau bụng kinh, chữa rối loạn dạ dày và giảm buồn nôn. Tinh dầu chứa nhiều gingerol và các amino acid giúp kích thích vị giác, làm hưng phấn trung khu hô hấp và tim, làm tăng huyết áp, thoát mồ hôi và trị ho.
Hoạt chất gingerol trong gừng có đặc tính gây tê, làm dịu, hạ sốt và kháng khuẩn, trong khi zingerone có hoạt tính chống oxy hóa. Gingerol còn có tác dụng kích thích niêm mạc ruột, làm tăng sự thèm ăn và tăng cường khả năng tiêu hóa.
Gừng tươi có vị cay, tính ôn, khai vị, giúp ra mồ hôi, tán hàn giảm ho, giải độc tốt, trị cảm phong hàn, ho do hư hàn, ho đờm trắng, đau dạ dày, tiêu chảy. Nước cốt gừng tươi giúp chữa phong thấp, trị nôn mửa,. Gừng nướng đen ôn kinh cầm máu, ôn tỳ trừ tả, trị nôn ra máu do hư hàn, tiểu ra máu, băng lậu, tiêu chảy do âm hư. Lá gừng trị đau bụng, bị thương phần cứng và mềm, ứ huyết. Vỏ gừng tươi trị phù thủng, da nhiễm nấm.
Bệnh tim phổi thì dùng 15gr gừng tươi, 50gr diếp cá, 40gr rau mùi sắc nước uống, sáng tối mỗi buổi 1 lần.
Ho đờm nhiều thì dùng 10gr gừng tươi, 10gr lá tía tô, 10gr vỏ quýt cùng đường đỏ sắc nước uống, sáng tối mỗi buổi 1 lần.
Ho gió thì dùng 25gr gừng tươi và 50gr táo tàu cho vào nồi sắc từ 3 chén nước còn 1 chén, thêm đường đỏ vào, uống khi còn ấm cho ra mồ hôi. Để mồ hôi tự khô chứ không được dùng quạt làm khô.
Viêm khí quản mãn tính thì dùng 5-8 lát gừng tươi, 350gr củ cải và đường đỏ sắc nước uống.
Hen suyễn thì dùng 20gr gừng tươi thái nhuyễn, trộn đều với trứng gà rồi xào chín ăn. Hoặc dùng 50gr gừng tươi giã lấy nước trộn thêm mật ong, pha nước nóng rồi chia làm 3 lần uống.
Nấc cụt thì dùng 50gr gừng tươi giã lấy nước bỏ bã rồi thêm mật ong, pha nước nóng uống. Mỗi ngày 2-3 lần.
Nôn mửa do lạnh dạ dày thì dùng 20gr gừng tươi và 125gr quýt cả thịt lẫn vỏ sắc nước uống trước khi ăn, ương khi còn ấm. Uống liên tục 5-7 ngày. Sáng tối mỗi buổi 1 lần.
Đau bụng thì dùng gừng tươi giã nát rồi bôi lên rốn.
Tiêu chảy thì dùng 15gr gừng khô, 50gr vỏ cây hương xuân và 10gr cam thảo, tán bột rồi pha nước uống. Mỗi lần lấy 3gr, dùng 3 lần mỗi ngày.
Đau lưng mãn tính thì dùng 15gr gừng tươi và 150gr lá hương xuân, giã nát rồi đắp lên lưng.
Viêm khớp dạng phong thấp thì dùng 5gr gừng khô, 25gr vỏ mướp khía và 50gr ý dĩ sắc nước uống. Sáng tối mỗi buổi 1 lần.
Đau lưng do thận hư thì dùng 9gr gừng tươi và 30gr đỗ trọng, đổ nước vào hầm nhừ chia ra nhiều lần ăn.
Chứng lột da tay thì dùng 50gr gừng tươi thái lát ngâm với 80ml rượu gạo khoảng 24 tiếng rồi lấy chà lên chỗ bị tróc da, mỗi ngày 2 lần.
Da nhiễm nấm thì dùng 5-15gr vỏ gừng tươi sắc nước uống và xát ngoài da chỗ bị nhiễm.
Dễ sảy thai thì dùng 25gr vỏ gừng, 10 quả táo, 50gr vỏ bí đỏ càng già càng tốt và 50gr đường đỏ sắc nước uống. Mỗi ngày dùng 1-2 lần.
Tuy nhiên người huyết áp cao, người bị trĩ, ho do phế nhiệt, nôn mửa do vị nhiệt kiêng dùng. Bởi vì gừng có tính nóng, sinh nhiệt mạnh có thể làm trầm trọng hơn bệnh do nhiệt. "Hàn ngộ hàn tắc tử, nhiệt ngộ nhiệt tắc cuồng". Người có thể chất âm hư (thiếu âm) nội nhiệt, cơ thể khô khan, tay chân ra mồ hôi, khó ngủ, mệt mỏi, buồn bã cũng không nên ăn gừng. Người bị táo bón, đờm vàng, say nắng trúng nắng, người bẩm sinh khó đông máu, người nhẹ cân, phụ nữ mang thai cũng không nên dùng. Cũng không nên dùng chung với các món có tính hàn, chỉ nên dùng với các món bổ dương, ấm bụng để bổ trợ lẫn nhau. Nhiều ý kiến cho rằng chỉ nên dùng gừng buổi sáng, tránh dùng vào buổi tối, không dùng vào mùa thu. Thật ra gừng có nhiều loại: sinh khương (gừng tươi), can khương (gừng khô) và thán khương (gừng nướng đen). Chỉ có gừng khô và gừng nướng đen mới cần cân nhắc vấn đề này còn gừng tươi thì dùng bất cứ thời điểm nào cũng được, đặc biệt uống trà gừng đêm trăng tròn càng tăng khả năng hấp thụ và dược tính của gừng. Nếu dùng một liều lượng vừa đủ thì gừng tươi hoàn toàn phù hợp với mọi đối tượng.
Nhiều ý kiến chính thống cho rằng gừng gây hại cho bệnh nhân sỏi mật nhưng thực tế các hợp chất trong gừng gây ức chế sự hình thành sỏi mật, giúp chuyển hóa các cholesterol không để hình thành sỏi mật. Không có lý do gì phải tránh đụng gừng khi bị sỏi mật. Mà đúng ra là nên dùng khi bị sỏi mật, sưng viêm, nhiễm các vi khuẩn và ký sinh trùng.
Gừng có tác dụng xoa dịu các cảm xúc căng thẳng mài mòn tâm trí hay những lo toan cuốn chúng ta vào vòng xoáy bất tận của cuộc sống. Chúng ta nhiều khi không rõ tại sao bản thân phải vội vàng như vậy nhưng lại không thể dừng lại để tìm hiểu tại sao. Các chất độc thần kinh từ lối sống ưu tiên kích thích tăng trưởng các hormone cortisol và adrenaline khiến chúng ta ngày càng kiệt quệ và nỗ lực đến tuyệt vọng mà không rõ lý do. Khi đó hãy chậm lại, dùng một tách trà gừng để xoa dịu tâm trí, giải toả căng thẳng dạ dày cùng chứng trào ngược acid, thả lỏng các cơ bắp, tăng cường tuần hoàn máu và chăm sóc cho xương khớp.
