08/04/2023
Một số mẹ hỏi bác vì sao khi còn ở nhà thì không sao, nhưng cứ đi học là sốt và bị bệnh?
Con nít thường mang hệ vi khuẩn trên da, tiêu hóa…giống ba mẹ hay người chăm sóc chúng. Khi đi học, trẻ gặp một môi trường mới, hệ vi khuẩn mới, chơi chung đồ chơi, tiếp xúc với nhau…sẽ lây cho bạn bè. Một lớp học gồm nhiều học sinh, nhưng có bé bệnh, có bé không là do nền tảng đề kháng và hệ miễn dịch của mỗi bé là khác nhau. Bé nào mà miễn dịch và đề kháng yếu thì dễ bị bệnh hơn.
Yếu tố ảnh hưởng đến hệ miễn dịch của một đứa trẻ:
• Dinh dưỡng đầy đủ với bộ 3 vitamin nòng cốt A-C-D và các vi chất khác như kẽm, sắt…
• Thai kỳ khỏe mạnh hay không
• Tình trạng tiêm chủng của trẻ
• Môi trường sống và môi trường nhà trẻ
• Di truyền
…
• Thứ nhất, dinh dưỡng gần như là chìa khóa quyết định miễn dịch không chỉ trẻ em mà còn người lớn. Hệ miễn dịch ấy cần nguyên liệu để hoạt động thông qua dinh dưỡng hoặc bổ sung trực tiếp. Nhưng hiện nay, khía cạnh dinh dưỡng lại đang ít được quan tâm đúng cách.
Một đứa trẻ suy dinh dưỡng thì thường kèm theo tình trạng miễn dịch cũng suy giảm và đề kháng cũng kém đi, dễ bị bệnh hơn.
• Thứ hai, thai kỳ gần như quyết định 1000 ngày đầu đời của một đứa trẻ. Những đứa trẻ sinh non, có vấn đề nhiễm trùng phải nằm hồi sức…là những đứa nhỏ cần quan tâm toàn diện về miễn dịch vì bé dễ bị nhiễm trùng hơn so với bé khác và khi nhiễm trùng thì thường nặng hơn trẻ bình thường.
• Thứ ba, tiêm chủng là tấm lá chắn miễn dịch đầu đời của một đứa trẻ. Có một số bệnh giết hàng triệu người trong quá khứ nhưng hiện nay hầu như chỉ còn trên sách vở là nhờ vào tiêm chủng. Và 3 năm qua cũng là 1 minh chứng.
Nên một đứa trẻ cần được tiêm chủng đầy đủ để tránh nhiễm những bệnh có thể phòng ngừa bằng tiêm chủng. Tiêm chủng không có nghĩa là sẽ không bị bệnh, nhưng nếu bệnh thì cũng nhẹ hơn.
• Thứ tư, môi trường sống quyết định rất nhiều đến sức khỏe của một đứa trẻ. Chúng ta cần giữ vệ sinh nơi ở, thông thoáng, đủ ánh sáng…và tránh xa các khu vực ô nhiễm hoặc hạn chế khói bụi (ví dụ nhà ở mặt tiền nên lắp kính chắn bụi, lọc không khí…). Môi trường của nhà trẻ cũng nên quan tâm.
• Cuối cùng, đó là yếu tố di truyền. Có một số trẻ sinh ra trong gia đình dễ bị cảm cúm, dễ bị nhiễm bệnh khi thời tiết chuyển mùa…thì cần lưu ý hơn vấn đề đề kháng.
ĐỐI TƯỢNG NGUY CƠ
1. Trẻ sinh non trước 36 tuần, trẻ suy dinh dưỡng bào thai…
2. Trẻ bị suy giảm miễn dịch bẩm sinh
3. Trẻ bị suy giảm miễn dịch mắc phải (HIV, AIDS…)
4. Trẻ bị các bệnh lý như ung thư, ghép tạng, sử dụng corticoids, cyclosporin A… thời gian dài
5. Những trẻ nhẹ cân, suy dinh dưỡng…
CẦN LÀM GÌ TĂNG ĐỀ KHÁNG CỦA MỘT ĐỨA NHỎ
(1) Giữ vệ sinh cá nhân tốt - Khi những đứa trẻ đi học, vệ sinh cá nhân tốt là cách duy nhất giữ con trước các mầm bệnh vô hình xung quanh từ bạn bè. Bản thân bố mẹ và bé càng rửa tay thì tỷ lệ mắc các bệnh lây nhiễm (tiêu chảy cấp, tay chân miệng…) giảm đáng kể hơn so với những bé không rửa tay.
Một ví dụ khác đó là những đứa trẻ chơi dưới sàn nhà, hoặc đi gặp nhiều người bên ngoài nhưng về chưa tắm rửa đã ôm hôn con, người lớn hay mắc các bệnh lý hô hấp mạn tính nhưng không điều trị và mặc nhiên thoải mái ôm hôn những đứa nhỏ…
(2) Tiêm chủng đầy đủ
(3) Vận động thể chất ở trẻ con rất quan trọng. Việc vận động ngoài trời đối với trẻ từ 2 tuổi và việc được ra ngoài không gian ngoài trời với trẻ dưới 2 tuổi rất tốt cho trẻ. Đặc biệt, vận động thể lực ngoài trời 15-30 phút mỗi ngày giúp tăng cường đề kháng của trẻ, giảm tỷ lệ viêm mũi dị ứng và các bệnh dị ứng khác….
(4) Cuối cùng, bổ sung đầy đủ thực phẩm khoa học, đa dạng, đầy đủ dinh dưỡng. Bộ 3 vitamin ADC đóng vai trò nòng cốt trong hệ miễn dịch.
Beta - glucan
Mấy nay nhiều mẹ hỏi bác về Beta-glucan vì có một số bác sĩ nhắc đến. Thực chất, hoạt chất này đã được nghiên cứu rất nhiều trên thế giới với vai trò tăng cường miễn dịch.
Beta-glucan kích hoạt các tế bào miễn dịch trong cơ thể vào trạng thái hoạt động và tăng khả năng nhận diện virus, vi khuẩn gây bệnh, qua đó giúp tăng khả năng chiến đấu với vi sinh vật gây hại. Beta-glucan có tác dụng làm giảm tỷ lệ mắc các bệnh cũng như rút ngắn số ngày mắc bệnh của trẻ, đặc biệt đối với các bệnh viêm đường hô hấp như viêm mũi họng, viêm amidan, viêm phế quản…
Có một lý do là beta glucan có trong các loại lúa mạch, lúa mì, các loại nấm… mà thực đơn Việt Nam mình không nhiều loại thực phẩm này.
Nhìn chung các trẻ ăn uống đầy đủ thường đủ chất và đề kháng tốt là vậy. Ba mẹ có thể bổ sung thông qua các loại siro tăng đề kháng, một trong số đó là Gadopax Forte. Trong này có chứa Beta-glucan hàm lượng lớn kèm lượng nhỏ vitamin C, D, Kẽm đều là những vi chất tốt cho hệ miễn dịch.
Thực ra, không có phương pháp chăm con nào là tốt nhất, chỉ có chúng ta cố gắng mang lại điều tốt nhất cho con thôi. Bản thân việc bổ sung 1 loại chất nào đó và mong muốn rằng đứa trẻ không bao giờ bị bệnh là không có. Nhưng tác dụng giúp điều hòa miễn dịch của Beta-glucan là một trong những yếu tố có thể giúp bố mẹ quyết định nếu như con thường xuyên ốm vặt và muốn tăng cường lại đề kháng cho con.
Tóm lại, chúng ta cứ cố gắng giữ vệ sinh cho trẻ, tiêm chủng đầy đủ, ngủ đủ giấc, vận động tốt, dinh dưỡng đầy đủ và cân bằng (đặc biệt vitmain D3, A, C, kẽm…) và có thể bổ sung một số chất giúp con cải thiện miễn dịch như Beta-glucan…
Mùa này những đứa trẻ rất dễ bệnh. Hy vọng bài viết giúp bố mẹ chăm bé tốt hơn chút xíu và giảm ốm vặt hơn. Chúc những đứa trẻ luôn khỏe.
Nguồn: bs Nguyễn Thanh Sang
