14/04/2026
Mổ cột sống… được “bonus” thêm chiều cao!
Chắc bạn sẽ nghĩ: “Ôi! Nhảm nhí quá. Không có bệnh nhân nên bày trò mổ khuyến mại… giày độn thêm chiều cao à?”
Bạn cũng có thể nghĩ đây là một bài quảng cáo. Đúng… là quảng cáo thật. Nhưng không phải quảng cáo theo kế hoạch, mà là một bài viết ngẫu hứng từ một câu chuyện có thật 100%.
Câu chuyện là thế này…
Một buổi tái khám bệnh nhân sau mổ cột sống rất bình thường
Chị, 56 tuổi. Chẩn đoán: hẹp ống sống, thoát vị đĩa đệm thắt lưng đa tầng, vẹo cột sống do thoái hoá. Được chỉ định phẫu thuật vì: Đau nhiều; khó ngồi, đứng, đi lại; Đi cách hồi dưới 10m; Điều trị nội khoa nhiều năm không hiệu quả.
Tôi lựa chọn phẫu thuật cho chị bằng kỹ thuật MIS-OLIF (Minimally Invasive Oblique Lumbar Interbody Fusion) 3 tầng L2-3, L3-4, L4-5, một loại phẫu thuật xâm lấn tối thiểu tiên tiến, hiện chưa phổ biến rộng tại Việt Nam. Đây là ca thứ 20 trong tổng số 23 ca MIS-OLIF đầu tiên tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định cũng như khu vực miền Nam cho đến nay.
Cuộc mổ diễn ra thuận lợi với các mục tiêu đề ra đều thực hiện được. Sau 1 tuần, chị xuất viện với cải thiện rõ rệt về lâm sàng và hình ảnh – phù hợp với các báo cáo về hiệu quả của OLIF trong y văn.
Hôm nay là ngày chị tái khám sau mổ 2 tháng. Chưa cần khám, nhìn thấy chị bước vào cửa, tôi biết mọi thứ đều ổn. Lý do là chị tái khám theo hẹn, không phải khám đột xuất do có triệu chứng bất thường, và hơn nữa… vì thần thái của chị:
◦ Dáng đi nhẹ nhàng
• Tự tin
• Và một nụ cười rất tươi
Kết quả kiểm tra đúng như dự đoán: Hầu hết các triệu chứng đều cải thiện, chị rất hài lòng.
..và một câu nói khiến tôi “đứng hình”
Chị nói lời cám ơn và trước khi ra về, chị quay lại, nói nhỏ như một bí mật:
“Bác sĩ ơi… hình như tôi cao hơn thì phải!”
Hơn 30 năm làm nghề, từ mổ hở truyền thống đến ca MIS-TLIF đơn tầng đầu tiên, và hiện nay là kết hợp các kỹ thuật tiên tiến như MIS-XLIF, MIS-OLIF, nội soi cột sống… để điều trị các bệnh nhân thoái hóa cột sống nặng, đa tầng, tôi thường nghe những câu nói khi bệnh nhân tái khám:
• “Tôi hết đau rồi bác sĩ”
• “Tôi đi lại tốt hơn”
• “Chân tôi mạnh hơn rồi”
• “Tôi ngủ ngon rồi”
Nhưng “than phiền” … “Tôi thấy mình cao lên” – thì đây là lần đầu tiên.
Mặc dù biết hầu hết các phẫu thuật ghép xương liên thân đốt đều có thể tăng được chiều cao khoang đĩa đệm chút ít. Phẫu thuật OLIF đặt mảnh ghép lớn làm tăng đáng kể chiều cao khoang đĩa đệm và sửa chữa tốt các biến dạng gù, vẹo cột sống. Ngay trong nghiên cứu tôi chuẩn bị báo cáo tại Hội Nghị VIASS 2026, OLIF giúp tăng chiều cao mỗi khoang đĩa đệm trung bình ~5 mm. Kết quả này cũng tương đồng như các tác giả khác trong Y văn. Tuy nhiên, chưa thấy tác giả nào chú ý đến tác dụng phụ “tăng chiều cao cảm nhận được và sự tự tin của bệnh nhân” của OLIF.
Đó là lý do tôi “đứng hình” vài giây. Tôi hỏi lại: “Sao chị biết?, chị đo chiều cao trước sau mổ luôn hả?”.
Không… nhưng tôi thấy đi đứng thẳng người hơn và quần tự nhiên… ngắn lại!”.
Chị cao hơn được bao nhiêu và tại sao lại cao hơn sau mổ?.
Hoà chung với niềm vui của chị và cũng để chứng minh cho chị thấy là cao hơn thật chứ không phải “cảm thấy”, tôi mở lại phim X-quang trên hệ thống PACS và đo. Kết quả:
• Tăng 15 mm chiều cao cột sống từ L2–S1
• Nếu tính thêm hiệu quả chỉnh trục → tăng ít nhất 20 mm
Thực ra, về mặt chuyên môn, điều này không quá bất ngờ. Mục tiêu của OLIF là:
◦ Tăng chiều cao khoang đĩa
• Mở rộng lỗ liên hợp
• Căng giãn dây chằng → từ đó giải ép thần kinh và phục hồi trục cột sống
Chứ chưa bao giờ là “tăng chiều cao cơ thể”. Nhưng khi:
• Khoang đĩa đệm được nâng lên
• Cột sống được dựng lại đúng trục
Thì cơ thể… tự cao lên
Vậy thì “Cao lên” đích thị là một “tác dụng phụ” của OLIF.
Tác dụng phụ này có ý nghĩa thế nào?
Nhìn sự phấn chấn của chị, tôi nhận ra: Đôi khi, chỉ cần cao thêm vài centimet thôi,
người ta đã thấy mình tự tin hơn rất nhiều.
Ai cũng có 1 vẻ đẹp riêng, “Mập đẹp, ốm dễ thương, cao sang, lùn quý phái”. Tuy nhiên trong thực tế cuộc sống, hầu hết mọi người đều ước rằng mình được cao hơn chút nữa, nhất là nhóm “quý phái”. Nhưng thực hiện điều mơ ước đó là một việc hầu như… bất khả thi.
Nhớ lại cách nay gần 30 năm, tôi đã phụ các ca phẫu thuật kéo dài chi điều trị ngắn chi do bệnh lý hay chấn thương bằng khung Ilizarov cải tiến. Bệnh nhân phải chịu cuộc mổ đặt khung cố định ngoài nặng nề, vướng víu và mang khung rất lâu, thời gian tính bằng tháng. Tỷ lệ thành công hạn chế vì biến chứng nhiễm trùng và khớp giả rình rập. Sau này cũng loáng thoáng nghe tin một số người có điều kiện ra nước ngoài phẫu thuật kéo dài chi với chi phí tính bằng tiền tỉ.
Tôi chợt nhận ra rằng cao thêm được 20mm hoàn toàn không đơn giản, mà là một cái gì đó rất thế lọ, thế chai!.
Vậy thì tác dụng phụ “cao lên” này thực chất là một điểm thưởng (Bonus), một kết quả “khuyến mại” của phẫu thuật OLIF.
“Bonus” này trị giá bao nhiêu?
Ngày nay, theo thông tin từ ChatGPT, có 2 phương pháp kéo dài chi:
• Dùng khung Ilizarov như xưa: giá ở Mỹ là 35,000–60,000 USD
• Đinh nội tuỷ (PRECICE/FITBONE): giá ở Mỹ là 80,000–175,000 USD
Và để tăng 20 mm:
• Phải cắt xương
• Kéo dài ~1 mm/ngày
• Mất nhiều tháng để hồi phục
Còn “bonus” của OLIF thì sao?
Trong trường hợp này:
• Không cần cắt xương
• Không cần kéo dài chi
• Không phát sinh chi phí
Nhưng vẫn đạt: 20 mm chiều cao tăng thêm
ChatGPT còn gợi ý một ý tưởng nghiên cứu: “20 mm height g*in: OLIF achieves comparable magnitude WITHOUT osteogenesis.”, nghĩa là: “OLIF giúp tăng chiều cao không cần tạo xương mới”, khác hoàn toàn cơ chế của kéo dài chi. Một hướng nghiên cứu đáng quan tâm.
Và vấn đề gì phía sau câu chuyện này?
Như tôi đã viết ở đầu câu chuyện, đây là một bài quảng cáo. Nhưng tôi không quảng cáo về phẫu thuật kéo dài chi mà đang quảng cáo về phẫu thuật MIS-OLIF:
• Một trong những kỹ thuật xâm lấn tối thiểu tiên tiến nhất
• Giảm đau rõ rệt
• Phục hồi vận động nhanh
• Và… đôi khi có thêm “bonus” đáng đồng tiền bát gạo: cao hơn và tự tin hơn
Và cũng đang quảng cáo… Khoa Ngoại Thần Kinh – Bệnh viện Nhân dân Gia Định của chúng tôi:
• Một trong những đơn vị tiên phong triển khai phẫu thuật cột sống xâm lấn tối thiểu
• Liên tục học tập, nghiên cứu, cập nhật kỹ thuật mới
• Hướng đến kết quả tối ưu cho bệnh nhân
Chúng tôi luôn nỗ lực để trở thành địa chỉ tin cậy cho các bệnh lý sọ não và cột sống
Nếu bạn đọc đến đây… Xin rất chân thành cảm ơn bạn đã dành thời gian theo dõi hết câu chuyện này!.
P/s:
Hình 1: Triển khai kỹ thuật MIS-OLIF lần đầu 2024.
Hình 2: Hướng dẫn kỹ thuật MIS-OLIF trên mô hình tại Hội nghị VNC 2025.
Hình 3: Hình ảnh X quang thực tế của chị bệnh nhân trong câu chuyện.