26/04/2026
Một bài viết dễ đọc và chỉnh chu nội dung từ Phòng Tham vấn và Trị liệu USSH. Ad share lại để mình cùng tham khảo.
Chúc mọi người cuối tuần thật nhiều bình yên.
LÒNG BIẾT ƠN KHÔNG CHỈ LÀ MỘT CẢM XÚC TÍCH CỰC
🌿 Có lẽ ai trong chúng ta cũng đã được dặn dò từ nhỏ: phải biết ơn người đã giúp mình; lớn lên một chút, chúng ta được nghe thêm rằng lòng biết ơn sẽ giúp chúng ta hạnh phúc hơn. Nhưng ít ai dừng lại hỏi: biết ơn thật ra là gì, và nó hoạt động như thế nào trong đời sống tinh thần của mình?
🔬 Trong tâm lý học, lòng biết ơn (gratitude) là khuynh hướng nhận ra và ghi nhận điều tốt đẹp mình đang nhận được — từ cuộc sống, từ người khác, từ những điều nhỏ bé quen bị bỏ qua (Choi và cộng sự, 2025) và có thể được đo lường và rèn luyện. Các nghiên cứu tổng hợp gần đây cho thấy thực hành lòng biết ơn có thể hỗ trợ sức khỏe tinh thần/an lạc (well-being), tuy nhiên, tác động thực tế vẫn thay đổi tùy mỗi người, bối cảnh văn hóa và cách thực hành (Choi và cộng sự, 2025).
🏮 Ở những nền văn hóa chịu ảnh hưởng Nho giáo như Việt Nam, biết ơn thường không tách rời khỏi cảm giác mang ơn (indebtedness) và nghĩa vụ đáp lại (obligation) (Yoo, 2020). Nghiên cứu ở Hàn Quốc cho thấy dù lòng biết ơn trong bối cảnh này mang thêm cảm giác trách nhiệm, mặc dù vẫn liên hệ tích cực với hạnh phúc chủ quan (subjective well-being) (Yoo, 2020). Với người Việt Nam, có lẽ chúng ta đã quen chữ "ơn" trong tiếng Việt vốn không đứng một mình mà hay đi cùng "nghĩa", "trả", "mang" (Luong, 2021). Đó là sự biết ơn gắn với quan hệ, với trách nhiệm, cách sống, chứ không chỉ là một cảm xúc cá nhân thoáng qua.
⚖️ Tuy nhiên, có một điểm chúng ta cần phân biệt, đó là cảm giác mang ơn không đồng nghĩa với lòng biết ơn theo nghĩa tâm lý học. Nếu "biết ơn" bị biến thành gánh nặng đạo đức theo kiểu "con phải vui, biết trân trọng, và phải đáp lại" thì nó không còn là nguồn lực tâm lý tích cực nữa (Yoo, 2020). Có những lúc, điều được gọi là "biết ơn" lại làm con người ta co lại trong bổn phận, áy náy, trong nỗi phải sống sao cho đủ đầy với điều mình đã nhận. Khi ấy, con người sẽ cảm thấy bị căng ra hơn là nở ra. Biết ơn lành mạnh là nhận ra những điều đáng quý, và không tự ép mình phải cảm thấy như vậy.
🌤️ Có lẽ trong những lần tới, khi chúng ta đang vội vã, bực dọc, có thể thử tự hỏi xem hôm nay có điều gì đáng ghi nhận không. Đó có thể là cô lao công hôm nay đã sàn sạch, hôm nay là một ngày thời tiết đẹp với gió mát lành, hôm nay mình có một chỗ gửi xe không bị nắng,... những điều nhỏ nhặt thôi.
__
PHÒNG THAM VẤN VÀ TRỊ LIỆU TÂM LÝ NHÂN VĂN
📞 Điện thoại: 0899 762 390 (Zalo)
📍 Địa chỉ: Phòng K003, Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM, 10-12 Đinh Tiên Hoàng, P. Sài Gòn, TPHCM
💬 Nếu bạn có nhu cầu tham vấn trị liệu, đừng ngại ngần điền thông tin vào link sau: https://forms.gle/uemvxTe37UUHpLQ9A
Hoặc liên hệ số điện thoại văn phòng. Văn phòng sẽ sớm liên hệ với bạn ngay khi nhận được thông tin.
Lưu ý: Nội dung trên trang chỉ mang tính chất tham khảo, giáo dục và không thay thế cho việc tham vấn/trị liệu tâm lý trực tiếp.