22/11/2025
🧠 VÌ SAO NÃO BỘ NGƯỜI TRẦM CẢM LUÔN MỆT?
Không phải bạn yếu. Đó là một cơ chế sinh học đang kêu cứu.
Bạn có từng tự hỏi:
“Mình có làm gì đâu mà cũng mệt?”
Hay người thân của bạn từng nói:
“Cố lên chút nữa thôi, sao lại uể oải như vậy?”
Đây là lời giải thích từ góc nhìn của não bộ và có thể nó sẽ giúp bạn bớt trách mình.
🌧 1. Não bộ của người tr:ầm cảm… làm việc gấp đôi người bình thường
Khi bạn phải liên tục chiến đấu với suy nghĩ tiêu cực, não buộc phải kích hoạt vùng xử lý mối đe dọa nhiều hơn bình thường.
Điều này khiến cơ thể luôn trong trạng thái “nguy hiểm” dù chẳng có gì nguy hiểm cả.
Giống như bạn đang chạy marathon… ngay cả khi đang ngồi yên trên giường.
🧪 2. Dopamine giảm – serotonin thiếu – cortisol tăng
Dopamine thấp: bạn mất động lực, không cảm thấy hứng thú ngay cả với điều từng làm mình vui.
Serotonin thiếu: cảm xúc trồi sụt, dễ buồn sâu, dễ nghĩ tiêu cực.
Cortisol tăng cao: cơ thể luôn căng thẳng, mất ngủ, đau đầu, suy kiệt.
Vì vậy việc thức dậy và đi làm bình thường cũng tiêu tốn năng lượng như leo một ngọn núi.
🔄 3. Não bộ bị “kẹt” trong vòng lặp tiêu cực
Não có một cơ chế gọi là “thiên lệch chú ý tiêu cực”.
Ở trạng thái trầm cảm, cơ chế này mạnh hơn → bạn vô thức chú ý nhiều hơn đến rủi ro, sai sót, lời chê…
Và càng chú ý, não càng củng cố đường dẫn thần kinh tiêu cực.
Bạn không chọn cách nghĩ tiêu cực.
Não của bạn đang ở chế độ sinh tồn.
🌱 4. Vậy làm sao để thoát khỏi vòng xoáy này?
Không cần những thay đổi lớn. Não bộ phản hồi rất tốt với những kích hoạt nhỏ và lặp lại:
✔ 1 phút tiếp đất: đặt tay lên tim – hít sâu – thở dài
Giảm cortisol ngay lập tức.
✔ Kích hoạt dopamine vi mô:
- Dọn 1 góc bàn
- Tắm nước ấm
- Đi 3 phút ra ngoài
Các tác động rất nhỏ nhưng tạo “dopamine drop” đủ để não không tụt sâu.
✔ Nói chuyện an toàn với một người có thể lắng nghe
Giao tiếp chất lượng giúp tăng oxytocin → giảm căng thẳng.
✔ Điều trị hoá dược theo hướng dẫn của bác sỹ chuyên khoa
✔ Trị liệu tâm lý
Đây là cách “khôi phục đường dẫn thần kinh”, không phải chỉ để giải tỏa cảm xúc.
💬 Bạn thấy mình ở phần nào trong cơ chế não bộ này?
Hoặc nếu bạn là người thân, bạn đã hiểu thêm điều gì về họ?
Lưu bài viết lại nhé để những ngày mệt đến mức không nhấc nổi người, bạn nhớ rằng: bạn không yếu, bạn chỉ đang kiệt sức theo cách mà người khác không nhìn thấy.
Nguồn: trang TamlyNHC