22/01/2026
HUYẾT TƯƠNG GIÀU TIỂU CẦU 2024
Update on the use of platelet-rich plasma in the treatment of osteoarthritis: New supporting evidence (2024).
TÓM TẮT:
- Liệu pháp huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) đã trở nên phổ biến như một lựa chọn điều trị cho bệnh thoái hóa khớp, mặc dù chưa được các hiệp hội chuyên môn chính thức khuyến cáo.
- Cho dù không được khuyến cáo rộng rãi, việc ứng dụng PRP trong điều trị thoái hóa khớp và hỗ trợ tái tạo dây chằng đã được chấp thuận ở một số quốc gia.
- Các nghiên cứu về hiệu quả của PRP trong điều trị thoái hóa khớp cho thấy kết quả đầy hứa hẹn, nhưng lại có sự không nhất quán giữa các nghiên cứu khác nhau.
- Những khác biệt này xuất phát từ sự khác nhau trong phương pháp chuẩn bị PRP, nồng độ tiểu cầu, tần suất tiêm và loại PRP cụ thể được sử dụng.
- Bài báo này nhằm cung cấp những hiểu biết mới nhất về hiệu quả của liệu pháp PRP đối với thoái hóa khớp, nhấn mạnh tác động đáng kể của từng loại PRP, liều lượng tiểu cầu và phác đồ tiêm đối với kết quả điều trị.
- Tóm lại, các phát hiện từ nghiên cứu này ủng hộ việc sử dụng PRP trong điều trị thoái hóa khớp, làm nổi bật những lợi ích tiềm năng của nó khi được áp dụng trong điều kiện tối ưu.
https://bmrat.org/index.php/BMRAT/article/view/901
Update on the use of platelet-rich plasma in the treatment of osteoarthritis: New supporting evidence. Năm 2024 !
Factors Affecting the Efficacy of PRP Treatment:
1. Liều lượng tiểu cầu
Hohmann đề xuất rằng liều lượng tiểu cầu dưới 2,5 tỷ là không hiệu quả, trong khi liều lượng tiểu cầu trên 5 tỷ mang lại kết quả tốt cả sau 6 và 12 tháng điều trị.
Trong một nghiên cứu của Patel (2024) đã so sánh hiệu quả điều trị của liều 2,82 tỷ tiểu cầu với liều 5,65 tỷ tiểu cầu đối với bệnh thoái hóa khớp gối. Mặc dù bệnh nhân ở cả hai nhóm đều cho thấy sự cải thiện về điểm số so với trước khi điều trị, nhưng kết quả tốt hơn đã được ghi nhận ở nhóm nhận liều tiểu cầu cao hơn (p < 0,001).
2. Loại PRP
Hiệu quả điều trị của PRP không chỉ phụ thuộc vào số lượng tiểu cầu trong chế phẩm mà còn phụ thuộc vào loại PRP.
Hiện nay, dựa trên sự hiện diện của bạch cầu trong chế phẩm PRP, các nhà khoa học phân loại PRP thành ba loại chính:
PRP tinh khiết,
PRP ít bạch cầu (LP-PRP) và
PRP giàu bạch cầu (LR-PRP).
Theo Xiong (2023), cho thấy hiệu quả điều trị của LP-PRP tốt hơn so với LR-PRP trong điều trị viêm khớp thoái hóa.
Theo Kim (2023) cho thấy cả LP-PRP và LR-PRP đều giúp cải thiện tình trạng đau khớp so với tiêm Axit Hyaluronic (HA). Tuy nhiên, trong phân tích này, Kim báo cáo không có sự khác biệt về đau và sưng giữa tiêm LP-PRP và tiêm HA, nhưng tiêm LR-PRP gây ra đau và sưng liên quan đến thủ thuật tiêm (với tỷ lệ chênh lệch là 3,3).
Một nghiên cứu trước đó của Kim (2021) cũng cho biết rằng tiêm LR-PRP gây đau và sưng nhiều hơn so với tiêm LP-PRP.
Chen (2023) cũng nhận thấy LP-PRP tốt hơn LR-PRP trong việc thay đổi điểm số IKDC khi điều trị viêm khớp gối.
Một phân tích tổng hợp khác của Abbas (2023) cho thấy không có sự khác biệt đáng kể trong điều trị viêm khớp gối giữa LP-PRP và LR-PRP.
3. PRP được hoạt hóa
Việc hoạt hóa PRP trước khi tiêm cũng ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị viêm khớp gối.
Theo Simental-Mendia (2022) đã thực hiện một phân tích tổng hợp các nghiên cứu lâm sàng được chia thành hai nhóm: nhóm sử dụng PRP được hoạt hóa và nhóm sử dụng PRP không được hoạt hóa. Các tác giả đã tóm tắt 14 thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên (RCT) với tổng số 1292 bệnh nhân trong cả hai nhóm: nhóm sử dụng PRP được hoạt hóa và nhóm sử dụng PRP không được hoạt hóa.
Kết quả cho thấy PRP được hoạt hóa hiệu quả hơn trong việc cải thiện điểm số đau và chức năng trong điều trị thoái hóa khớp gối.
4. Số lần tiêm PRP
Tao (2023) đã phân tích 7 nghiên cứu với 575 bệnh nhân để so sánh hiệu quả của việc tiêm 1 liều, 2 liều và 3 liều PRP. Kết quả cho thấy tiêm 3 liều PRP đã cải thiện đáng kể điểm VAS sau 12 tháng (p < 0,0001), trong khi tiêm 2 liều và 1 liều cho kết quả tương tự sau 12 tháng tiêm.
Zhuang (2024) đã so sánh tiêm 1, 3 và 5 liều PRP trong điều trị viêm khớp gối ở 106 bệnh nhân. Nhóm nghiên cứu cho thấy tiêm 3 hoặc 5 liều PRP an toàn và hiệu quả hơn so với tiêm 1 liều duy nhất trong việc cải thiện đau khớp, chức năng khớp và chức năng vận động ở bệnh nhân viêm khớp gối độ I-III. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy không có sự khác biệt đáng kể giữa 3 và 5 lần tiêm. Do đó, nhóm nghiên cứu đề xuất rằng cần 3 lần tiêm để đạt được hiệu quả tối ưu trong điều trị thoái hóa khớp gối.
Năm 2023, Saraf đã tiến hành một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng để đánh giá hiệu quả của 3 lần tiêm PRP liên tiếp (mỗi tháng một lần tiêm) trong điều trị viêm khớp gối độ II và III (thang điểm Kellgren-Lawrence). Trong nghiên cứu này, 31 bệnh nhân được tiêm 3 mũi PRP và 27 bệnh nhân được tiêm nước muối sinh lý. Kết quả xác nhận rằng ở các thời điểm 3, 6 và 12 tháng, 3 lần tiêm PRP liên tiếp đã cải thiện đáng kể điểm VAS và WOMAC ở bệnh nhân viêm khớp gối độ II và III so với nhóm tiêm nước muối sinh lý (p < 0,05).
Li (2023) đã so sánh hiệu quả của nhiều lần tiêm PRP so với nhiều lần tiêm HA ở khớp gối trong một phân tích tổng hợp 14 thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên (RCT) với 1512 bệnh nhân. Hiệu quả của nhiều mũi tiêm PRP được so sánh với hiệu quả của nhiều mũi tiêm HA dựa trên điểm số VAS, WOMAC, IKDC hoặc EQ-VAS. Ở các thời điểm 1, 3, 6 và 12 tháng, nhiều mũi tiêm PRP đã làm thay đổi đáng kể điểm số VAS, WOMAC, IKDC và EQ-VAS. Ở thời điểm 3 và 12 tháng, điểm VAS ở nhóm tiêm nhiều mũi PRP thấp hơn đáng kể so với nhóm tiêm nhiều mũi HA (P < 0,00001). Hơn nữa, điểm WOMAC ở nhóm tiêm nhiều mũi PRP thấp hơn đáng kể so với nhóm tiêm nhiều mũi HA ở các thời điểm 1, 3, 6 và 12 tháng (p < 0,01). Trong khi đó, điểm số IKDC tăng lên đáng kể ở nhóm được tiêm nhiều mũi PRP so với nhóm được tiêm nhiều mũi HA (p < 0,01) ở thời điểm 3 và 6 tháng.
5. Vị trí tiêm
Viêm khớp thoái hóa xảy ra ở nhiều vị trí khác nhau trên cơ thể, nhưng phản ứng với điều trị viêm khớp thoái hóa ở các vị trí khác nhau lại khác nhau.
Một phân tích tổng hợp gần đây của 24 thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng (RCT) với 1344 bệnh nhân được điều trị viêm khớp thoái hóa ở các vị trí khác nhau, bao gồm:
- khớp gối (KOA),
- khớp hông (HOA),
- khớp mắt cá chân (AOA) và
- viêm khớp thái dương hàm (TMJOA),
Cho thấy tiêm PRP an toàn và hiệu quả trong việc cải thiện chức năng của các vị trí cụ thể, đặc biệt là khớp gối (KOA), khớp thái dương hàm (TMKOA) và viêm khớp mắt cá chân (AOA). Tuy nhiên, PRP không làm giảm đau hiệu quả ở bệnh nhân viêm khớp hông (HOA).
Theo D**g (2020), cũng cho thấy tiêm PRP có hiệu quả trong việc giảm đau do viêm khớp gối, nhưng không hiệu quả đối với viêm khớp hông.
Belk (2022) cũng báo cáo rằng tiêm LP-PRP vào bệnh nhân thoái hóa khớp hông mang lại hiệu quả tương tự như tiêm HA. Tuy nhiên, nhiều báo cáo toàn diện về hiệu quả điều trị của PRP trong viêm khớp hông có chứa những sai lệch trong việc thu thập dữ liệu dựa trên các bản tóm tắt đã được công bố.
Trong điều trị thoái hóa khớp gối, việc tiêm PRP vào khớp (tiêm nội khớp) và sự kết hợp giữa tiêm PRP vào khớp cùng với tiêm vào xương (tiêm nội xương) không tạo ra sự khác biệt về hiệu quả điều trị.
Sự kết hợp giữa tiêm vào khớp và tiêm vào xương không mang lại bất kỳ lợi ích nào so với chỉ tiêm vào khớp đơn thuần trong thời gian theo dõi lên đến 6 tháng về mặt cải thiện chức năng và giảm đau.