23/09/2019
TỔNG HỢP 48 HIỆN TƯỢNG SINH LÝ THƯỜNG GẶP Ở TRẺ VÀ CÁCH CHỮA CỰC HỮU ÍCH CHO MẸ
...Dưới đây là tổng hợp 48 hiện tượng sinh lý ở trẻ nhỏ và các cách xử lý cho mẹ:
1. Lưỡi trắng:
- Rơ bằng nước muối sinh lý hay borate hay denicol, không cần rơ thật sạch đâu – không rơ kháng nấm nếu không cần thiết – Trẻ dưới 1 tuổi không rơ mật ong.
2. Chảy nước mắt sống, đau mắt:
– Nhỏ nước muối sinh lý, day góc trong mắt, có thể hẹp lệ đạo
– Mắt có ghèn xanh: nhỏ tobrex hay neocin, chờ ngủ hãy nhỏ, vì thức nhỏ khóc bù lu bù loa thuốc theo nước mắt chảy ra ngoài
3. Chàm sữa, khô da mặt do lạnh:
– Bôi thử các loại giữ ẩm như cetaphil hay atopiclair hay dexeryl hay eucerin hay sudocrem… , đa số trẻ sẽ hết dần sau 6 tháng
4. Tự nhiên không bú – biếng ăn
– Rơ miệng, làm sữa mát cho bú , chờ thiu thiu ngủ bú, tìm nơi yên tĩnh bú, có thể ham chơi quên bú.
– Coi có ép quá không, cho ăn đặc, ăn xa cữ bú, tập tự ăn, nhai bánh, gặm thức ăn, ăn chung người lớn, không vừa ăn vừa chơi.
5. Tự nhiên khó ngủ, vặn mình, quạy quọ:
- Nguyên nhân:
+ đói
+ nóng nực
+ giỡn quá trước ngủ + nên uống vitamin d
+ hơn 1 tuổi xổ giun
+ lớn nữa thì bớt tv game.
- Trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi vặn mình và nôn trớ là vô cùng bình thường
6. Vitamin D; uống nếu không phơi nắng:
- Vitamin D, loại 1 giọt 400- 500 đơn vị, ngày 1 giọtaquadetrim, d flouretten, sterogyl… nhiều loại lắm, uống tới khi chạy chơi, uống mỗi ngày không có gấp uống liều cao vì liều cao có thể làm biếng ăn.
7. Không biết sữa mẹ đủ không?:
- Tiểu ít nhất 6 lần, nước tiểu không vàng sậm là đủ.
8. Phân trẻ nhỏ
– Đi phân lỏng nhiều nước có nhầy: – Coi lại thức ăn mẹ, cái gì mua ngoài đừng ăn,trái cây lạ đừng ăn, mẹ nên uống trà gừng, con nít thì đi lẹt sẹt – Bú sữa ngoài phân có thể màu xanh do sắt trong phân.
– Phân đẹp là có màu vàng sậm, hoa cà hoa cải
– Trẻ sơ sinh bú mẹ hay bú bình đi cầu ra máu: Có thể do nhiễm trùng đường ruột, có thể do dị ứng đạm trong sữa, có thể do bé nuốt máu từ ngực mẹ, khám nếu bị 2 lần liên tiếp, nếu bú mẹ nên xem mẹ có ăn gì liên quan đến bò không.
– Trẻ bú sữa công thức phân sệt như sinh tố bơ
9. Nhiều ngày không đi cầu mà phân mềm:
– Chậm đi cầu, xoa bụng theo chiều kim đồng hồ, chả sao.
– Trẻ lớn nếu phân cứng ngắc là táo bón thì uống thuốc mềm phân, uống đủ nước, ăn sữa chua.
10. Ho, xổ mũi:
– Nhỏ mũi nước muối sinh lý, làm bấc sâu kèn, bôi dầu lòng bàn chân coi lại phòng có hầm, coi lạnh không, cần hút thì nhỏ 2-3 giọt xong mẹ xúc miệng hút cho bé xong nhỏ lại 1 giọt, uống thuốc ho thảo dược astexhay prospan hay tự làm, không bớt đi khám vì hết chiêu rồi
– Đàm nhiều thì bú nhiều, uống đủ nước để đàm loãng ra và tiêu đi. Uống thuốc long đàm nên có chỉ định của bác sĩ vì tự uống long đàm có thể làm ho thêm.
– LÀM BẤC LOA KÈN: để lấy nước mũi ra là tốt nhất : lấy khăn giấy, loại giấy không dễ bở nhé, cuốn 1 đầu to, một đầu nhỏ. Đầu hỏ cỡ nào tùy mũi bé, để nhẹ đầu nhỏ vào mũi, nước mũi sẽ ngấm vào giấy rồi kéo nhẹ ra.
11. Sao ốm lâu
Chăm sóc tốt chích ngừa cúm, ngủ đủ, bú đủ, đủ nước,ăn đủ, sinh hoạt tránh nóng quá, lạnh quá, không uống nước đá. Nếu có đi nhà trẻ thì về đến nhà nhỏ mũi và thay quần áo ngay.
12. Cử động bất thường, chậm đi chậm nói:
- Quan trọng nhất của bé là tiếp xúc lanh lẹ, tiếp xúc bằng ánh mắt.
13. Bú sữa ngoài mà phân cứng:
Pha sữa ngoài đừng pha đặc, đánh tơi sữa lên rồi gạt ngang.
14. Xổ giun cho trẻ dưới 2 tuổi:
- Mebendazol 500mg 1v uống, trước kia thì 2 tuổi giờtổ chức y tế thế giới khuyên sau 1 tuổi/ zentel 200 mg cho trẻ 1-2 tuổi, 400mgcho trẻ trên 2 tuổi. Người bán thuốc tây nói gì kệ, 6 tháng xổ 1 lần.
15. Đổ mồ hôi:
– Mồ hôi ở trẻ thường do thời tiết và khả năng điều tiết mồ hôi chứ không liên quan đến dinh dưỡng, rụng tóc hình vành khăn MÀ ĐỦ CÂN thì không thiếu chất.
– Trẻ nhỏ khi bú đổ mồ hôi là bình thường vì bú là lao động.
16. Tiểu rùng mình, tiểu lắt nhắt:
- Coi có hẹp bao qui đầu không nếu là bé trai.
17. Tự nhiên phát sốt:
– Uống hạ sốt nếu trên 38,5 , sốt trên 48 h hay lừ đừ, nôn ói nhiều thì đi khám
– Thuốc uống tác dụng nhanh, liều thuốc là paracetamol 10-15 mg cho 1 ký cân nặng.
18. Sảy:
Thử nabica 500mg 1v pha 10ml nước sạch bôi (haynatribicarbonate gói 5g tương đương 10 viên).
19. Hạch sau tai:
- Không đau không to nhanh thì kệ, có thể nổi hồi nào không hay, có thể mới sốt hay cảm xong nổi, lớn sẽ hết.
20. Tự nhiên phát hiện hạch nách trái hay vùng hỏm đòn trái:
– Do sau chích ngừa lao thôi: mềm nhiều thì rạch, cứng thì không cần làm gì theo dõi thôi, không cần uống thuốc gì cả.
– Mưng mủ và tạo sẹo sau chích ngừa lao ở vai trái là dấu hiệu tốt, thường 1-5 tháng mới có, chỉ cần rửa nhẹ nhàng thôi.
21. Rốn không sạch: rửa sát chân rốn, rửa còn 70 độ, bôi betadin hay milian, không bớt thì khám, nếu rốn rỉ máu kéo dài nên khám xem có thiếu vitamin K không.
– Rốn lồi cũng không đáng lo, đa số các trẻ sẽ hết sau 1 tuổi , chả cần làm gì .
– Rốn còn lõi rốn. Mua bạc nitorat về chấm là hết. Sau đó bôi thuốc đỏ cho nhanh khô.
22. Sốt phát ban:
- Sốt 1-2-3 ngày , có khi sốt cao, sau đó hạ sốt ra lấm tấm đỏ ở da, tươi tắn lên: sốt phát ban thôi, ra ban thì 3 ngày hết, không cần uống thuốc, không kiêng tắm, không kiêng ăn , đừng để lạnh quá thôi.
23. Tiểu xón, tiểu lắt nhắt, tự nhiên thấy tã có màu như máu:
- Có thể hẹp bao qui đầu, rửa sạch, nắm phần da qui đầu day nhẹ vài lần xong lận nhẹ xuống, không hiệu quả thì đi nong.
24. Thủy đậu thì nên chích 2 mũi, mũi 2 cách mũi 1 ít nhất 3 tháng, chứ chích 1 mũi vẫn có thể bị.
25. Chỉ có thủy đậu và sởi hay sởi Rubella hay sởi quai bị rubella 1 tháng thôi, còn lại tất cả VACCIN khác không cần phải chờ 1 tháng, cách bao lâu cũng được, các nhà khoa học của thế giới đều khuyên như vậy. Mua 2 cuốn sổ chích ngừa riêng, chích dịch vụ 1 cuốn, chích tcmr 1 cuốn nếu bị không cho chích thì đi nơi khác. Vì 1 tháng chỉ chích được 1 mũi thì bé sẽ mất cơ hội chích ngừa. – Bệnh nhẹ có thể chích ngừa được – có sốt không chích.
- Sau chích ngừa nếu sưng đỏ thì chườm mát (dùng khăn sạch, dầy, quấn cục đá bên trong chườm). Chỉ uống thuốc hạ sốt khi sốt hay đau không uống ngừa. Lâu ngày còn sưng mà không đau thì xoa thôi, từ từ tan .
26. Vàng da do ăn nhiều cà rốt bí đỏ:
- Tự nhiên phát hiện vàng da ở lòng bàn tay, bàn chân, cánh mũi, thường nhìn nghiên thấy rỏ hơn: là do ăn nhiều cà rốt, bú đỏ, đu đủ, ngưng vài tháng sẽ hết.
27. Vàng da ở trẻ nhỏ:
– Nếu trẻ dưới 15 ngày tuổi, vàng da ngày càng tăng nhất là vàng tới ngực nên khám chiếu đèn, nặng nữa bác sĩ sẽ thay máu.
– Nếu trên 15 ngày tuổi thì không lo gì, bú tốt lên cân thì thường 3 tháng sẽ hết dần,
28. Mọc răng: trẻ chậm mọc răng không liên quan nhiều đến dinh dưỡng, có bé mọc sớm có bé mọc muộn, có bé mọc nhiều răng, có bé mọc vài cái, 6-9-11 tháng, nhiều trẻ hơn 12 tháng mới mọc, bú tốt, cân tốt, ăn dặm tốt thì chả sao từ từ sẽ mọc.
29. Ráy tay:
- Có thể làm bé lắc đầu gải tai, nhỏ tai bằng nước muối sinh lý rồi bé tự đẩy ra, nhỏ 1 lần 2-3 giọt ngày 2-3 lần, khi khó ra thì khám tai mũi họng , bác sĩ sẽ lấy ra, không tự lấy.
30. Nhiều bé tự nhiên gồng, lên gân: nếu lanh lẹ thường là do phấn kích do quá vui, giải thích cho trẻ đừng làm vậy, sẽ hết thôi.
31. Nhiều bé lắc đầu, lắc mình khi chơi hay trước khi đi ngủ: đó là phản xạ hay trò chơi của bé, nếu kéo vành tai lên không đau thì kệ, chả sao.
32. Có cần ăn trứng trước khi tiêm ngừa cúm và sởi không?
- Không cần vì không có giá trị gì trong phòng ngừa tác dụng phụ của vaccin, từ năm 2011 các nhà khoa học của hiệp hội chích ngừa thế giới thống nhất là không cần.
33. Tự nhiên bé ngủ xuyên đêm không cần bú:
- Trẻ gần 3 tháng tuổi có thể nạp đủ năng lượng ban ngày và ngủ xuyên đêm. Bài ghim câu 7 cho biết bú bú đủ.
34. Bé bị té đâp đầu có cần khám ngay hay chụp chiếu gì không?
- Nếu bé vui vẻ, không ói thì chỉ cần theo dõi thôi, thời gian theo dõi là 72 giờ.
35. Tự nhiên bé tiêu chảy:
- Thường là do thức ăn nên coi lại thức ăn của bé và thức ăn mẹ. Nếu không có máu thì không quá lo, chủ yếu là đừng để trẻ mất nước. Chỉ cần bú nhiều, uống đủ nước. Khi không tiêu chảy nhiều cũng chưa cần oresol. Thường tiêu chảy cũng 3-5-7 ngày mới hết.
36. Làm gì khi trẻ co giật do sốt cao:
- Nằm nghiêng mặt 1 bên, nơi thoáng mát, lau mát hạ sốt, nhét thuốc hạ sốt. Không vắt chanh vào miệng. Nếu không cắn lưỡi thì đừng chèn gì vào miệng.
- Tình huống này có thể bị lại cho đến 7 tuổi. Cần có thuốc hạ sốt (loại uống và loại nhét hậu môn) tại nhà. Khi ngờ trẻ sốt cặp nhiệt, uống hạ sốt ngay khi bé sốt từ 38 độ.
37. Trẻ 18 tháng mới đóng thóp, nếu nghi ngờ thóp rộng hay đóng sớm hay có những vết gờ hay khe hở trên hộp sọ thì đo và theo dõi vòng đầu, quan trọng là lanh lẹ (không có cái bệnh gọi là dính đầu khóa, do đồn lung tung thôi).
38. Trẻ tập đi sẽ đi không vững, đi “chàng hảng”, 2 hàng, giống như khập khiển, có trẻ 18 tháng mới biết đi, 3 tuổi mới đi thăng bằng như người lớn, quan trọng là lanh lẹ và chơi đùa hòa đồng với trẻ khác.
39. Có trẻ nhỏ khò khè kéo dài, nếu bú tốt, không ho, không ọc ói nhiều, lên cân tốt thì có thể là mềm đường thở lành tính, lớn dần sẽ tự hết.
40. Bù sắt:
- Lòng bàn tay nhạt, sướt da đầu ngón tay thì có khả năng thiếu sắt. Thường bù sắt 2 tuần,thị trường có rất nhiều loại thuốc sắt, trẻ dưới 6 th thì mẹ uông sắt cho bé bú. Nhà có người bị tan máu bẩm sinh (thalassemia) thì cẩn thận khi bù sắt.
41. Trẻ nhỏ có những nốt trắng trên nướu chỉ là nanh sữa: không có cạy nốt này, sẽ tự hết, không ảnh hưởng gì đến sức khỏe và bú.
42. Bé cần uống thêm bao nhiêu nước:
– Sữa là nước rồi: trẻ dưới 6 th không cần uống thêm nước: nếu nghi thiếu nước thì cứ bú mẹ, nếu bú bình thì cứ bú bình.
– Trẻ hơn 6 tháng mà bú lượng sữa từ 100 ml nhân cho cân nặng trở lên thì cũng không cần thêm nước.
– Trẻ nhỏ uống nước mát miệng sẽ không chịu uống sữa, uống nhiều nước sẽ không có bụng để uống sữa.
– Trẻ lớn nữa thì ưu tiên sữa ít nhất 500ml, rồi mới bàn tới nước tùy theo cân nặng.
– Trẻ sau 3 tuổi trở lên chú ý cho bé uống đủ nước.
43. Có bé vận động nghe các khớp nghe lục cục cũng chả vấn đề gì, nhưng không có thử nhiều coi khi nào hết kêu. Trẻ lớn sau 3 tuổi có lúc than đau, mỏi chân vào buổi tối thì nguyên nhân là do tăng trưởng, uống đủ 500ml sữa 1 ngày thì chả sao.
44. Tật nghiêng đầu:
- Trẻ nhỏ ngay khi biết vận động đầu mà lúc nào cũng nghiêng đầu 1 bên nên khám coi cơ cổ bên nghiêng u cơ cổ không, tật này nên tập sớm và tập rất lâu.
45. Mẹ bị cảm khi chăm sóc bé:
- Mang khẩu trang, rửa tay, uống đủ nước, xúc miệng nước muối, nhỏ mũi, cần thì uống paracetamol hay ibuprofen được.
46. Trẻ dính thắng lưỡi có thể làm nuốt khó, lớn có thể nói ngọng, thường 3 th là sẽ bấm (chứ không có mổ gì đâu), khám răng hàm mặt nhi nếu nghi ngờ
47. Hiện tượng u máu, u huyết thanh ở trẻ nhỏ:
- U huyết thanh ở đầu nguyên nhân chính do quá trình chuyển dạ khó khăn, chèn ép dẫn đến u huyết thanh. Nổi cục mềm ở trên đầu, sẽ tự hết trong vòng vài ngày. Lâu nhất là 1 tháng. U máu thì lâu hơn và trước khi tan thì sẽ cứng dần. U máu to dần lên và cũng sẽ mất dần trong và tháng.
48. U mạch máu
- U mạch máu thường xuất hiện trên da của trẻ nhỏ với những vùng đỏ như nốt ruồi son sau đó lan rộng da dần dần. Thường bé sẽ tự hết sau khi lớn.
: Hỏi bác sĩ nhi đồng.
Lưu ý. Bệnh nhân không tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định của Bác sĩ, Dược sĩ. Các bạn trong ngành cần nghiên trước kỹ trước khi áp dụng.
